LiberDecimus

pedum. In eiꝰ ſapore eſt dulcedo cum ſtipticitate. Natcitur ſcd̓m quoſdā in nemore ſuꝑ arborem. et ſcd̓m quoſdam ſuꝑ lapidem. Ex eo melius eſt id quod eſt interiusciſticium: groſſum: declinās ad rubedineꝫ et citrinitatēcolidum: recens: in quo eſt occulta amaritudo: ⁊ bonuscapor cum pōticitate: cum gariofiloꝝ ſapore. Nam caudum eſt in ſecūdo. ſiccū in tercio. Reſolutiuū eſt vētoqitatum et humiditatū. emplaſtrūqꝫ factū ex eo confertcorſioni neruoꝝ. Soluendo melācolicaꝫ educit ſine puncxique. ſoluitqꝫ flegma et chimū aquoſum ac ꝓpter coleramidecoquitur in iure galloꝝ et piſciū ꝓpter colicā autem in iure olerū ¶ Conſtātinus vbi ſupͣ. Polipodiuꝫſt caliduꝫ in terco. ficcū in ſecūdo. Colerā nigrā ⁊ groſſum flegma purgat cum gallina craſſa vel gallo coctumpoloreꝫ vlii de viſcoſo flegmate placat. Cū caſia fiſtulatatū leproſis ac melancolicis ꝓdeſt. ¶ CXXIII.¶ De politrico. ¶ Diaſcorides.Olitricon gallitricū quod adyacos dicitur. habet folia coriandro ſil̓ia: ī ſūmitate ſciſſa. haſtaeius eſt duobꝰ palmis longa hn̄s ſupͣ ſe turgina capitella ſemen habētia. Radix eſt illi vtilis. Sꝫ virtua eius eſt in foliis. his ſiquidē in aqua elixis: aqua ipſa hibita medicatur aſmaticis: ⁊ diſpnoicis: yctericis ⁊deſſuriis. Calculos frāgit ventrē ſtringit. morſos caninos ad ſanitatem ꝑducit: reumaqꝫ ſtomachi compeſcit.Cū vino bibita menſtruis imꝑat. abortum facit. ⁊ ſanguiuē reiiciētibus ſubuenit. morſibꝰ quoqꝫ venenatis occurrit. alopicias et vlcera capitis ſcilicet quas acorasvocant et ꝑtherigia purgat. ſcrophaſqꝫ ſpargit. Impoſita quidem trita et mixta cū lixiuio addito cinere ac vtno id p̄ſtat et capitell̓. cōmeſta a pugilibus ad pugnaꝫvtiliter cōfortat. A pecoribꝰ etiā comeditur. Et in lociſvmbroſis atqꝫ parietibꝰ humidis et circa fontes naſcitur Alii tanꝙͣ recorꝑatiuam decoctioneꝫ tardis etiampaſſionibus laborātibus dant in potu ſcꝫ haneloſis: ſtomaticis: fluori ventris: et in difficultate minctꝰ. Deſiccat em̄ adyancos et extenuat. ideoqꝫ chiradias digeritapoſtema et lapidem rūpit. Potus ad humores glutīoſos ac pingues de thorace ad pulmonē aſcendentes bene iuuat. reumaqꝫ ventris cōſtringit. mediuſ em̄ eſt int̓calidam et frigidam temꝑantiam. In dolore colli foliaeius trita cum granis piperis. ac ſemīe coriandri cū opimo vino datur ad bibendū introeūti balneum. facit ⁊ad capillos mulieꝝ nutriēdos. ſi decoquatur in oleo.¶ CXXIIII¶ De praſſio et proſerpinaca ¶ DiaſcoridesRaſſium greci vocat quod nos marrubiū propter amaritudīem dicimꝰ: de quo ſcꝫ iam dictūeſt ſuꝑius. in campis naſcitur Auicēna. Praſiuꝫ eſt herba ſaporis amari. Inquit Euribaſius. Nōſunt calefactio eius et exiccatio ip̄ius fortes. Alii autēdixerunt ꝙ calidum in tercio. ſiccū in ſecūdo. Eſt aperitiuū: abſtergit et liquefacit et reſoluit et incidit. Eiꝰ ſuccus cōfert dolori auris antiquo: et mūdificat et aperitmeatus auditꝰ et remouet antiquū dolorem eiꝰ. Succͥeius cum melle eſt cōueniens ad acuēdum viſum. Mundificat pectus et pulmonē ꝓductione ſputi. Eſt aperitiuum opilatōnum in eꝑate ⁊ ſplene et renibꝰ. ꝓuocat mēſtrua et mūdificat matricem fit ex eo emplaſtrū cum ſale ad morſum canis rabioſi ¶ Dyaſcorides. Praſſiumaūt philofilos eſt frutex ex vna radice multas ꝓferensvirgas. albas et aſperas: et quadras. folia vero ſimiliadigito: maiora et obrotunda: aſpera et rugoſa: et guſtiamara. Semen eſt illi obrotūdum: ac verticuloſum ⁊ aſperum. Naſcitur in locis incultis et aſꝑis. Huius foliaſicca et ſemen eiꝰ elixum: ac cum melle bibituꝫ: ꝑtiſicisac tuſſientibꝰ et aſmaticis ꝓſunt. Thoracem purgat: ingenue cum iri illirica mixta. purgādis vulneribꝰ vtilitadhibetur. Secūdinas excludit ⁊ diu ꝑturientibus ſub

uenit. veſice autem ac renibꝰ cōtrarium eſt. addito melle vulnera purgat. ptherigia detergit. paſcētia vulneracompeſcit. doloreꝫ lateris tollit. Succꝰ eius ſiccatꝰ omnia ſup̄dicta facit. melle vinoqꝫ addito caligineꝫ oculisdetergit. yctericis quoqꝫ naribꝰ immiſſus fert auxiliuꝫEt cum oleo roſeo ſedat dolorem auriū ¶ Conſtātinusvbi ſupra. Praſſium calidū eſt in ſecūdo. ſiccū in tercio.Opilationem epatis ac ſplenis aperit. mēſtrua ꝓuocatputridos humores a pectore et pulmone purgat. puluerizatum et cum melle mixtū: putrida vulnera indificat.puſtulas ſanat. dolorem dentiū ex eo lotoꝝ placat. ⁊ eiꝰapozima potatum ydropiſim curat. Oculi quoqꝫ curātur ex eo loti. Renibꝰ tamē nociuū eſt ac veſice. nōnunꝙͣ et ſanguinem facit mingere. ¶ Plinius libro. xxvii.Proſerpinaca eſt vulgaris herba: eximia cōtra ſcorpiones hn̄s remedia. Eademqꝫ trita in vino muria et oleotradunt anginā eximie curari. et in quātalibꝫ laſſitudīedefeſſos: etiā cum obmutuerint ſi lingue ſubiiciatur recreari. ſi deuoretur ſalutarem vomitōnem ſequi.CXXV.¶ De pſillio.¶ IſidorusSillios dicta eſt eo ꝙ ſemen habeat ſil̓e pulicisvnde et latini vocāt herbā pulicarem ¶ Plinius libro. xxvii. Phillon a grecis herba vocat̉:que in ſaxoſis montibꝰ naſcitur. feīa magis eſt colorisherbacei. caule tenui: radice quoqꝫ ꝑua. ſemīe papauerirotundo ſimili. hec ſui ſexus facit ptus. Mares autemſemīe tm̄ differunt quod eſt incipiente oliua. vtrunqꝫ bibitur in vino ¶ Dyaſcorides. Pſilliū aūt quadroſaphilon quā dicūt ſiculi criſtallion aūt quinomellā. habet folia cornopidi ſil̓ia ⁊ aſꝑa: virgaſqꝫ duabꝰ palmis lōgatfrutex eius eſt piloſa: coma eius a medietate virge incipit: in qua duo vel tria ſunt capitella cōſtricta. Semeneiꝰ eſt ſimile pulicibꝰ nigrū ⁊ duꝝ: cuius eſt frigida virtus: in camꝑis naſcitur. ¶ Auicenna. Pſillium eſt duorum coloꝝ: hy emale et eſtiuū. In ſecūdo gradu frigidūeſt et humidū. et ex eo meliꝰ eſt magis groſſum: quod etin aqua ſubmergitur. Quod ex eo fixū eſt: in oleo roſeoinuolutum eſt ſtipticū. ſedatqꝫ dolores emplaſtri morecum aceto ſuppoſituꝫ. Super apoſtemata calida et formicam et eriſipilā adminiſtratur cū aceto cōquaſſatumEt ex ip̄o fit emplaſtrū corroſioni: ſpaſmoqꝫ neruoruꝫ:podagre: ac doloribus calidis iuncturaꝝ. Soda quoqꝫcalide cōfert eius emplaſtꝝ capiti ſuppoſitum. Idē pectus lenit. eiuſqꝫ muſtilago cuꝫ oleo roſeo cōfert ſiti cōlerice vehementi. frixuꝫ in oleo roſeo inuolutum ſtrīgitac dyſenterie cōfert ꝓprieqꝫ infantiuꝫ. Quod ex ip̄o eſtmuſtilaginoſum. cum oleo roſeo vel violaceo bibituꝫ ſedat inflamationeꝫ febriuꝫ acutaꝝ ¶ Plateariꝰ. Pſilliūeſt in tercio gradu frigidum et humidum. Semen eiusquod etiā ſic vocatur in eſtate colligitur ac ꝑ annos decem ſeruatur. virtutē habet infrigidādi ⁊ humectandi.Contra lingue ariditatem in acutis febribꝰ. pſillium inſubtili pāno ligatum in aqua poītur. et poſtꝙͣ maioremviſcoſitatem receꝑit aliquātulum ꝯprimitur. poſtea līgua cum tali aqua frequētiſſime illinitur. et cum cultelloligneo raditur. Cōtra ſitim et ſiccitateꝫ ſpiritualium vtin acutis in aqua poītur: quodqꝫ ſuꝑnatat: abiicitur. etqd̓ in fundo reſidet cū frigida datur. In ſyrupis quoqꝫcōtra acutas recte poītur et cōtra dyſentericaꝫ in teſtacōbuſtum et puluerizatuꝫ cum aqͣ roſacea vel ouo ſorbili datur. Emplaſtꝝ ex eo cum oui albumīe ⁊ aceto ⁊ aqͣroſaꝝ: cōtra ſanguinis fluxuꝫ ē naribꝰ valet. ſupra frontem et tympora poſitū. Cōtra etiam apoſtemata calidavalet ſaccellus eius ſemīe plenus et in ſuccō alicuiꝰ herbe frigide ſuꝑppoſitus.¶ CXXVI.¶ De reubarbaro et reupontico ¶ IſidorusEubarbaꝝ dicitur. quod ī ſolo barbarico trāsdanubiū inueītur. reupōticum qd̓ circa pōticū