LiberDecimus

ſed breuis eſt: et que necti nō poſſit. radici numeroſe coherꝫ. herba verius eſt ꝙͣ flos. veluti manu preſſa. breuiterqꝫ ſui generis ceſpēs. hanc panonia gignit et noricaalpiūqꝫ aprica vrbiū ep̄oredia tāte ſuauitatis: vt metalium eſſe ceperit. veſtibꝰ eam interponi gratiſſimum eſt.quius radix in vino decocta vomitōnes ſiſtit ſtomachūqꝫ corroborat ¶ Ex ſynonimis. Saliūcam intelliguntquidā in medicinis ꝓ ancuſa. ſed in aurea alexādria recipitur pro ea ſpica celtica.¶ De ſatirione et ſaxifraga ¶ IſidorusAXXIX.Atirion dicta eſt a ſatiris ꝓpter incendium libidinis: venereꝫ em̄ ſuſcitat. dicitur et orchis. eoꝙ radix eius in modū teſticuloꝝ ſit. quos grecixaebi vocāt. dicitur etiaꝫ leporina. eo ꝙ caulem mollemcmuttat. ¶ Plinius libro. xxvi. Cōcitatricē vī habetcarition: cuiꝰ genera ſunt duo. vna lōgioribus foliis ꝙͣglce: quatuor digitoꝝ caule: purpureo flore: gemina rapice ad formā teſtium humanorum: alternis annis inrumeſcente ac reſidente. altera orchis: cognominatur:et femina eſſe dicitur. femina diſtinguitur internodiis.⁊ ramoſiore frutice radice faſcimis vtili Naſcitur fereiupra mare hec tumores et vicia partuū erūpentia illitaſedat. cum polenta vel ꝑ ſe trita. Suꝑioriſ radix ī ouinolacte data neruos intēdit. Eadeꝫ ex aqua remittit. Grecis ſatirion. foliis lilii rubri minoribꝰ et tribꝰ non āpliꝰe terra exeuntibus tradūt caule leni. nudo cubitali radice gemina. cuius inferior ꝑs et maior mares gignit. ſupetior ac minor femīas Eſt ⁊ aliud genꝰ ſatyrion qd̓ ery.thrococcon appellāt. ſemini viticis maiori: leni: dure radicis: cortice rubro: intuſ albū includitur: ſapore ſubdulci. fertur in montoſis inueniri. Uenerē etiam ſi omninomanu teneatur radix ſtimulat. Magis adeo ſi bibatur.in vino auſtero. Arietibus quoqꝫ et hircis ſegnioribusin potu dari. Et a ſarmentis equis ob aſſiduum laborēpigrioribꝰ in coitu: qd̓ viciū ꝓſedanū vocāt. vim eiuſ refinguit aqua mulſa aut lactuca ſumpta. In totū quidēgreci cū cōcitatōꝫ hāc volūt ſignificare: ſatyrion appellant. ſic et crategin ꝯgnominantes et reliconon: quarūſemē teſtium ſimile eſt ¶ Dyaſcorides. Satirion multivocant trifoliū: eo ꝙ habet tria folia ſuꝑ terrā expanſalappatio vel lilio ſimilia: ſed breuiora ⁊ colorata. vir gaeſt illius leuis et molliſ. lōga cubito vno. floreſqꝫ ꝓfertlilio candido ſimiles. radix eiꝰ ſimilis eſt bulbo. rotūdaeſt vt mela. ⁊ aforis rufa. hec cū vino nigra bibita ventrem ſtimulat. Satirion ellitrachiocos. ſemen habet ſemini lini ſimile. ſed maius ac leue. luciduꝫ et forte. Radix eiꝰ coriū habet teneꝝ aforiſ rufū et intꝰ albū. dulceguſtu et euſtomachum. Naſcitur in locis montuoſis etvbi abūdat radius ſolis. fertur ꝙ hec herba manu tētavenerem ſtimulat. cum vino bibita acriter coitū excitatSatirion tercia ramulos habet oblongas. radicēqꝫ habet duplicem quaſi teſticulos. florem habet purpureuꝫet exalbidum. Radix potata veneris actus ꝓuocat. eſtenī humide et calide tꝑantie: libidinem excitat. Succuſradicum inunctus lippitudīes optime curat. O Conſtātinus vbi ſupͣ. Satirion in tercio calida et humida. libidinem augmētat cū vino bibita. Galienus et dyaſcorides in hoc ꝯcordati ſunt dicentes. ſatirion paraliticiseſſe vtiliſſimū. ¶ Plateariꝰ. Satirion calidum eſt et ſiccū ī tercio gradu. virtutē habet attrahēdi. valet ad artheticam. ¶ Iſidorus. Saxifraga d̓r eo ꝙ ſemē eius petras in veſica frangat et ꝯminuat Plateariꝰ. Saxifraga calida eſt et ſicca in tercio gradu. vinū decoctōis radicis eius que ſola ꝯpetit vſui medicine. valet ꝯtra ſtrīgiriam et diſſuriam: et vitium lapidis. et ꝯtra yliacampaſſionem. Puluis etiā adhibitus ad idem valet ꝑ tresānos ſeruatus.CXXX¶ De ſcabioſa et ſcamonia. ¶ Platearius

Cabioſa eſt herba ſic dicta: qꝛ ꝯtra ſcabiem vaſet et eſt in ſcd̓o gradu calida et ſicca pirtutemhabet diſſoluendi etiā ꝯſumendi ⁊ mūdificādiSuccus eius ꝯfectuſ in oleo nucū aliquātulū decoquit̉et ſic ex eo ꝯtra ſcabiem vnguentum efficitur. Ad ſurditatem auris factam ex ſanie: ſuccuſ oleo in quātitatemodica īmittitur: auriqꝫ infunditur. Cōtra ſerpiginemet īpetiginem ex ip̄a herba locus ꝯfricatur: ⁊ ꝯtra leprāmaxime qn̄ fit ex felle putrefacto ſuccꝰ eiꝰ in quāt itatequatuor vel terciaꝝ vel quīqꝫ datur. Cōtra emorro ideſſcabioſa et fleginuſ in vino bulliuntur: ⁊ eſt cathiſmatefacto ſubcathaplaſmatuſ. Idem quoqꝫ fit ꝯtra condilomata. id eſt quaſdā glādulas que attriti dicuntur. ficꝰenim eſt interius ī ano cū inflatōe venaꝝ. ⁊ raro ſine cirurgia curatur. Cōdilomata vero ſunt apparētes exterius in ano quedā carnes ſuꝑflue. quaſi ꝑue glandule.¶ Iſidorus. Scamonia quā latini acridiū vocāt. herbaeſt ſucci plena. qui ſubcauata radice colligitur. Terraꝫeī rotūda cauitate fodiūt. Tunc ſuppoſitis aut cōcleisaut nūcis foliis ſuccus excipitur: atqꝫ ſiccatus au fert̉.venit aūt ſepius ꝓbabilior ex miſia aſie huiꝰ ꝯtrariꝰ eſtatqꝫ falſus ex ſyria vel iudea ¶ Dyaſcorides. Scamonia frutex eſt habens haſtas longas pīgues et aſperasfolia ſimiliter aſpera. trium āguloꝝ edere ſimilia. floresalbos rotundos et altoſ. cū odore graui lacrime plenosMulti radicem eiꝰ in aceto coquūt: et ꝯterentes cū polline ordei: ſcyaticis vtiliter adhibēt: puſtulas melle purgat. cū aceto cocta et ſuꝑuncta ſeꝓſis medicatur. antiquū quoqꝫ dolorē capitis. aceto et oleo mixta et fomento adhibita mitigat: ¶ Ex libro de medicinis diſſolutiuis. Scamonia eſt calida et ſicca. Coleram rubeaꝫ purgat. Maxime de locis longinqͥs: ſtomacho et epati nōcet. et ſi quis plus dederit: mortem infert: aut dyſēteriāgenerat: aut ep̄ar ſtomachum ve diſtꝑat. Galienuſ p̄cepit vt anyſum vel ſene cum ea ꝑcipiatur vt aliquātuluꝫmolliatur. Eſt autē ſuccꝰ titimalli babilonii qui et dyagridiuꝫ d̓r et in diebus canicularibus ſic efficitur. Sūmitates eiꝰ rumpuntur. indeqꝫ lac diſtillatū adheret ſtipiti. ac deſiccatur et colligitur¶ CXXXI.¶ De ſcirpo et ſcolopendria¶ Iſidorus.Cirpus quo ſegetes teguntur. eſt ſine nodo. dequo etiam dicit ennius. Querunt in ſcirpo ſoliti quid dicere nodum. ſicut ī ꝓuerbio diciturQui inimicꝰ eſt. in ſcirpo nodum q̄rit ¶ Iſidorꝰ. Scolopendras d̓r: eo ꝙ folia eiꝰ ſcolopendro aīali ſimilia ſuntNaſcitur in petris humidis. et caulē nec ſemen nec florem habet folia eius a ſuꝑficie viridia ſūt. ſubter rufa ⁊lanoſa. Splen curat. vnde et ſplenos d̓r. ¶ Actor. Scolopendria ẜm phiſicoſ: ip̄a eſt que vulgo lingua ceruinad̓r ¶ Razi in almaſore. Saculūfundirion id eſt ſcalopēdria calida eſt. ſpleni groſſo et ſtringirie ac lapidi remediū affert ¶ Auicēna. Scolopendria calida eſt in primo ſicca in ſecundo. ſubtilis reſolutiua. Confert ſplentmagnifice. cōfert etiā ſingultui et yctericie. frāgit lapidem in renibus et veſica: ⁊ d̓r ꝙ ip̄a eſt herba petroſa q̄naſcitur in locis fontium. Quidam autem dixerunt ꝙ ēſpecies ſquilleCXXXII¶ De ſemperuiua.ActorEmꝑuiua ip̄a eſt iouis barba. Sꝫ barba iouiset ſticados citrinum idem eſt. vnde quidam aitBarba iouis ſticados: ſed ſemꝑuiua iouis barba. Platearius. Semperuiua herba frigida in terciogradu: ſicca in ſcd̓o et ſemꝑuiua d̓r. qꝛ ſꝑ viridis reꝑit̉.Itaqꝫ viridis multe efficacie eſt. ⁊ in medicinis pōi debet. Exiccata vero non. virtutem habet infrigidandi etalterandi. plagelle in ſucco eius et aceto vel agreſti intincte valent cōtra calefactōꝫ epatis. epytimate cōtra