LiberDecimus
eius bibita ſanant corroſionem oſſium. Succus eiꝰ acceptus ſedat doloreꝫ auris. et cum aceto et oleo roſaceodolorem dentium ⁊c ¶ Platearius. Iuſquiamus. Deba eſt frigida in tercio gradu. ſicca in ſecūdo. Huius ſeminis diuerſitas triplex eſt. album rubeum et nigrumNigrum mortale eſt. album ⁊ rubeū ſatis ꝯpetunt medicine vſui. Maioris efficacie ſunt ſemīa ꝙ herbe. viitutem habet cōſtringendi et mortificādi: virtuteꝫ quoqꝫ ſomniferam. Ad ſomnū ergo ꝓuocanduꝫ in acuta febre fit fomentum ex aqua decoctōnis eius ſeminis circa pedes frontem: tymꝑa. Contra calida apoſtemata inprincipio fit emplaſtrū ex ip̄a herba trita et ſuppoſitavel de ſemine eius ⁊ oleo rōſaꝝ. Cōtra dyſenteriam fitemplaſtrū de ſemīe eius cū albumine oui et modico aceto. ſupra pectinē et renes. Contra dolorem dentiuꝫ heba ip̄a trita aliquātulum inter dentes teneatur. ꝑ decēannos ſeruatur ¶ Dyaſcorides. Iuſqͥamus eſt frutexminor. haſtam hn̄s craſſiorem. et folia lata et oblonga.et diuiſa nigra et aſpera. Iuxta cuius haſtas ſunt capita ſemine plena. Sed huius tria ſunt genera. vn̄ floreshabet purpureos folia milate ſimilia. Semen nigꝝ folliculos duros et ſpinoſos. Alteꝝ flores melinos. ſemēobrurfum. folliculos molles. ambo hec maniam faciuntac carotica ac minus vſuales ſūt. Terciū vero cuiꝰ frequētatur vſus. habꝫ folia pinguia et mollia. ſucco plenaflores albos. Semen albū. Naſcitur in locis maritimiſet in ripis. Semen album eſt vtile. nigrū inutile. Semēet folia exiccātur: et haſta tuſa ſuccꝰ expͥmitur. Qui confectionibꝰ collirioꝝ mixtus. reumā inſcidum compeſcitdolores auriū mitigat. et polente mixtꝰ pōdagricos tumores adhibitus ſpargit. Semen eius omnia predictanouit facere. et maxīe tuſſientibꝰ ſubuenit. Catarrū ſoluit. oculoꝝ reuma compeſcit. vino mixtuꝫ et cathaplaſmatum. tumorem teſtiu ſoluit atqꝫ māmaꝝ. Radix eiꝰin aceto cocta. dolorem dentium mitigat. ¶ XCII.¶ De lacteride et lacticinio ¶ Ex herbario.Acterides naſcitur in locis cultis et ſabuloſis.valet cōtra ventris duriciem: granuꝫ eius purgatum et potui in aqua datum calida ¶ Byaorides. Cacteridem putāt haſtam in cubiti longitudīe:ſed inanem in qua capitellum rotūdum eſt: ⁊ folia oblōga ſicut amigdale: ſed oblongiora et leuiora. Semē autem obrotundum ſicut capare: deforis nigrum: intus album et dulce. Om̄is frutex eius lacrima et ſucco plenꝰeſt: ſicut titimallꝰ. virtus eſt illi catartica: grana eiꝰ comeſta: ⁊ ſuꝑ aqua calida accepta: flegmā et coleram deponunt. folia cū caſia: vel cum viſcella accepta ventremſoluūt ¶ Auicenna. Lacticiniū eſt omnis planta q̄ habet lac acutum: ſolutiuū: inciſiuū: aduſtiuum. Ex his famoſa ſunt ſeptē quoꝝ vnū eſt pentafilū. ad vltimum eſtlacticinium quod dicitur maſculus: et eius nomē karakilus poſt ip̄m omnes femine ſunt. et eoꝝ fortiꝰ eſt. qd̓aſſimilatur mirto ⁊ noīatur buraſtius. Deinde eſt arboreum generatum inter lapides. Deinde illud qd̓ citroloaſſimilatur. Et dixerunt vice alia ꝙ lacticinioꝝ fortiuseſt maſculus p̄dictus. ⁊ radix eius longior eſt cubito adrubedinem declinās. plena lacte: eiuſqꝫ rami ſunt ſil̓esoliue: ſed longiores ſunt ac ſtrictōres. Planta vero feīeque noīatur nūcalis: eſt ſicut planta herba muris: ſꝫ maior ac fortior. Capita folioꝝ eiꝰ ſpinoſa ſunt et egrediūtur ex eius radice ſtipites palme longitudīem habēteset fructificat vno anno ⁊ nō alio. fructus ille mordificatiuus eſt lingue ſimilis nūci: et eius origo eſt ſicut origomaſculi. Omnia vero mortifera ſunt. fortius aūt eoruꝫeſt lac. deinde ſemen: poſtea radix: deinde folia. lac eiuscalidum eſt et ſiccum in quarto. reliqua vero ip̄ius ī ſecundo vſqꝫ ad tercium. Eſt aūt vlceratiuuꝫ et interfectiuum. Cunqꝫ ponitur in lacunā: piſces omnes eleuāturſuꝑ aquā. Eradicat autē mora ac verrucas et impetigi
nem et emorroidas. flegmaqꝫ ſoluit et aquoſitatem. ⁊ ēcōueniens vlceribus putridis et corroſis. lac eiꝰ eradicat vngulam: abſcidit pilos: dentem corroſuꝫ frangit ⁊FIIII.¶ De lapꝑa et lappaciodeicit.¶ IſidorusAppa dicitur eo ꝙ habeat caulem ingētem ꝑterrā diſpoſitaꝫ. hec a grecis philātropos vocaAtur: eo ꝙ veſtibꝰ hoīm inhereat ob aſꝑitatē ſuiPlinius libro. xxi. Notabile eſt ī lappa q̄ adhereſcit.ꝙ in ip̄a flos naſcitur nō euidens: ſed intus occultꝰ et ītra ſe ſemina que velut animalia in ſe pariūt. ¶ Idem īlibro. xxiiii. Lappa que appellatur cānaria cum plātagine ac millefolio trita ex vino carcinomata ſanat. diebutternis ſoluta. ¶ Actor. De hac quoqꝫ dictū eſt ſupͣ ſubhoc noīe philatropos ¶ Plinius libro. xx. Lappaciumeffectus altee nō diſſimiles habet: Eſt autē et ſilueſtrequod alij oxalidem appellat ꝓximum ſatiuo. foliis aquoſis: colore bete cādide: radice minima: noſtri vero rumicem dicunt. Et alij lappaciū cantherinū ad ſtrumas cūaxungia efficaciſſimum. Eſt ⁊ alteꝝ genꝰ quod oxilapaton vocant: ſatiuo idem ſimiliꝰ: habes acutiora folia etrubriora. nō niſi in paluſtribus naſcēs. Sunt qͥ traduntet ydrolapaton in aqua natū. Eſt et aliud hyppalapatōſatiuo maius. candidiuſqꝫ ac ſpiſſius. Silueſtria ſcorpionum ictibus medētur: et ferire ꝓhibent hn̄tes. Radixaceto decocta ſi coletur. ſuccus dentibꝰ auxiliatur. Sivero bibatur morbo regio medicatur. Semē inextricabilia ſtomachi vicia ſanat hippolapati radices priuatiꝫvngues detrahunt ſcabroſos. Semen in vino potatumliberat dyſentericos. Ꝙxilappati ſemen in aqͣ lotum celeſti: ꝓdeſt reicientibus ſanguinē. Satiuum in epyforisoculoꝝ illiniūt frontibꝰ: radice curāt cherias et lepras.In vino auteꝫ decocta ſtrumas calculos et parotidaspota vino etiā lyenes. Celiacos eque ⁊ dyſentericos iuuat. et tenaſmos. Deniqꝫ vis lappati ⁊ ructꝰ facit: ⁊ vrinam cit. ⁊ oculoꝝ caliginem diſcutit. Radix cōmanducata dentes firmat: et eadem cū vino decocta ſoluit aluum. folia quoqꝫ ſoluūt: adiecto ſale. Et vt non omittamus bulapaton radicis tm̄ altitudīe differens eſt. et erga dyſentericos efficacis effectus ex vino potum eſt.¶ Byaſcorides. Lappacium calide ⁊ auſtere virtutiseſt. et ideo in cibum ſumptū venerem repͥmit: ſtomachūcōfirmat: vrinam ꝯfundit: ventrē mollit: cuꝫ oleo roſeccathaplaſmati adhibitum: duricias ſpargit. Radix eiꝰcathaplaſmata. leproſis ac zernis medicatur. Eius elixatura fomento adhibita: et in balneis fricata: prurigīeꝫcorꝑis tollit. dolorem auriū mitigat. In vino elixa dolorem dentium gargariſmo compeſcit. et cathaplaſmataſcrophas ſpargit. Radix etiā eius ligata et in collo ſufpenſa. ſcrophas naſci nō admittit. fluxū ſanguinis mulieꝝ abſtinet. Cum vino elixa et bibita. yctericos ſanat.calculos veſice frangit. Item radices ex accto cocte ⁊ īpoſite ſtrumas et parotidas ſanāt potata aurugineꝫ expurgat. lappacii quatuor ſunt genera: ſed omniū virtuseſt vna ¶ Platearius. Lappaciū eſt calidum et ſiccunin tercio gradu. Et eſt triplex ſcꝫ acutū hn̄s acuta foliaquod efficacius eſt. ⁊ rotundum: qd̓ rotunda. ⁊ domeſticum: quod aliquātulum lata: et magis eſui cōpetit. Habet autē lappacium virtutē diſſoluendi: relaxādi: aꝑierdi: extenuandi. Succꝰ lappacii acuti cum alijs qͥbuſdaconfectus: valet cōtra ſcabiem: pruriginem ⁊ impetiginem. ⁊ contra ſplenis duriciē ad apoſtema maturādumlappacium rotundum tritum ⁊ in oleo decoctum vel cuaxungia ſuꝑponitur. Ad rumpēdum vero p̄dicto modolappacium acutum. Contra lumbricos valet ſuccus eiꝰdatus cum melle. Cappacium etiā crudum vel coctumcomeſtum cōfert ſcabioſis.¶ XIIIIII.De laſere et laureola et lepido ¶ Iſid̓.Aſer herbani monte oſcobagi naſcitur vbi etL