LiberDecimus
in ſtomacbo generat ¶ Plinius libro. xxv. Hyberidaꝫceruilius democrates primus medentiū inuenit: quā etſic appellauit ꝙͣꝙͣ ficto nomīe. inuentōni eiꝰ aſſignatocaruune. Naſcitur circa vetera monumēta: parietinaſqa: ⁊ itinerum occulta. floret ſemꝑ folio naſturcii caulecubitali ſemine tam ꝑuo vt vix poſſit aſpici. Radici eſtodor naſturcii. Uſus eiꝰ eſtate eſt efficacior et tātum recenti difficulter tunditur cum axungia modica coxēdicibus et articulis omnibꝰ vtiliſſima viris plurimū quateruis horis. feminis vero minꝰ dimidio adalligata.ita vt deinde balneū in caliduꝫ deſcēdatur. et poſtea corpus oleo ac vino ꝑungatur. idemqꝫ fiat diebꝰ vicenis īterpoſitis ſiqua ſuꝑſit admotio doloris. hoc ſiqͥdeꝫ mōreumatiſmos omnes ſanat occultos. p̄terea herbis cuꝫrho qꝫ folio adalligata epyforas emūdat et ſiqͣ ſunt inoculis vicia..LXXXIX.¶ De iacincto et iaro et impia herba.¶ Iſidorus.Acinctus eſt herba floreꝫ habens purpureuꝫ:traxit aūt nom̄ a puero nobili. qui in ſaltibꝰ inter purpureos flores reꝑtus eſt interfectꝰ. Eſtaūt radice et flore ſimilis viole. pueros a pubertate retineus. ¶ Dyaſcorides. Iacinctuſ habꝫ radicem bulboſimilem cui puerilis funeris caſus dedit nomē ¶ Plateariꝰ vbi ſupra. Iarus alio nomīe barba aarō dicitur.et etiā mintulipes appellatur. Calida et ſicca eſt in tercio gradu. in locis humidis et ſiccis mōtanis ⁊ plāis reperitur. In hyeme et eſtate magnā habet efficaciā ſcd̓ꝫfolia minorem. ſecundū radicem maximā. Et hoc circatuberoſitates quaſdam: que reperiūtur circa radicem.De tuberoſitates colligūtur. findūtur ac deſiccātur: acꝑ ānum ẜuantur. virtutem habent. diſſoluēdi: laxādi: acextenuandi. Cōtra tumores aurium herba ip̄a cū tuberoſitatibus in vino et oleo addito cimino decoquitur.et inde factuꝫ emplaſtrum auribꝰ ſupponitur. Contrafrigida quoqꝫ apoſtemata tota herba cum tuberoſitatibus in vino et oleo et axungia veteriteritur. ac poſtmoduꝫ in teſta calefacta ſupponitur. Cōtra ſcrophulaſ nouellas. herba ip̄a et ſquilla cum axūgia veteri vl̓ vrſīateritur. ac ſupponitur. et ſi recentes ſunt liberātur. Cōtra emorroides ac ficus. iarꝰ et capſꝰ excoquūtur ī vīoet aqua. vel fit enchatiſma ad mēſtrua ꝓuocāda. Succꝰiari peſſario mittitur. vel cuꝫ benedicta puluis tube roſitatum cū aqua roſacea cōfectus: et ad ſolem ficcatusvalꝫ ad faciem depurādam: et cutem ſubtiliādaꝫ. Namſi facies ex puluere illo illiniatur: plus etiaꝫ ꝙͣ a ceruſadepuratur. Solus etiā eiꝰ puluis carnē ſuꝑfluā corrodit ¶ Pliniꝰ libro. xxiiii. Impia herba vocatur in cānaroris marini aſpectu tirſi modo veſtita ⁊ capitata. Ind̓alij ramuli aſſurgunt ſua gerētes capitula. Ob hoc impiaꝫ appellauerūt eā. ꝙ liberi ſuꝑ parentē excellāt. Alipotius eam dicūt ſic appellatā eſſe: qͥa nullū aīal eū attīgat: eſt imauere. hec inter lapides duos trita feruet. p̄cipuo aduerſus anginas ſucco lacte et vīo admixta. Mirumqꝫ traditur: numꝙͣ qui guſtauerint ab eo temptar.morbo. Suibꝰ qͦqꝫ dari q̄qꝫ medicamētum id noluerīthaurire: eo morbo interire. Sunt qui et in nidis auiumex ea aliquid putāt inſeri. ſicqꝫ pullos auidiꝰ deuorāteſq̨̄ſtrangulari¶ De iunco ¶ Iſidorus vbi ſupraXC.Uucus dicitur: eo ꝙ iunctis radicibꝰ hereat.¶Scyrpꝰ aūt eſt a quo ſegētes texūtur ſine nodo. de quo ennius. Querunt in ſcyrpo ſoliti quiddicere nodum. Et in prouerbio. Qui inimicus eſt etiaꝫin ſcyrpo nodum querit. ¶ Plinius libro. xii. Iuncuſodoratꝰ nichil differt a ceteris ſui generis aſpectu. Sꝫcalamus odoratꝰ preſtātior eſt. Odore ſtatī e lōginquoinuitat: mollior tactu: meliorqꝫ qui minꝰ fragilis et qͥ aſole ſe pocius ꝙͣ raphani modo frangitur. Ineſt autem
fiſtule araneū: quod vocāt florem. Preſtātior eſt cui numeroſius: Reliqua ꝓbatō eſt vt niger ſit. Dānatur alibi. melior que breuior craſſiorqꝫ et lentꝰ ī frāgendo. Calamo p̄cium eſt in libras. xi. iunco in. xv. Tradūtqꝫ iuncum odoratum et in cāpania inueniri. ¶ Pliniuſ libroxxi. His que ſuꝑius dicta ſūt de gladiolo: mago ſimiliap̄cipit et de iunco: queꝫ mariſcō appellant ad texendastegētes. et ipſum iunio mēſe eximi: vel ante mediuꝫ iultiAlterum genꝰ iuncoꝝ facit quod marinū: et a grecisoxyſchoeno īuenio vocari. Tria ſunt eiꝰ genera vnumacutum: ſterile: quē mareꝫ et oxin greci vocant. reliquofeminini generis ſemē nigrū ferentes. quā melacraminappellant et hic eſt craſſior et fruticoſior. Tercius vocatur holoſchenos. Ex his melaneranis ſine alijs generibus naſcitur. Oxys et holoſchenos eodem ceſpite. vtiliſſimus eſt ad vitilia. Oloſchenos: quia mollis et carnoſus eſt. fructum vuaꝝ coherentium mō fert. Naſciturauteꝫ is quē marem appellamꝰ ex ſemetip̄o cacuminein terram defixo. melacranis vero ſemine ſuo. Alioquīoīm radices omnibꝰ annis intermoriūtur. Uſus eſt adnaſſas marinas vtiliū nexꝰ. Et elegātū lucernaꝝ lumīaprecipua ſūt medulle amplitudine. Iuxta maritimas alpes tanta ſunt vt īciſo ventre impleant pene vnciaꝝ latitudinem. In egipto vero cribroꝝ lōgitudinem. nō alias vtiliorem. Quidā etiā vnū genꝰ triāguli iūci faciūtquod ciperum vocāt. Eſt enī cyperus iuncꝰ anguloſus:iuxta terrā candidꝰ: cacumine niger: pīguiſqꝫ folia īmaporraceis exiliora. in cacumine minuta ſicut iā dictumeſt ſupͣ. Iunci radix in aqͣ decoctaʳ: tuſſi medetur. Sem̄eiꝰ toſtum et in aqͣ potum aluuꝫ ſiſtit: capitiſqꝫ doloresfacit. At qui vocatur oloſcenos eius q̄ ꝓxima ſūt radicis cōmāducātur aduerſus araneoꝝ morſus. Inuenioet vnū genꝰ iūci qd̓ tropicē vocāt. cuiꝰ ſemē ſōnū excitatIuncꝰ odoratus in cohele ſyrie naſcitur. laudatiſſimꝰex nabathea regione. theucitis cognomīe. ꝓximus babilonius ex affrica peſſimus ac ſine odore. Eſt aūt rotundus. vinoſe mordacitatis ad linguā. ſincerus in cōfricādo: rōſe odorem emittit. rubentibꝰ fragmētis. Diſcutitinflatōes: et ob id ſtomacho vtilis: itidemqꝫ ſanguineꝫreiicientibus. Singultus ſedat. ructuſ mouet. vrinā citveſice medetur. ad muliebres vſꝰ decoqͥtur. ¶. XCI.¶ Iſidorus.de iuſquiamo.¶¶ ¶ Uſquiamus eſt herba ſic a grecis appellata ſꝫna latinis herba calicularis dr̄ eo ꝙ caliculi eiꝰ īfigura cātaroꝝ naſcantur vt ⁊ mali punici. qͦꝝora ſerata ſūt. hn̄tes ītrinſecꝰ ſemīa papaueris ſil̓ia. hecherba et inſana vocatur. eo ꝙ vſꝰ eius ꝑiculoſus ē. Deniqꝫ ſi bibatur vel edatur inſaniam facit vel ſomni ymaginem turbidam ¶ Plinius libro. xxv. Herculi aſcribunt herbam que appollinaris apud arabas altricumſiue altercangenum dicitur. apud grecos aūt hoſciamios appellatur. Plura ſunt eius genera. vnū nigro ſemine: foliis pene purpureis: ſpinoſum. Talis in galathianaſcitur. vulgare aūt candidius eſt ac fruticoſius altiuſpapauere. Tercii ſemen eſt ſimile trionis ſemini. et omnia inſaniam gignūt ac vertigines capitis. Genꝰ quartum molle: lanuginoſum eſt. pinguius ceteris: cādidi ſeminis: naſcens in maritims: hoc recepere medici. itēqꝫſeminis ruffi nō nunꝙͣ ante candidum ruffeſcit et ſi nōematuruit improbatur hoſciami ſemen cū meconio ⁊ vino bibitur ad epyforas inhibendas. ¶ Idē. in li. xxvi.Succus eius hoſciami ꝓdeſt excreātibus et nidor. accēſi tuſſientibus ¶ Auicenna. Iuſquiamꝰ niger frigiduseſt et ſiccus in fine tercii. albus aūt in principio ipſius.Ex eo deterius eſt et fraudulentius nigrū. deinde rubeum. Melius aūt albū ſtupefactiuū eſt: et abſcindit fluxum ſanguinis. et ſtupefactione ſua ſedat dolores ꝑcuſſionis. Reſoluit teſticuloꝝ duriciem et confert eriſipile.Epithimatum ſedat doloreꝫ podagre. Cum vino folia