LiberDecimus

que ſpargauion vocatur ex albo vino. ¶ Idē libro. xxviQuinqꝫ folii ſuccus iocineris et pulmonis vitiis: ſanguinemqꝫ reiiciētibus. et cuicūqꝫ ſanguīs vitio occurritQuinqꝫ foliū medetur pectoris vitiis vel ei qd̓ grauiſſimū eſt tuſſis ¶ Dyaſcorides. Pēthaphilon dicitur autpenthapetas aut pentadactilū. aut p̄ſeudos elinum. haſtas ſemine plenas. et tenues hꝫ longas duobꝰ palmisin quibus ſemen eſt. folia in quīqꝫ ꝑtibus diuiſa ſingl̓ain ſingulis haſtibus folia. Naſcitur in locis humidiset inuiis. Radix eſt ei oblōga et rufa. plꝰ elleboro groſſo. Cuius elixatura vſqꝫ ad terciā decocta dolorem dentium mitigat. Ore retenta et quaſi gargariſmo adhibita. putredīes tollit aſperedineꝫ artheriaꝝ diſſoluit ventrem ſtringit. Neceſſario etiā adhibetur dyſentericis.artheticis quoqꝫ preſtat effectū. et ſchęaticis. Elixatura cum aceto cathaplaſmate impoſita herpetas curat.ſcrofas ſpargit. Duricias et tumores ſoluit. ignē ſacꝝextinguit. apoſtemata ⁊ panaricias impoſita ad ſanitatem ꝑducit. cōdilomata ſoluit. ſcabiem tollit. Succꝰ radicis eius mollis acceptus cās epatis ⁊ pulmonis conponit. potōnibus venenatis occurrit. Eiꝰ folia cū ydromelle vel vino bibita. addito pipere quartanariis eſt remedium ſi tm̄ biberint quatuor folia. tercianariis verotria. ephimeris vnum. Epilenticis aūt. xxiii. diebus accepta p̄ſtant effectū. Succus folioꝝ yctericis maximūeſt p̄ſidium. Schyaticis tribus acceptis ſanitatem preſtant vulneribꝰ et fiſtulis. Item cathaplaſmata ꝓfluentem abſtinet ſanguinē. Radix abundanter calida eſt acnimis acris. ⁊ ideo ad ventris fluxū et dolorem dentiuꝫeſt vtiliſſima ¶ Auicēna. Penthaphilon eſt fortis exiccationis. ſine acuitate et aduſtione et mordicatione. Exeo fit emplaſtrū ad fluxum et ſedat ip̄m. iterūqꝫ ad ſcrophulas. et panaricias et duricies flegmaticas. Radicis eius decoctio valet ad linguā doloroſam et ad vlcera ambulatiua. et quod de illo coctum eſt cum aceto adformicam. Cōfert in eriſipila et ſcabie. Cum eius decoctione fit gargariſmus ad aſꝑitatem gutturis. et ſuccꝰradicis eius valet ad dolorē pulmonis et eꝑatis ⁊ yctericiam. Radix eius confert ſolutioni et vlceribꝰ. et ſil̓irdecoctio radicum eiꝰ. folia eius cū vino cōferunt quartanarie ⁊ quotidiane. Succus radicis eiꝰ. medicina ꝑnicioſa eſt¶ AXV.De peonia Iſidorus.Eonia dicitur a peone medico a quo inuenta ꝑꝰhibetur. hāc quidam glyciſidē vocant. eo ꝙ dulcis ſaporis ſit. vel pente robinaꝫ a numero gͣnorū. vel vt alij dactilos a ſimilitudīe digitoꝝ. Naſcituraūt in inſulis. ¶ Plinius libro. xxv. Uetutiſſima inuenta peonia eſt. nomeqꝫ autoris retinet quā quidam petorobon appellāt. Alii glyciſiden. Naſcitur ī opacis mōtibus caule inter folia digitoꝝ quatuor ferēte cacumīeveluti grecas nuces quatuor aut quīqꝫ. Ineſt his ſemēcopioſum rubrū nigrūqꝫ. Medetur aūt hec faunoꝝ inquiete ludibriis ¶ Dyaſcorides. Peoniā gideon dactilicum vocat: et radicem eius peoniā. Haſtas hꝫ cuꝫ ramulis longas duabꝰ palmis. Maſculꝰ habet folia nuci regali ſil̓ia. Femīa vero folia diuiſa. et in ſūmo emittit ex ſe virgas quaſi cucurbitaꝝ cariolas. folliculos hꝫvelut amigdala in quibꝰ eſt ſemen diuiſum et minutuꝫac ruffum malogranato ſil̓e. ſed in medio ſunt quīqꝫ vl̓ſex grana nigra et ſubpurpurea. radix maſculi groſſitudinem hꝫ digiti duobꝰ palmis longa. et guſtu ſtiptica.femina vero radicē habet ſicut balanus: ī ſex vel ī octoꝑtes diuiſam affodillo ſimileꝫ Datur hec ml̓ieribus vtfacile purgari poſſint. in modum amigdale cum vino bibita dolorem interaneoꝝ compeſcit. yctericis ac nefreticis et veſice doloribꝰ in vino elixa et bibita maxīe ſubuenit. ventrē abſtinet. ſtomachoqꝫ comeſta ſanitatē prebet. Stomaticis dolorem tollit. et ab infantibꝰ comeſta

initium calculoꝝ excludit. Nigrū ſemen acceptum. longius arcet p̄ſſuram ſomnioꝝ et effocationes. radix mēſtrua ml̓tm mouet. Cuꝫ amigdala vero in mulſa potataep̄ar purgat. renes cōſtipat. Et quia ſtiptica eſt cōſtringit ventris reuma. cū vino auſtero cocta et potata. Integra vero herba fortit̉ deſiccatiua eſt. Ita vt radix eiꝰappenſa. pueros epylenticos ſanet. Eſt enim virtus leptomeris huius herbe. deficcatiua et calida non manifeQXVI.¶ Iterum de eadem. ¶ Auicenna.Eonia eſt calida ⁊ ſicca vehemēter. In ip̄a ſuntexiccatio et ſtipticitas cum reſolutione et apertione. ac ſubtiliatione et inciſione et abſterſioneet qn̄ maſticatur apparet poſt eam acuitas ad ſtipticitatem declinās. abſtergit veſtigia nigra in cute. cōfert podagre. Confert epylenſie ita ꝙ etiaꝫ ſuſpenſa. Et vt inquit iudeus quidā ſuffumigatō facta cum eius ſeminecōfert demoniacis et epilenticis et ſanat eos. Ego autēdico ꝙ hec eſt forſitan ſpecies peonie romane: Nam illa que ex india fertur ad nos. nō habet effectū in hoc capitulo. Et bibūtur de ſemine illius. xv. grana cum vinoaut mellicrate ⁊ cōferunt incubo valde. Naturā retinꝫdecocta cum ſyrupis ponticis ꝓhibetqꝫ materias effuſas ad ſtomachum et mordicatōnem ip̄ius. radix eiꝰ cōfert yctericie. et aperit opilatōem epatis: potus eiꝰ vrinam ꝓuocat. Et eius decoctio cū vino ventrem ſtrīgitet ꝓuocat. De radice ip̄ius quātitas auellane cōfert dolori renum ac veſice. Grana eius cū vino cōferunt p̄focationi matricis. et abſcindūt fluxum ſanguinis ¶ Conſtantinꝰ vbi ſupͣ. Peonia eſt ī tercio gradu calida ⁊ ſicca. Quiddā habꝫ pōticitatis: et quiddā dulcedīs. Quamaſticata ſentitur in ore amaritudo modica cum aliquāto acumine. vnde ꝓuocat mēſtrua cū melle bibita. Epatis et ſplenis opilationem cū acumine aperit ventreꝫ cōſtipat cum ſua pōticitate. Ideoqꝫ cū vino bibita diarriam in inteſtinis curat. epęlenticos quoqꝫ iuuat. ¶ Platearius. Peonia calida et ficca in ſecūdo gradu hec cōtra epylen. habꝫ virtutē occultam collo patientis ſuſpēſa. vt teſtatur galienꝰ de quodā puero: cuius collo dumſuſpenſa erat nō patiebatur. ea vero ſublata: morbo affligebatur. Sed quidā dicunt hoc nō de qualibet verūeſſe. ſed de quadā ſpecie tm̄. ad idem valꝫ puluis eiꝰ datus in ſucco pigani. Contra paliſim datur ſuccus eiuscum vino decoctionis caſtorei. Cōtra ſtringuiriā ⁊ dyſſuriam datur vinū decoctionis eius pulueris ¶ Ex herbario. Peonia in ſūmitate habꝫ maligranati magnitudinem. que noctu lucet quaſi lucerna. et habet granumcocti ſil̓eꝫ. Noctu a paſtoribꝰ inueītur. res eſt ſaluberriAXVII.ma.¶ De peucedano ¶ Plinius libro xxvEucedanum inter pͥmas celebratur. laudatiſſimū in archadia: mox in ſamotracia. Caulis eteſt tenuis et longꝰ: feniculo ſil̓is. Iuxta terranfolioſꝰ. radix nigra: craſſa: odore graui: ſuccoſa. In mōtibus opacis gignitur. Et exitu autumni colligitur. placent radices eius tenerrime. et altiſſime. hec ꝯcidunturin quate rnos digitos oſſeis cultellis. peucedanū ex oleoet roſaceo et aceto tepidum hoc ꝓdeſt et doloribus: quiplerūqꝫ ex dimidia ꝑte capitis ſentiuntur et vertiginivulneribus capitis medetur fracta extrahens oſſa et inalia quidem corꝑis ꝑte: ſed maxīe capite. Succꝰ peucedani cum meconio et roſaceo. facit ad caligines oculoꝝ¶ Dꝫaſcorides. Peucedanum habet in medio virgamaratro ſil̓em: et folia ꝑplura ſpiſſa circa radicem. Cuiflos eſt melinus nigra radix: groſſa cum odore graui: lacrimuꝫ hn̄s plurimū. Naſcitur in locis vmbroſis ⁊ mōtuoſis. Cum recens fuerit radix: ꝑtuſa cultello lacrimūquod emiſerit: colligitur et in vmbra ne ſolis ardore pereat ficcatur. Que radix cum ex ſe lacrimum emiſerit.