LiberDecimus

foliis. ad radicē cānaculata Utriuſqꝫ radice ſueſqꝫ pīgueſcunt. folia vtriſqꝫ lateribus pinnata ſunt. vn̄ ⁊ grecnomē impoſuerunt. Radices vtriqꝫ longe ſunt: in obliquum: nigre: p̄cipue cuꝫ inaruere. Naſcūtur vbiqꝫ ſedmaxime frigido ſolo. virgulis occidētibus debent effodi. et ſole oportet illas ſiccari. vſus radicum in trimatutantum. nec antea nec poſtea. Intraneoruꝫ animalia pellunt. et ex his tineas cum melle. cetera ex vino dulci triduo pote. Stomacho inutiliſſima eſt vtraqꝫ. Aluumſoluit pͥmo trahens bilem: mox aquā melius tineas cuꝫſcamonii pari pondere. Rādix eius duoꝝ obuloꝝ pōdere ex aqua poſt vnius diei abſtinentiā bibitur. melle p̄guſtato contra reumatiſmos. Neutra mulieribus darda eſt: qꝛ grauidis abortum: ceteris ſterilitateꝫ facit. farina eoꝝ inſꝑgitur tetris vlceribus. Iumentoꝝ quoqꝫceruicibus. folia cimicem occidunt. ſerpentem non recipiunt. Ideoqꝫ ſubſterni vtile eſt in locis ſuſpectis. huiꝰetiam herbe diſcrimen medici fecere. Optima eſt macedonia ſcd̓a vero caſſiopea. ¶ Razi in almazore. Chidaꝝ .i. filix calida eſt et expellit aſcharides ¶ Platearius. Filipendula in tranſmarinis ꝑtibus et in apulia inlocis montuoſis et calidis reꝑitur. q̄ alio noīe fiſalidosappellatur. Calida eſt ⁊ ficca in gradu tercio. Radix eius p̄cipue ꝯpetit vſui medicine. In fine autūni colligitur. ac ꝑ annos decem in efficacia multa ſeruatur. habꝫvirtutem diureticam ex ſubſtātia ſubtili: et ex qualitatibus ſuis. Cōtra viciū lapidis. ſtringiriam: ⁊ diſſuriamet paſſionem yliacā p̄cipue valet electuariū qd̓ ex ea cōficitur ſcꝫ filotropium ad idem quoqꝫ valet vinuꝫ decoctionis eius. Cōtra dolorem ſtomachi ex cauſa frigidavel ventoſitate datur puluis eius cū feniculi puluere. teſte dyaſcoride. et cōtra frigidum aſma puluis eius in cibis et potibꝰ cum puluere gentiane. ¶ LXXX¶ De flamula et folio ¶ Idem Platearius.Lamula dicitur. qꝛ virtutē habet incenſiuā. Eteſt calida et ficca in tercio gradu viridis ē multe efficacie. exiccata vero nulliuſ. ad cauteriū ſiue ignem faciēdum: flamula ꝯteritur: et ſuꝑ locum poītur: ac ꝑ diē dimittit̉ ſic poſtea cutis ꝯbuſta reꝑitur. adapoſtema rumpenduꝫ qn̄ verſum eſt ad ſaniē: et caput ēdurū. Hec cū ſquamā ferri ꝯteritur: et cū oleo ſuꝑponitur. Oleum ſiquidē apponitur ad relaxationem: ne multum flamula deſiccet. Cōtra quartanā etiā et artheticāinterius oꝑatur quiddā. Oleum roſacen ex ea cōfectuꝫꝯtra yliacam valet: in cibis vel alio mō ſumptū. Idemquoqꝫ valet exterius inunctū cōtra dolorem artheticūet yliacam ſtringiriam et diſenteriā cōtra vicium lapidis ꝑ clyſtere iniectū. ¶ Iſidorus. Foliū dictum eſt: eoꝙ ſine radice innatans in indie littoribus colligaturQuod in ligno ꝑforato ſiccāt indi atqꝫ repouūt. Fert̉aūt herba eſſe ꝑadiſi guſtu nardū referens. ¶ Dyaſcorides. Folium in india naſcitur locis humidis ⁊ paludoſis. Colligūtur auteꝫ folia in aqua ſuꝑnatātia. optimūeſt leue: albidum inſcidum. ſuauiter olens in modū ſpice: guſtum nardi referens. ¶ Cōſtantinus vbi ſupͣ. Folium eſt calidū in gradu ſcd̓o. ſiccū in tercio. Stomaticis et epaticis valet. Cōfortatiuū em̄ eſt. inflationē diſſoluit: vrinam ꝓuocat. Idemqꝫ cathaplaſmata. apoſtemata diſſoluit oculoꝝ. ¶ Auicenna. Foliū ꝓximum eſtvirtuti ſpice ſed leuius et habet florē frāgibilem. In india naſcitur et ſuꝑ faciem aque erigitur: abſqꝫ ſuſpēſione radicis. calidum et ſiccū in tercio. Sparſuꝫ in pāniscōſeruat eos a tineis. ſub lingua tentū odoreꝫ oris efficit bonum. Ex eo cū aqua roſata decocto fit emplaſtrūſuꝑ apoſtema calidum. Cōfert etiā ſtomacho ⁊ epati. ⁊vehemēter vrinā ꝓuocat. loco eius in medicina poīturpondus ip̄i de macis vl̓ de ſpica Oleum eius hꝫ virtutem olei de croco. ſed fortius eſt. C. LXXXI.¶ De fu et fuco ¶ Iſidorus

¶ Uherba in ponto naſcitur folus oleaſtrō ſinlibus. ¶ Platearius. Fū eſt herba q̄ alio noīedicitur valeriana ī ſecūdo gradu calida et ſiccaIn eſtate radices eius colligūtur et ad ſolem exiccāturac ꝑ triennium in efficacia multa ſeruātur. Radix tain medicinis ponitur. Eligēda eſt illa que ſolidaꝫ intushabet ſubſtantiā et nō ꝑforatam. que cum frāgitur nopuluerizatur habetqꝫ virtutem diureticam. vinuꝫ decococtionis eius datur cōtra ſtringiriā. et diſ. berba etiāip̄a in vino cocta et ſuppoſita ꝓuocat vrinā. ad ꝯfortandum digeſtionem et ad dolorem ſtomachi ex frigida cāvel ventoſitate: datur vinū de coctionis eius: et ſeminiſfeniculi vel maſticis: cum ſucco alicuius herbe diuretice. Contra viciū pectoris ex frigida cauſa datur vinumdecoctionis eius vel aqua. Ad ſuꝑfluitatem matricismūdificandam. fit ex ea fomentū vel etiaꝫ ſuppoſitoriū¶ Dyaſcorides. Fu multi nardū agreſtem appellantIn pōto naſcitur habens elleboro folia ſimilia. haſtanmollem et leueꝫ ac nodoſam. flores narciſſo ſimiles. radices iunco ſimiles. colore rufa. cum odore grato. feruentis virtutis eſt. et vnctualis. Huius elixatura. facit acdolorem lateris. Incitat menſtrua. vel miſcetur antidotis. maxime q̄ oris vlcera limpidant. Elixatura foliorūeius bibita vrinam ꝓuocat ¶ Auicenna. Fu folia eiusſūt ſicut folia apii. Et crus eius vnius cubiti. plus planum et teneꝝ. cuius ſup̄muꝫ eſt digiti groſſitudini ꝓximum ac purpur eū. nodos habens ⁊ florē ſicut narciſſuvel maiorem. In albo etiā ip̄ius. eſt quaſi purpureum.Inferius in radice ſua emittit ramos. et in ip̄a radice ēaromaticꝰ odor. virtus eius eſt ſpice ſimilis in pluribꝰ.Itaqꝫ virtus radicis eſt aromatica: calefaciēs: vt ſpicaCōfert dolori lateris. vrinam ꝓuocat ſi bibatur ficcat.et eius decōctio ꝓuocat menſtrua: plus etiā ſpica ¶ Iſdorus. Fucus eſt genus herbe: de qua veſtis tingiturſic dicta: quia coloreꝫ alienū mentitur¶ LXXXII.¶ De fumaria et fumo terre ¶ DiaſcoridesUmaria latine capinos grece dicitur herba q̄dam naſcens in ſegete ordearia: fruticoſa: cor(andro ſimilis. ſed mollis: et alba: ⁊ cineroſa. florem habens multū atqꝫ purpureuꝫ. Succus eius inſodus eſt. oculis detergit caligines. lacrimas ꝓuocat. vū̄et nomē accepit. mixtoqꝫ gummi eductis capillis palpebraꝝ impoſitus eos renaſci nō ſinit herba ip̄a comeſtvel bibita: coleraꝫ ꝑ vrinā ꝓuocat ¶ Plateariꝰ. Funterre eſt herba calida in gradu pͥmo ſiccā ī tercio. Et vquidam dicūt ſic appellatur: quia vt fumꝰ a terra multa quātitate emittitur. et generatur a quadaꝫ fumoſit.te groſſa a terra reſoluta: et circa ſuꝑficieꝫ terre adhertem. Quāto viridior eſt: tanto melior. exiccata nulliꝰ eſtefficacie. principaliter purgat melācoliā. ſecūdario flegma ſalſum et coleram. Cōtra ſcabiem datur ſuccꝰ eiusaddito zuccaro. cum aqua calida ter in ſeptimana. et optime purgat humorē inducentem ſcabiē. valet idem ſucus et cōtra ydropiſim: ſi fiat ex eo ſyrupꝰ. herha etianin vino cocta ⁊ cathaplaſmata: pōdagricis valet. futerre diſſoluit cū vētoſitate. vnde ⁊ tortionem infert. admelā coliā vꝫ vl̓ flegmā exn̄s ī ore ſtomachi vl̓ ſtomachvnde quādoqꝫ ſequitur nauſea. Et ꝯtra opilatione ſpinis et epatis datur ſuccus eius addito zuccaro cum atcalida. Quia fumꝰ terre ventoſitatē facit dandus ē cuꝫaliquo reprimente ventoſitatem: vt cum ſemine fenicuvel maſtice ¶ Auicenna. Fumus terre dicitur eſſe frisdus in primo ſiccus in ſecūdo melior eſt recens: acutamarꝰ ſanguīeꝫ purificat. In ip̄o eſt frigꝰ ꝓpter id qͥd̓ ēibi de ſapore ſtipticitatis: ⁊ calor ꝓpter illud quod eſt inip̄o de ſapore amaritudinis. Sed quaſi frigus eſt fortius. Bibitur ad pruritum et ad ſcabiem. ſtringitqꝫ gugiuam. Stomachuꝫ cōfortat. opilatōnes epatis aperet naturam lenit. vrinā ꝓuocat ¶ Conſtantinus. Fun