Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimus

retinet emorroidaꝝ fluxū. et bibūtur eius folia vinoad dolorem veſice ac renum. Dicitur etiā radix eius bibita cōferre febri terciane. atqꝫ quartane. ſuꝑ morſumquoqꝫ canis rabioſi ponitur cum ſale.. CXX. De policaria et poligano. PlateariusOlicaria eſt calida in tercio ſicca ī ſecūdo. Huius maneries eſt triplex. maior: minor: mediaſtipitibus in medicinis ponūtur. virtutē habet cōſumēque magis cōpetit vſui medicīe. Eius foliadi: et diſſoluendi. vinū decoctōnis eius valet aſmaticiaet cōtra frigidum hūorem exiſtentem in ſpiritualibꝰ. aqͣdecoctionis eius. fomentū ex ea valet ad mūdificatōeꝫmatricis. puluis eiuſdem ſubtilis ſuppoſitꝰ valet cōtratenaſmon ex frigida cauſa. faſciculi ex foliis eius in vino decocti et dolenti loco ſuꝑpoſiti. dolorem ex vēto ſit ate tollunt. In teſta ſine liquore calefacti et capiti ſuppoſiti. valet cōtra frigidum reuma. Cōſtantinus vbi ſupra. Policaria eſt calida in tercio: ficca in ſecūdo. Et eſtapitiua: ſtomachi ꝯfortatiua: appetitꝰ excitatiua. pulueriſata et oxyzuccara data. coleram nigrā purgat: etflegma. Duriciem et apoſtemata matricis calida diſſoluit mulieribus in eius apozima ſedentibꝰ. Interioresqꝫ curat emorroides. Eius oleum calefacit et mundificat. ora venarum aperit: vrinam et menſtrua prouocat. Iſidorus. Poligonos eſt quā latini herbā ſanguinariam vocant. eo in naribꝰ miſſa ſanguineꝫ moueat. Platearius. Poliganoꝝ genera ſunt quatuor. pͥmūſamfur. que ſanguinaria dicitur: fruticoſa ſerpēs terraet ſtiptica. hec fluxum ventris: ſiue ſanguinis reſtringitScdm minorem hꝫ gratiā. foliis aſꝑior nigra geniculis denſior. huius ſemen vrinā mouet. veſice dolorē tollit. Terciū orion dicitur qd̓ in mōtibus naſcitur: harundine tenera: ſimili oīno caule. multis geniculis. hec ſchiaticis cōmoda eſt. Quartū Helyacum .i. ſilueſtre. ponearborem fruticem hn̄s fruticoſa et lignoſa ſtirpe cedrirubicunda. Cocta in vino vitia gingiuaꝝ: et oris vlcera medetur. Plinius libro. xxvii. Poligonium greci vocāt herbam: quā nos dicimꝰ ſanguinariaꝫ. a terra attollitur: foliis ruthe. ſil̓is gramini. Succꝰ eius naribus infuſus: ſanguinē ſupprimit. et potus cum vino:cuiuſcūqꝫ ꝑtis ꝓfluuium: et cruētas excreationes inhibet ac ſiſtit Dyaſcorides. Poligonos maſculus herba eſt. hn̄s virgas teneras molles. ac multas nodoſaset ſuꝑ terrā expanſas ſicut agreſtis. vn̄ et policarpos dicta eſt. flos illi eſt albus: aut fenicinus. virtutem habetſtipticam et frigidaꝫ. vnde ſuccꝰ eius bibitꝰ medicaturemoptoicis. et abſtinet reumatiſmū ventris: medeturqꝫ colericis et ſtringiriis. vrinam ꝓuocat. morſibꝰ venenatis cum vino bibitꝰ occurrit. febribꝰ pyodicis maxīeꝓdeſt ante horā acceſſionis. Suppoſitꝰ quoqꝫ fluxū mulieris cōſtringit. auriū dolores compeſcit. Coctum cuꝫvino ac melle curat vulnera nature. folia eiꝰ cathaplaſmata eſtuatōnes ſtomachi tollūt ſanguinē reiciētibusſubueīunt. herpetas curāt: ignem ſacrū extinguunt. tumores ac duricias tollūt. ſanguinē reiiciētibus vulneribus maxīe. ꝑſunt poligonos vero femina frutex eſt virgam hn̄s mollem et carnoſam et ſpiſſam. Et eſt ramoſapinguis atqꝫ nodoſa. in quibus nodis ſunt folia piri ſimilia. Radix ei eſt inutilis et naſcitur in locis humidiſvirtus eſt ei ſtiptica. et facere pōt oīa ſupraſcripta. licꝫminorem habeat virtutem.CXXI. De polio. Iſidorus.Olios a grecis dicitur. a latīs omīmorbia. eo multis morbis ſubueīat. Naſcitur in montibꝰ duris locis. de vna radice ml̓tas et tenuesfibras mittit: ſeminis plenas. In ſūmitate habꝫ corimbos caneſcentes odoris grauis et ſubdulcis. Succꝰ eiꝰaqua coctꝰ a ſerpentibꝰ ꝑcuſſos ſanat. Sparſa ī domūvel incenſa om̄es ſerpētes fugat. Plate arius. Polii

diuerſa ſunt genera. ſed montanū p̄cipuum. Cuꝫ floresꝓducit debet colligi. virtutem hꝫ diſſoluēdi et cōſumendi. et diureticam ex ſubtilitate ſubſtātie. vinuꝫ decoctionis eius valet cōtra frigiditatē pectoris. cōtra frigiditatem ſtomachi inteſtinoꝝ. et dolorem ex ventoſitate.contra opilationem ſplenis et epatis. Dyaſcorides.Polion vnū eſt maius. alteꝝ minus. id eſt. montuoſumquod nobis venit in vſum. Et eſt frutex alba tenera.hn̄s folia vnius cubiti longa et ſuꝑ virgam capitella: ſemine plena. a quo ꝓcedit quaſi lanicies alba. velut capilli longi habēs odorem ſuauitate grauē. eius elixatura morſibus occurrit venenatis. magnūqꝫ p̄ſidiuꝫ eſtydropicis. Aceto mixto. ſpleni adhibetur vtiliter. Seddolorem capitis cōmouet: et cachoſtomachū eſt. ventrēmollit: menſtruis imꝑat: reſqꝫ venenarias extīguit. vrinam mouet. ſtratoqꝫ compoſitū: ſerpētes longius arcꝫ.Cathaplaſmatū vulneribus cōfert reumaticis. pacollſim facit. et arcuato morbo ſuccurrit Auicēna. Polium eſt ſpecies de ſchea in qua eſt caliditas et acuitas.pauca. Quod ex eo eſt minꝰ eſt acutius. et amariꝰ. ſūtin eo tyrſi flores. Eiuſqꝫ caput eſt vt ſpera. in quo ſūtquaſi pili albi grauis odoris cuꝫ aromaticitate aliqua.Maius autē eſt debilius quod nec amaꝝ eſt: et acuitaſquedā in ip̄o eſt. Montanu minus eſt. minus quidemeſt calidū in tercio. ſiccū in ſecundo. Maiꝰ autem eſt calidū et ſiccū in ſecūdo Eſt aūt aperitm̄. ſubtiliatm̄. et īpie minus eſt ad opilatōnes intrinſecas apiendū. Qd̓ex eo viride plagas recentes ꝯſolidat: et ꝓprie maiusqd̓ autem ex eo ſiccū eſt. vlcera fraudulenta: p̄cipue minus. Cum aceto epythimatū: cōuenit ſplenis apoſtematibꝰ et duriciei eius. facit autē capitis ſoda. nocetqꝫ ſtomacho ſed cōfert yctericie nigre: ꝓprieqꝫ maioris decoctio. Confert etiā eadem ydropiſi. Idem ꝓuocat vrināet menſtrua. ſoluit ventrē et ꝯfert aſcaridibꝰ: et antiqͥsfebribꝰ. ac ſcorpionis punctionibus. decoctio maioris:morſui vermiū venenoſoꝝ oīm ꝓficua: et ex ea ſuffumigatur ac ſternitur: et fugat minora venenoſa Conſtantinꝰ vbi ſupͣ. Polium eſt calidum in ſecūdo. ſiccū in tercio. humores groſſos attenuat. valet ydropicis patiētibus ꝓpter opilationem eꝑatis ac fellis et ſplenis. vrināet menſtrua ꝓuocat ventrem ſoluit. Cuꝫ aceto bibitumvalet cōtra duriciem ſplenis eius apozima ꝓpinatumlum bricos cucurbitinos et aſcarides excludit. Capitistn̄ dolorem generat: et ſtomacho nocet Si domus ex eoſuffumigetur: reptilia inde fugātur. CXXII. De polipodio. Iſidorus.Olipodion eſt herba cuius radix hirta eſt criuita: vt polipus. vnde et dicta eſt. Naſcitur autin teneris petraꝝ terris. ſiue quercinis vicinis Dyaſcorides. Polipodion naſcitur in parietibꝰmectis: et in ripis: et cōtra radices arboꝝ vetuſtaꝝ: etiam in quercubus. habet in lōgitudine cubitos duos. eteſt p̄teridi ſil̓e: aſpeꝝ et diuiſum: ſed ita ſpiſſuꝫ. Radices illi ſūt aſpere: ſibiqꝫ illigate. ſicut polipi: groſſitudinem hn̄tes digiti. Raſa vero deintꝰ apparet viridiset ſubalbida. guſtuqꝫ dulcis et ſtricta. virtus eſt illi catartica. dataqꝫ cum mulſo coleraꝫ deponit ac flegma altritionibꝰ eſt vtilis. Et cathaplaſmata condilomata ſoluit ani Plateariꝰ. Polipodium calidum eſt in tercōgͣdū et ſiccum in ſecūdo. Radix eius aliquātulum viridis virtutem hꝫ diſſoluendi. attrahendi purgadt nlegma: et melācoliam prīcipaliter. Semꝑ autē in decoctōepolipodii debet poni aliqd̓ excluſiuum ventoſitatis: vtanyſum vel ſemen feniculi: vel cyminuꝫ. qꝛ ſoluit humores in ml̓ta ventoſitate. valet contra quotidiana etpacam paſſioneꝫ: alopiciā et dolorem artheticū: et conſetuationem ſanitatis Auicēna. Polipodium eſt lignūcinericium nodoſum: declinās ad nigredinem rubedinem parūꝑ minutos hn̄s ramos. ſicut vermis plurioꝝ