LiberDecimus

cemauet inutilis. Colligētibus aūt vi odoris ſui ſchotocim et dolorem capitis cōmouebit. ſi non oleum roſeumceonti naribus qͣꝫ traiectuꝫ fuerit. Sil̓iter et de virgiscius colligi poteſt: ſicut de mandragora ſuccꝰ. Sꝫ lacrimua radicis virtute maior exiſtit qͥa ſuccꝰ virgaꝝ citiuſpirtutem ꝑdit. Et aliquādo lacrimꝰ ī radice: thuri maſcule ſimilis inuenitur. qͥ p̄dictis eſt melior: qͣlis in ſardiuiq. Ex in ſamotracia naſcitur obrufus: et guſtu caliduſhic oleo roſaceo et accto mixtꝰ: fomētoqꝫ capitis adhibitua: litargicis ac neferticis medetur. Stomaticis ⁊ ep̄yleuticis plurimū ꝓdeſt. doloreꝫ capitis mitigat. ſchyaticis et cōtractis et paraliticis maximū p̄ſidiuꝫ eſt Omncaueruoꝝ cauſas cū aceto et oleo ꝑunctꝰ cōponit. oriapplicatꝰ effocatōes ſtericas ſoluit. Sōnū dormiētibꝰphibet plurimuꝫ. Fumigatōne ſua domibꝰ ſerpentes excudit. oleo roſeo mixtus dolores auriū tollit. Iniectuscoramini dentis: dolorem nō admittit. Tuſſientibꝰ opitulatur. quo ſorbili additus et acceptꝰ: dyſpnoicis ⁊ tortionibus et inflationibus medicatur. ventrem lenitermollit. ſplenem attenuat. doloreꝫ ſtomachi cōpeſcit. veſice quoqꝫ dolorem ac renū bibitꝰ ꝓhibꝫ. matrici ſalutaris eſt. radix eius elixata. facit omnia ſupraſcripta. fom̄to adhibita curat vulnera. Radix ficca et impoſita: idfacit: oſſaqꝫ fracta excludit. et vulneribꝰ antiqͥs cicatrices deducit. vtiliter miſcetur cerotiſ malagmatibꝰ qͦqꝫtermāticis. Radix eligenda eſt odore ſuauis ⁊ fortis. n̄vetus hec recentia vulnera a ſanie purgat incenſaqꝫ viperas et ſerpentes fugat. ¶ Platearius. Peucedanūeſt herba calida et ficca alio noīe feniculus porcinus appellata. Huius radix in medicina poni debet. quia principaliter ſcd̓m radicē: ſecūdario ſcd̓m herbā effectu hꝫRadix collecta ꝑ annū: vel etiaꝫ per duos ſeruatur. ſedmelius eſt vt annis ſingulis renouetur. hꝫ aūt virtuteꝫdiureticam. Cōtra ſtrāguiriam et diſ. ⁊ opilatōem ſplenis et epatis datur vinū vel aqua decoctōnis eius. heba etiā ip̄a decocta in vino vel oleo et pectini cathaplaſmata cōtra ſtranguiriā et diſſuriam ꝓficit et ſpleneꝫ remollit. fomentū de coctionis eius menſtrua ꝓuocatQXVIII.¶ De piretro ¶IſidorusIretron grece dicta eſt: eo ꝙ radicem habeat īcendioſam et coacerbantem. ¶ Dyaſcorides.Piretrū eſt herba folis maratro ſil̓is. ⁊ etiamvirga in qua capitellū eſt ſimile aneto. et obrotundum.Radix groſſitudinē habet vnius digiti: guſtu vehemēter excalefaciens: et ſaliuā ꝓuocans. hec cauſticā habetvirtutem et cū oleo trito et ſuꝑuncta tipicaꝝ febriuꝫ rigorem tollit. et mēbroꝝ ſtuporeꝫ in quocūqꝫ loco ſit. paraliticos etiā iuuat. ⁊ maſticata capitis exuberās flegma deponit. Cum aceto quoqꝫ cocta et gargariſmo adhibita ſil̓iter facit. ⁊ doloreꝫ dentiū compeſcit. Cū oleoroſeo ſudoreꝫ vncta ꝓuocat. ab aeris rigore tuta corꝑaſeruat ¶ Conſtātinus vbi ſupͣ. Piretrū eſt in quarto gͣdu calidum et ſiccū. linguā vrit et flegma nimium attrahit. Ideoqꝫ dentibꝰ valet de frigiditate et humiditatedolētibus Alexāder et ſtephanꝰ illud tritum ⁊ cū mellepotatū. epilenticis valere teſtātur. Collo ſuſpenſuꝫ autnaribus applicatū. ſubueīt inf̓antibus epilenticis. Cuꝫoleo mixtum et dorſo femineo inūctum ante rigoris acceſſionem venire ꝓhibet eam. valet etiā ꝑaliticis ac neuoꝝ molliciei de frigiditate et humiditate totiꝰ corꝑis.Geniqꝫ in corꝑe toto ex eodeꝫ ꝑuncto. ꝓuocatur ſudor¶ Auicēna. Piretrū eſt planta: cuius maxīe radix adhiniſtratur in medicina. meliꝰ eſt illud qd̓ acutuꝫ eſt acmordicatiuū lingue. et eiꝰ magnitudo eſt digiti quantitate. In tercio gradu calidū eſt et ſiccū. et flegmā extrahit maſticatum aduſtiua eſt eius virtꝰ. ⁊ ſudorem ꝓuotat. cum ex eo mixtū cum oleo abſtergēdo inūgitur corpus. fricatio ex eo facta et decoctione ip̄ius et oleo eiuſ

confert ant ique mollificatōni neruoꝝ. et ſtupori eoꝝ. vehementer aperit opilatōnes colatorii. et cōſtrictionē narium. et eius decoctio cōfert dolori et ꝓprie frigido dc̄tium. dentes quoqꝫ motos cōfirmat: ſi cum aceto decoquatur: et in ore teneatur. Cōfert etiaꝫ rigori febris facta ex eo cū oleo fricatō corꝑis ¶ Platearius. Piretꝝeſt ſatis cōmunis herba in tercio calida et ficca. Radixeius in medicinis ponitur. que in hyeme colligitur: ac ꝑannos quīqꝫ ſeruatur. piretrū debet eligi cōtinuum etnō ꝑforatum ſaporem hn̄s acutum. ⁊ cum frāgitur nonpuluerizatur acumē eius nō ſtatim ꝑcipitur. ſed debetaliquātulum maſticari et in ore teneri. Quod cōtingitꝓpter eius leuitatē vel ſubſtātie ſoliditatem. virtutemhabet diſſoluēdi: cōſumendi: et attrahēdi. Bargariſmafactū ex vino dulci decoctionis eiꝰ: cerebrū a ſuꝑfluitate flegmatica mūdificat. ⁊ humores vue cōſumit. Int̓dentes maſticatum dolorē tollit dentiū: et ſtomachi reumatiſmū. Maſticatū quoqꝫ: lingue ꝑaliſim ſoluit. Contritum in vino et oſeo decoctū et ad loca ꝑalitica et podagrica cathaplaſmatū valde ꝓficit ¶ CIX.¶ Iſidorus.¶ De plantagineLatago dicitur a romanis. eo ꝙ eius planta cito terre adhereat. Ipſa eſt arnogloſſos .i. agnilingua: de qua ſcꝫ iam dictū eſt ſup̄ ¶ Pliniusli. xxv. Herbā vulgarem plātaginem tāꝙͣ inuentor celebrauit medicus themiſon. volumine de illo edito. Ducſunt eius genera. Minor eſt anguſtioribꝰ foliis ⁊ nigr̄ioribus pecoꝝ lingue ſimillimꝰ ¶ Caule anguloſo: ī terrāinclinato: naſcens in pratis. Altera vero maior ē foliisLateꝝ nō incluſa. Que qꝛ ſeptena ſunt a quibuſdaꝫ eptapleuron appellata eſt. Huius etiā caulis cubitaliſ eſtet napi ſil̓is. Naſcitur ī humidis ml̓toqꝫ efficacior vismira in ſiccādo denſandoqꝫ corꝑe. vicem obtinēs cauterii. Nulla res eque fluitōnes ſiſtit quas greci reumatiſmos vocāt. Inſtillatur quoqꝫ ſuccꝰ plātaginis oculoꝝlippitudini ¶ Idem in libro. xxvi. Plātago ominū generum. medetur vlceribꝰ. peculiariter feīaꝝ ſenū et infantiū. Igne mollita mollior exiſtit: ⁊ cū ceroto craſſa vlcerū labra purgat nomaſqꝫ ſiſtit. Tritā ſuis foliis oportꝫintegere. ſuppuratōnes collectōnes ac ſinꝰ vlceꝝ ¶ Exſynonimis. Arnogloſſa: plantago maior: lingua arietiſidem eſt. ¶ Auicenna. Lingua arietis habet ſex coſtaset eſt duorum generum ſcilicet parua et magna. foliamagne maiora ſunt ꝙͣ parue. et eius ſubſtatina compoſita ē ex aqueitate ac terreſtreitate: aqueitate infrigidatet terreſtreitatē cōſtringit. Maior eſt magis iuuatiua:et fructꝰ quideꝫ ⁊ radix natura foliis ſunt ꝓpinqua. ſūttamē magis ſicci. et minus frigidi. frigus eius eſt minꝰſtupefactione ip̄ius ⁊ infra mordicationem eiꝰ eſt ſiccitas ipſius. Ideoqꝫ vtilis eſt ad vlcera. ⁊ eſt ſubtilis ꝓprie cum ſiccatur. Dixit. g. ꝙ eſt frigida ⁊ ficca in tercōgͣdu. Eius folia ſunt cōſtrictiua. reꝑcuſſiua cū aquēītate frigida: et ideo curſum ſanguīs vincentia. Siccitaseius eſt mordificatiua. Ideoqꝫ iuuatiua eſt ad ꝯſolidāda vlcera antiqua ⁊ recentia. nec eſt aliquid melius illa.In ip̄a eſt abſterſio ꝓpter aꝑtionem q̄ eſt in ea. et radixſuſpēditur ſuꝑ collum hn̄tis ſcrofulas. Bona eſt etiamapoſtematibꝰ calidis. aduſtioni ignis vlceribus quoqꝫfraudulentis ⁊ igni perſico: ac formice: ⁊ eriſipile. ⁊ ambulatiuis ac vulneribꝰ ꝓfundis. Et ſublimis eſt vniuerſaliter in his capitulis. Cum thimolea et ceruſa poīturſuꝑ eriſipilam. ex eo quoqꝫ fit emplaſtrū ad elefantiamauris etiā dolori ex caliditate cōfert ⁊ radix eius maſticata. vel eius decoctō ore ea colluto dentiuꝫ dolori prodeſt. Confert etiam obtalmie cum ſucco ſuo. et ſemē eiꝰſputo ſanguineo. Item radix ac ſemen ac folia eius ſuntbona in opilatione eꝑatis. ac renum cura. valet etiamydropiſi: et potus ſeminis eius cōfert vlceribꝰ inteſtīorum: et aquoſe ſolutioni. Cliſteriſatio cum eius ſucco