LiberDecimus
diſcutit panos. collectionis vomicas vrinas trahit poa Decoctum eius in vino aluū ſiſtit. Serpentibus adneriatur. Radix p̄cipue datur in vino. Bacce. purgtatiqmi mulieꝝ ꝓſunt. Celiacis: dyſētericis: colericis. Ragir pecocta et illita extrahit iufixa corꝑi. vtiliſſima quoqꝫ tumoribus eſt ac luxatis ¶ Byaſcorides. Paliurꝰſt que ab alijs acus palearis dicitur. vel cicer domeſticuum vocatur. Folia eius et radix ſtiptice virtutis ſunt.ita vt ventrem fluētem cōſtringant. In hoc quoqꝫ dyacoretice virtuti ꝑticipant. vt in veſica lapides frangātet ex torace atqꝫ pulmone ſpūtamina flegmatica cū hunore educant. Dicitur et lauaria. eo ꝙ pleriqꝫ ex ea lanant. Semen illius bibitū tuſſim cōpeſcit. lapides veſce fraugit. morſibꝰ venenatis occurrit. Eius elixaturapibita ventrē ſtringit. vrinaꝫ ꝓuocat. venenis acceptisabuiat. folia eius vt cathaplaſma impoſita curant apoſtemata. ſi ſint recentia. Radicibꝰ quoqꝫ ſicut et foliiseſt virtus ſtiptica.CXII.¶ Iſidorus.¶ De panace.Anaces eſt herba fragrātis odoris: tyrſo ferule ſimilis. ex qua ꝓfluit ſuccus qui opopanacisdicitur. croceꝰ et pinguis. odore grauis ⁊ amariſſimus ¶ Plinius libro. xxv. Panaces ip̄o noīe morhoꝝ omniū remedia ꝓmittit. huiꝰ eſt numeroſū genꝰ etdijs inuētoribus aſcriptum. vnū quippe cognoīatur aſclepion qm̄ is filiam panaciam appellauit. huic ſuccuseſt coactꝰ qualem ferule diximꝰ. Radix eſt corticis multi et ſalſi. Id quod affertur ē macedonia bucolicon vocant: armetariis ſponte erūpentem ſuccū excipiētibus.hoc euaneſcit celerrime. ⁊ in alijs generibꝰ improbaturmaxime nigꝝ ac molle illud em̄ argumēto eſt adulterāti trite. alias. cera adulterati. alteꝝ genus heracleon dicunt ⁊ ab hercule inuentū. Alii aūt origanum heracleoticū ſilueſtre: qm̄ origano ſil̓e: inutile radice. Terciū genus chironeon ab inuentore cognoīatur. Foliuꝫ eiꝰ eſtlappatho ſimile. maius tn̄ et hyrſut ꝰ flos aureus ꝑuaqꝫ radix. huius flos efficaciſſimꝰ eſt. ⁊ amplius ꝙͣ ſupͣdicta ꝓdeſt. Quartū genus ab eodem chyrone reꝑtum cētaureo cognoīatuꝫ eſt. ſed ⁊ pharnaceon a pharnace rege deductum eſt hec habet folia ceteris lōgiora atꝫ ſerrata. Radix odorata in vmbra ſiccatur vinoqꝫ gratiaꝫlicit. panaci radicem cū polenta epęforis imponunt.Idem in libro. xxvi. Panaces oīm geneꝝ ex vino caſido vulneribꝰ manātibus illita. ſiccat ea. priuatīqꝫ illaquā chyroneon diximꝰ cū melle trita. aperit tubera. Illinitur ⁊ vlceribus q̄ ſerpunt. deploratis eſt auxilio cuꝫeris flore. vino temꝑata mōis om̄ibus vl̓ flore vel ſemine vel radice. Eadem quoqꝫ cū polenta vetuſtis vulneribus eſt ꝓficua. ¶ Dyaſcorides. Eſt panax heraclea.vnde opopanax colligitur. hec hꝫ folia expanſa ſuꝑ terrā. horribilia et aſpera valde ī quīqꝫ ꝑtes diuiſa. virgālongam ſicut ferule: coloris albi. et ſuꝑ eā capit ella aneto ſimilia. cum flore melino. ſemen odoratū et calidū. radicem vnā ſolidā. q̄ de ſe multas emittit radices albasodore gͣues. et guſtu amaras. Ip̄a radix lacrimuꝫ emittit. q̄ colorē croceū on̄dit. Eſt ⁊ panax aſclepii. cꝰ floreset ſemen addito melle vulneribꝰ et puſtulis auxiliātur.hęc quoqꝫ venenatis morſibꝰ obuiat. ¶ Q III.¶ De papiro et paritaria et paratellaIſidorus.Apirum dicitur: eo ꝙ ignis et ceris aptum ſitPyron em̄ greci ignē dicunt. Idē et bibula. eoꝙ humorē bibat. Ex eo carta conficitur ¶ Plinius libro. xiii. Papirū in paluſtribus egipti naſcitur.aūt quieſcētibꝰ nili: aquis vbi euagate reſtagnēt. Duocubita nō excedente altitudīe gurgitum: brachiali radicis oblique craſſitudīe: triāgulis lateribꝰ decem nō amplius cubitoꝝ longitudīe. in gracilitatē faſtigiatū thyrſi modo cacumen includēs ſemine nullo: aut vſu eiꝰ alio
ꝙͣ floris ad deos coronādos. Radicibꝰ incole pro lignovtūtur. nec ignis tm̄ gratia. ſed ad alia quoqꝫ vtenſiliavaſoꝝ. Ex ip̄o qͦqꝫ papiro nauigia texūt. Et e libro velategeteſqꝫ. nec nō et veſtes atqꝫ ſtragula ⁊ funes. Mandunt et crudū decoctumqꝫ. ſuccū tm̄ deuorantes. Naſcitur et in ſyria circa quē lacum et odoratꝰ naſcitur calamus. nec alios ad vſus ꝙͣ funibꝰ. Rex antigonus vſuseſt in rebꝰ naualibus. Nuper et in eufrate naſcēs circababilonem papiꝝ intellectū eſt eūdem vſuꝫ habere quēcarte. et tn̄ adhuc malūt parthi veſtibꝰ literas intexereIdem in libro. xxiiii. Papiro p̄cipue ſūt vtilitates cūmaruerit ad laxandas ſiccādaſqꝫ fiſtulas: et intumeſcēdo ad introitum medicamentoꝝ adaꝑiendas. Carta q̄fit ex ea. cremata eſt inter cauſtica. Cinis eius ex vinopotus facit ſomnū. ip̄aqꝫ ex aqua impoſita ſanat calluꝫ¶ Auicenna. Papirus eſt frigidus et ſiccus ꝯfert fluxui ſanguinis. ⁊ ꝓhibet eum ip̄ius cinis. Sputūqꝫ ſanguinis retinet. et oris corroſioni cōfert. puluerizatur ſuper vulnera recentia. et cōſolidat ea. Infunditur aūt inaceto quādoqꝫ et exiccatur. ⁊ ītromittitur fiſtulis: ⁊ omnibus vlceribꝰ ambulatiuis atqꝫ vulneribꝰ. valꝫ etiamcōtra emorroidas ¶ Platearius. Paritaria eſt herbaque alio noīe vitreola dicitur. qm̄ hac optīe vaſa vitreamūdantur. Calida eſt ac ſicca ī quarto gradu. exiccatanullius efficacie. viridis aūt multe. virtutem hꝫ diſſolutiuam. dyaforeticam et extenuatiuaꝫ. Contra frigiditatem ſtomachi et inteſtinoꝝ ac dolorem eoꝝ ex frigiditate vel ventoſitate: calefacta in teſta munda. ſupponituraliquātulum trita ⁊ in furfure decocta: in vino albo aliquātulum acido. Cōtra ſtringiriā et dyſſuriam īlaqͣ ſalſa ⁊ oleo decoquitur: ac pectini cathaplaſmatur ¶ Auicenna. Herba vitri .i. paritaria: eſt illa qua vitruꝫ abluitur. In ip̄a eſt ſtipticitas cū huīditate faciens adhererelenificatiua eſt et mūdificatiua. Sedatiua eſt apoſtematum. Cum ceroto ſuꝑ pōdagraꝫ poītur. Remouꝫ emorrordeſ. Folia eius in potudātur ad eriſipilam ⁊ aduſtōnem ignis. p̄cipueqꝫ ad apoſtemata flegmatica. Succꝰeius ſorbetur ad antiquā tuſſim. Idem cum oleo roſatoconfert dolori auris. Eius ſuccꝰ cum ceruſa de plumbopoītur ſuꝑ eriſipilam et formicā ¶ Actor Paritariā nōnulli dixerunt eſſe lappaciū qd̓ et patella dicitur. ſed lappaciū et paritaria ꝓ duabꝰ a plateario ponūtur ¶ Macer Herba ſolet lappaci vulgo ꝑatella vocari Illiꝰ ſpēsdicūtur quatuor eſſe. par tn̄ eſt ferme vis om̄ibus in medicina. Omnibꝰ eſt illi feruens auſteraqꝫ virtꝰ. vn̄ quidem ſtomachū ꝯfortat ſūpta ſoletqꝫ. In ſtomacho clauſum ꝑ ructus pellere ventum. pruritꝰ mordax ſcabieſqꝫcutis laceratrix. Illius tepido cedunt apozimate fota.In vino cocte radices et bene trite. Appoſiti ſcrofascompeſcūt parotidaſqꝫ. Eius ſepe tepens ſi coctio gargarizetur. Uuas ſedabis tumidas dētiſqꝫ dolorē Hecdyſētericos potu iuuat et celiacos. pellitur ac tepida dolor auris ſi foueatur. Decoctas valido radices eiꝰ cumaceto. Et tritas ſpleni ſuꝑaddita ſepe tumēti. Quāuisnō modicum repͥmet ſiccādo tumorem. Cū vino vel aqͣradicum coctō facta. Menſtrua reſtringit potu lapideſqꝫ depellit. Hec eadem iuuat yctericos collo ſuſpenſa.Illius radix ſcrofas naſci ꝓhibebit.¶ CXIIII.Iſidorus¶ De penthaphilōEnthaphilon a numero folioꝝ eſt dicta: vnde⁊ a latinis quinqꝫ folium eſt vocata. Herba videlicet adeo mūda vt olim purificationi ⁊ templis adhiberi a gentilibus eſſet ſolita. ¶ Plinius libroxxv. Quinqꝫ folium nulli eſt ignotum: cū etiā fraga gigneudo cōmedetur. hanc greci vocant camezeleon ſiuepenthapeton: ſiue penthaphilon. rubeam habet radiceꝫcū effoditur. Hec marceſcens nigreſcit et anguloſa fitNomen a numero folioꝝ habet. Et ip̄a herba incipit ⁊deſinit cum vite. aduerſus ſerpentes bibitur ⁊ eiꝰ radix