LiberDecimus

Apperit opilationes epatis et ſtomachi et confortat eaEt cōferunt omnes yctericie: ⁊ ꝓhibent effuſiones materiaꝝ ad ſtomachum: et ſedāt mordicatōnem eius. Eqn̄ bibitur quecūqꝫ ſpecies eius cum vino: ꝯfert ſpleni..AVIII.¶ De nemifare ¶ PlateariusEmitar eſt herba in ſecundo gͣdu frigida ⁊ humida. hn̄s folia lata. In lociſ reꝑitur aquoſis ⁊in calidis regionibꝰ. et in frigidis. Duplex eſteius materies. vna que purpureū florem ꝓducit: et melior eſt. Alia vero q̄ croceum: et nō adeo bona eſt. Floseius medicine cōpetit. et melior eſt ille qui in calidis regionibus reꝑitur: ꝙͣ qui frigidis. In ſeptembri collectꝰin efficacia multa ſeruatur. Ex floribꝰ p̄cipue fiunt ſyrupi cōtra febres acutas. et calefactōes epatis. calidaſqꝫ diſtēperantias. itaqꝫ flores in aqua decōquūtur: ⁊ extali aqua zuccaro addito fit ſyrupꝰ: cōtra dolores capitis ex calore. ſarraceni florem ꝑ noctem in aqua ponūt:et mane talem aquā bibunt: floreſqꝫ naribus ſuis appl̓can ¶ Auicēna. Nemiſar noīauit Galienꝰ caulem aq̄fortius eſt illud qd̓ habet radicē albam: ꝙͣ qd̓ nigrā. floseius frigidus eſt et humidꝰ in ſecūdo. Et ſyrupuſ eiusvehemētis extinctionis eſt: et ſubtiliatiuus valde. Confert tuſſi et pleureſi et febribꝰ acutis. Radix eius ꝯfertbothor et apoſtematibꝰ calidis ſplenis. Eadem cum aqͣcōfert morphee ſuppoſita. cū pice vero alopicie. Idemnemifar ſomnū facit. ſoda calidā et colericam ſedat. ſedtn̄ debilitat. pollutōem minuit. ⁊ frangit deſiderium coitus cū ſyrupo de papauere bibitꝰ. ⁊ cōgelat ſperma. ꝓprieqꝫ radix eius. Eademqꝫ radix cōfert ſolutōni antique. ⁊ vlceribus inteſtinoꝝ: ⁊ doloribꝰ veſice. Semē eius fortius eſt in omni re. ⁊ ꝓhibet fluxus mēſtruorum.Natura nemifaris indi: eſt natura mādragore. ¶ Conſtantinꝰ vbi ſupͣ. Nemiſar eſt ſubtile ac penetrabile. dolorem capitis ex calore placat appoſituꝫ naribus colericis et ſanguineis ex omnibꝰ calidis cōgruit paſſionibꝰSyrupꝰ eius calidam tuſſim extīguit. ac febres colericas ac ſanguinolētas aufert vigellas. Oleuꝫ eius dolorem capitis aufert: ſi cathaplaſmetur. aut ſi eo ſternutatio ꝓuocetur¶.MX.¶ De nimphea. ¶ Plinius libro. xxv.Imphea dici traditur a nympha zelotipa. ergaherculem rhopalo mortua. vnde aliqͥ heracleōvocāt eaꝫ. Alii rhopalon̄. Naſcitur radice claui ſimili. eōſqꝫ qui biberint eam duodecī diebus dicuntcoitu genituraqꝫ pͥuari. laudatiſſimaꝫ in orchomeno ferunt. ⁊ marathone boetie. Timalon vocāt: q̄ ſemē edūtNaſcitur in aquoſis flore lilio ſimilis duꝫ defluerit papaueris capiti. Eſt alia nymphea in teſſalia āne peonioalba radice luteo capite rōſe magnitudīe ¶ Ideꝫ ī libroxxvi. Uenerem in totū adimit nymphea heraclea. p. xl.dies a ieiuno pota. ⁊ ī cibo ſumpta. Illita radix genitalibus inhibet nō ſolum venerē. ſed etiā geniture affluētiam ⁊ ob id corpus alere dicitur. atqꝫ vocem ¶ Dyaſcorides. Nymphea vel vt dicūt alij cacabet veneris .i.papauer paluſtre. ſiue vt latini alga paluſtris naſcitur īaquis ſtantibus. vel locis nō cultis. hn̄s folia cicorio ſimilia: ſed minora et oblonga caput altius ſuꝑ aquā ꝓferens. ml̓taqꝫ capita infra aquaꝫ ex vna radice hn̄s. floseſt illi albus ſimilis lilio. cū pallore ꝑuo. ſemen eiꝰ in medio croceum. ſed cū effloruerit nigruꝫ efficitur haſtā lenis et nō groſſa et nigra. radix quoqꝫ aſpera et nigra ⁊nodoſa. In autūno ſiccatur ſiccaqꝫ bibita cū vino celiacis medetur. Splenem ſiccat cathaplaſmata. doloreſqꝫcompeſcit ſtomacho impoſita. Radix eius bibita: dolorem veſice mitigat. corꝑis maculas detergit. alopiciasemēdat addita pice. ⁊ ſemen eius bibitū hoc aſſidue fauere nouit. Idem radix eius ac ſemē. habet deſiccatiuāſine mordicatione virtutem. ⁊ ideo reunia ventris repri

mit. Semen quoqꝫ potatū ſemīs fluxū reſtringit. Queaūt albam habet radicem eſt virtute fortior. et bibiturcum vino nigro. Stipite nanqꝫ ꝑticipat. et aliquid piectorie virtutis habet: ita vt aluuꝫ infuſa ſanet. ⁊ alopiciam cū pice liquida curat¶ AX.¶ De oleandro et orchi et orpino¶ Auicenna.Veander habet duas ſpecies. Naꝫ alia eſt ſilueſtris. Alia fluuialis. Silueſtris naſcitur in domibus deſertis. hn̄s folia ſicut portulace ſꝫ ſtrictiora Eius tyrſi ſunt longi ſuꝑ terrā et apud folia ſūtſpine. Fluuialis aūt in ripis fluuioꝝ naſcitur cuius tyrſi longe a terra eleuantur. Eiuſqꝫ ſpine ſūt occulte ⁊ folia vt ſalicis lata vt amigdale. Eſt auteꝫ ſaporis valdeamari. Suꝑiora cruris eius ſunt groſſiora inferioribuseiuſqꝫ flos eſt ſicut roſa rubea: bonus valde: et ſuꝑ ip̄megreditur quiddā pilis ſimile. fructꝰ eius eſt durus: arpertus: re que eſt ſicut lana plenus Calida eſt in gradutercō ficca in ſecūdo. Reſolutiua ē valde. domuſqꝫ ſternūtur eius decoctione: et interficit pulices: ac terrenoavermes. ponūtur eius folia ſuꝑ apoſtemata dura et ſūteis valde iuuatiua. Iteꝝ bona eſt pruritui et ſcabiei etexcoriationi. ꝓprie ſuccus folioꝝ eius valet etiā doloridorſi antiquo: et geniculi ſuppoſita more emplaſtri. floſeius ſternutationeꝫ facit. mixta cum vino et rutha et bibita: fertur a venenis vermiū venenoſoꝝ liberare. Egotn̄ dico ꝙ hoc eſt timoroſum qm̄ ip̄a et flos eius hoībꝰac beſtiis ſunt venenū. Uerūt amen cuꝫ vino decocta dicitur cōferre bibita cuꝫ rutha ¶ Byaſcorides. Orchisquā alij dicūt venereā vel priapiſmuꝫ: tyrſum hꝫ bipalmum: folia oliue ſil̓ia: ſuꝑ terramexpanſa: ſed mollioraet anguſtiora et longiora. In haſta oſtēdit florē purpureum. Radix eſt ei bulbo ſimilis lōga: duplex. anguſtaſicut oliue. vna ſuꝑior et altera inferior. vna fortis altera mollis ⁊ rugoſa. radix eius comeditur aſſa ſicut bulbus: ferturqꝫ ml̓tas vires cōeūdi ſicut ſuccus excitare.maiorqꝫ radix eius a viris comeſta maſculos gignere.minor aūt a mulieribꝰ comeſta femīas gignere. Siccavero comeſta ventreꝫ impedit. Et dicitur ꝙ ambe radices .i. mollis et dura. ſibi cōtrarie ſunt. Naſcitur auteꝫhec in locis ſaxoſis et harenoſis. Eſt alteꝝ genꝰ orchisquā multi ſperiadam vocāt. hn̄s folia praſſio ſil̓ia: et oblonga: latiora et ſordida. virga eius duobus palmis eſtlonga. florem purpureū ꝓferens. et radiceꝫ inſtar caſtorei .i. quaſi teſticuloꝝ hn̄ſ. virtus eſt illi vt cathaplaſmata omnes puſtulas et vulnera purget. harenas tollat. fiſtulas curet. Item cathaplaſmata tumores om̄es ꝯpeſcit. ſicca vero adhibita putredīes vulneꝝ ꝓhibet et abſtinet. et paſcentia vulnera cōſumit. Deniqꝫ omnia corpis vulnera maligna extinguit īpoſita. ad ventris quoqꝫ fluxum ꝑhibetur apta ¶ Ex libro de natura rerumOrpinū dicitur qd̓ a medicis craſſula. herba eſt calidaet humida. fracturis oſſium cōueniens. De qua certiſſime ꝓbatum eſt: ꝙ ſi quis eam decē diebꝰ ante ſolſticiūeſtiuale collectam infra tecta domus in aere ſuſpēderit:ip̄a ſine vllo terre vel aque adiuuamēto fere ꝑ totum arnum pullulans germīabit. et in vna ſui ꝑte areſcens exaltera ꝑte reuireſcitCXI¶ Iſidorus.¶ De paliuro.Aliurus eſt herba aſperrima et ſpinoſa ¶ Gloſa ſuꝑ yſaiam. xiiii. Paliurus tanta ſpinaꝝ circumdatione denſeſcit: vt ꝓ aſperitate vix tagipoſſit ¶ Plinius li. xiii. Cyrenaica regio. lothō p̄poſūit ſue paliuro. fruticoſior eſt hec: fructuqꝫ magis rubescuius nucleus nō ſimul māditur. Iocundus ꝑ ſe atqꝫ ſūauior vino quin et vina ſucco ſuo cōmendās. ¶ Ideꝫ irlibro. xxiiii. Paliuri quod eſt genus ſpine. ſeme eiꝰ afari zuram vocāt cōtra ſerpentes efficaciſſimuꝫ eſt. Itemcalculoſis et tuſſi: folia vim aſtrictoriam habēt. Radix