LiberDecimus

valet ad purgādum melancoliā ⁊ quartanā. ad vermesauriū expellendos ꝯficitur modicū pulueris ellebori cūſucco ꝑficarie auribꝰ imponitur et ſtatim exeunt. Idēpuluis ſuꝑpoſitus carnem ſuꝑfluam corrodit valꝫ ⁊ cōtra furfuriſcas capitis et pediculos et ꝯtra ſcabiē. Secet cōtra litargiā ⁊ epiliẜ. ꝓuocatur ſternutatō ex puluere naribꝰ īmiſſo et in pāno poſito et ad nares ꝑtuſo.¶ Dyaſcorides. Dicit ꝙ ſi puluis eius cū farina ⁊ aqͣmiſceatur. ⁊ fiat tortellus mures occidit ſi īde comedāt¶ Cōſtantinus vbi ſupͣ. Elleboꝝ album cum vomitumundat ſtomachum. Sed pꝰ modicuꝫ cibum id dare cōuenit. ne ſtomachus inanitꝰ ſit. puluerizatuꝫ aqͣ mixtūet in circūitu domꝰ ꝑfuſum muſcas necat. et cum acetomixtum alopiciam curat. Nigrum vero tribus diebusapozimatū foramīa mūdificat emorroidaꝝ. ¶ LXXII.¶ De elictropio.¶ Iſidorus.Lictropium primo nom̄ accepit ex eo ꝙ eſtiuoſolſticio floreat. et ꝙ ſol̓ motibꝰ folia circūactacōuertat. vn̄ et a latīs ſolſeq̄a nuncupatur. Nāet oriente ſole flores ſuoſ aꝑit: et ſe iteꝝ recludit cum ſoloccubuerit. ip̄a eſt quā intubum ſiluaticū latini vocanthec ⁊ verrucaria dicitur: ꝙ ex aqua potata verrūcas extinguit: vel ī cathaplaſmate abſtergit ¶ DyaſcoridesElictropium maius ſcorpion dicitur a multis: eo ꝙ eiꝰflores ſimiles ſint figure ſcorpionis. Ex hoc autē nomīeelictropium accepit. ꝙ ſemꝑ curſum ſolis reſpicit. hꝫ folia ocimo ſimilia. ſed aſꝑiora et nigriora. haſtas habetex vna radice quinqꝫ vel ſex cū ramulis ꝙͣplurimis. inquibus ſunt flores albi ac ſubpurpurei coloris: ac ſubcurui. ſicut eſt cauda ſcorpii. Naſcitur in locis aſperiseiuſqꝫ radix tenuis eſt et inutilis. Manipulus vnus exip̄o elixus et bibitꝰ colerā et flegma deponit. cum vinobibitus ſcorpionū ictibus occurrit. Cathaplaſmatibꝰadhibitus: īdemifacere pōt. multi quoqꝫ radicem eiusin collo ſuſpendūt contra vim ſcorpionū. Semīs eiꝰ qͣtuor grana cū vino bibita ante acceſſionē maximuꝫ eſtremediū quartanariis. tria quoqꝫ grana vtiliter dāturtercianariis. folia in cathaplaſmatibus adhibita tumores ſpargūt myrmicas corꝑis purgāt. et corꝑis clauoslimpidant. Sicca vero eius folia pōdagricis impoſitamaximū preſtāt effectum. eademqꝫ trita ⁊ matrici ſuppoſita mēſtruis imperāt. ſed faciūt abortuꝫ. Elyctropium vero minus naſcitur in locis cultis et in pratis ⁊ eſtſimile ſupͣdicto. Semen habet rotūdum ⁊ pendens. huius herba cū ſemine decocta ⁊ cum nitro ⁊ yſopo et cardamomo bibita. rotūdos lūbricos et latos excludit. clauos impoſita cū ſale tollit maxime ſi elixata: et ſic impoſita fuerit.¶ LXXIII.¶ De epatica et eraclea. ¶ PlateariusPatica eſt quedā herba creſcēs in locis aquoſis et p̄cipue lapidoſis. habet minuta folia: terre lapidibuſqꝫ adherētia. Et dicitur epatica q̄p̄cipue epatis eſt iuuatiua. In pͥmo gradu frigida ⁊ ſicca eſt. ⁊ que habet maiora folia melior eſt. habetqꝫ virtutem infrigidādi. ⁊ ex ſubtilitate ſubſtātie ſue ꝯfortandi. Eſt etiā diuretica. vnde aqua decoctionis valet contra opilationem epatis et ſplenis ex calida materia. ⁊ ꝯeꝑatis calorem ⁊ yctericiā. Syrupus etiā factus ex aqͣdecoctōnis eius: addito reubarbaro in fine decoctōniscōtra yctericiam eſt optimꝰ. Sed ⁊ in om̄ibus aqͥs ex qͦbus ſyrupus fit cōtra calefactōnem epatis: poni debetepatica: multū em̄ iuuat. Iteꝝ cōtra calida apoſtematavalet in principio trita ⁊ ſuppoſita. Oꝑatur em̄ reꝑcuſionem. ¶ Eraclion tria ſunt genera. vnū eſt nigrius fotiis latioribꝰ glutinoſum. Alteꝝ exilioribꝰ folus mollibuſqꝫ ſanſuco nō diſſimile qd̓ aliqui pruſium malūt vocare. Terciū inter hoc mediū eſt minus ꝙͣ cetera ſed efficax. Optimū creticum eſt: nam ⁊ iocūde olet. ꝓximuꝫvero zmirueū. deinde heradeotericum minus. vſus aūt

eius eſt ſerpentes fugare: ꝑcuſſis eſui d̓are. eoqꝫ decorcto ruptis ꝯuulſis mederi. cū panacis radice. ydropicitquoqꝫ valet cū fico et yſopo decoctū. Itemqꝫ ſcabieꝫ qpruriginem ſanat in deceſſione balneaꝝ. Succus eiuscū lacte infunditur et capitis vlceribꝰ medetur: venenaopū et gipſi extinguit. ſi decoctū cucumere aut vino bibatur. aluum mollit. idemqꝫ dentiū dolori ꝓficit. et ſāuinem nariū ſiſtit. Ad parotidas cum ordeacea farinacoquitur. ad arterias aſperas cū melle ⁊ ſale. craſſiorespitu itas extenuat. coctūqꝫ cum aceto et ſale ſumptumpaulatim regium morbū medicat: et tritum cū oleo ī nares: funditur. Capſi ex eo pungūtur: ita vt venter accīgatur. furūculos aperit cuꝫ fico: ſtrumas cum farina ꝙdeacea ⁊ oleo ⁊ aceto. Lateris dolores curat cū fico illitum: fluxiones ſanguinis in genitalibꝰ tuſum et reliquias purgationū a partu cum aceto illitū. ¶ Byaſcorideelithos et eraclion vocatur ꝓpter fortitudinē ſeminis eus. habet folia oliue ſimilia: ſed latiora ⁊ oblonga: tenueſqꝫ virgas in groſſitudīe iunci lignoſas. ī ſummo virga eſt diuerſa vel diuiſa: in qua folia ſunt minuta: vbi ⁊ſemen piſo ſimile: rotūdum: lapidoſum: et album. Naſcitur in locis aſperis et altis: eiuſqꝫ virtus eſt vnctual̓Semen eius cum albo viuo bibitum calculos pellit: etLXXIIII.vrinam ꝓuocat.¶ De equicauda et eſula LAuicennaQuicauda eſt planta in locis cōcauis ⁊ in ꝯuallibus naſcens. ſtipites ꝯcauos ad rubedinē de¶ linātes aſꝑos et duros hn̄s. Eſt autē nodoſacum nodis int̓rātibus. ⁊ apud nodos ſunt folia vt ſquināti minuta et ſpiſſa ⁊ adheret arbori cui appropīquat.Deind̓ plures extremitates generātur ex ea ſicut ē cauda equi. Habetqꝫ radicem durā. et frigida eſt in gͣdu pͥmo ſicca in ſcd̓o Eſt itaqꝫ ſtiptica ꝓprieqꝫ ſuccus eiusEſt et vehemētis exiccationis abſqꝫ mordicatōne. ⁊ acfluxum ſanguinis iuuatiua valde. vulnera et vlcera mirabiliter cōſolidat. et ſi ſunt in eis nerui etiā confirmatQn̄ linitur aut ex ea fit emplaſtrū confert attritioni medii lacertoꝝ: ad inteſtina quoqꝫ fit emplaſtꝝ ex ea. deniqꝫ cōfert apoſtematibꝰ epatis et ſtomachi. ¶ Platearius vbi ſupͣ. Eſula frutex eſt cuius tm̄ vſui medicine cōpetunt radicis cortices. In vere colligūtur: ac ꝑ biennium in efficacia multa ſeruatur: ſed melius eſt vt annisſingulis renouētur. Eſt aūt calida et ficca in tercio gͣdiUirtutem purgādi habet humorē flegmaticū princijliter. Unde cōtra egritudīes flegmatū valet. Et inter illa quidem q̄ purgāt acumine ſuo. poſt ſcamoneam: eſulavtilis eſt. ac ſecuriꝰ dari pōt. nec multū abhoīabilis eſtItaqꝫ ꝯtra quotidianā de flegmate naturali: artheticapodagram: cyrogram: ꝑaliſim: ⁊ yliacam paſſionē: ⁊ etiam leucophancia. Utiliter datur puluis eius cum alijsrebus cōfectus etiā ſanis ad p̄ſeruationeꝫ. delicatis etiam qui mediciuas abhorrēt: ponitur puluis etus cū carnibus decoquendis.¶ LXXVIſidorus.¶ De euforbio.Uforbium dictū eſt: eo ꝙ ſuccus eius oculoruꝫacuat viſum. Eius tanta vis eſt vt duris carnibus ſuꝑadiecta citiꝰ coqui cōpellat: Naſcitur īlocis multis ſed plurima in mauritania. ¶ Solinꝰ. Inlatere montis athlātis eſt herba euforbia copioſa cuiꝰfructꝰ ad oculariaꝫ ꝓficit claritatē. nec mediocriter pelcellit vim venenoꝝ. ¶ Plinius libro. xxv. Inueīt rex iuda quā appellauit eū forbiā. medici fratris ſui noīe. zdliqꝫ fratres inſtituere a balneis ml̓ta frigida corꝑa aſtt igi cum antea nō eſſet mos niſi calida tm̄ lauari. Extatqꝫ iube volumē ⁊ claꝝ p̄conium de hac herba: quā ī mōte athlante inuenit. et ſpectatur foliis achantinis. Uiseius tāta eſt: vt etiā ē longinquo ſuccꝰ excipiatur incueconto ſuſcipitur excipulis ventriculo hedino lactis hūmor effluere videtur. Siccatur cōto ⁊ ſic thuris effigio