LiberDecimus

eligebant quo tenuior eximeretur medulia. ſpōgis humidis oꝑtam et turgeſcentē in lōgitudinem findebantde inde fila in vmbra ſiccabant his vtētes. nunc autē ramulos ip̄os a radice ꝙͣ grauiſſimi corticis ita dantes.Optimum eſt qd̓ acre guſtu: ac feruens exiſtit: et ī frangendo puluerē emittit. Eiuſqꝫ vim ferunt durare. xxx.annis. ¶ Elleboꝝ album habet folia arnogloſſe vel bete agreſti ſimilia. ſed breuiora et modicum obrūffa: haſta eſt ei lōga duobꝰ palmis et villoſa citiuſqꝫ ſolꝫ marceſcere. quādo ficcari īcipit et ſicut capilli iunci ex imoradices ꝓdeunt nigelle. Naſcitur in locis montuoſis etfodi debet veris tꝑe radix. vtilis autem ē illa: q̄ alba ettenſa. et fragilis: ⁊ plena: ⁊ acuta: et viſcoſa eſt. Quaꝫcum fregeris velut fumū iactat: et eſt albior intꝰ: cū guſtu calido: nec valde ſaliua ꝓuocat. plus aūt accepta. hominem ſuffocat. Melius eſt quirinaciū. et italicū. Hisautem albidius eſt capādociuꝫ. Elleboꝝ nigrū dicituraut polirrhiſon. aut melāpodion. qͥa melāpos filias ſuas curauit ex eo. hec herba folia quidē habꝫ ſimilia platano: viridiora: ſed minora: ſicut affodilluꝫ. multiſ lociſpiuiſa. ſꝫ nigriora ⁊ aſꝑa. virga eſt ei breuis: flores albi:et purpurei: ſarmento botroſo: hec olim eſcamōides dicebatur: quia multi ea in purgatōnibus vtebātur. Naſcitur in locis et aſꝑis et ſiccis et agreſtibꝰ: eiuſqꝫ radices ſunt tenues ac nigre: qͦꝝ maximꝰ eſt vſꝰ. ¶. LXX.¶ De vtriuſqꝫ virtute in medicinali oꝑatō¶ Plinius vbi ſupra.ne.Lleboꝝ nigrum alij vocāt euchymon. alij polirrhiſon. hec ꝑ inferiora purgat. Cādidum autēvomitōne: cauſas qͣꝫ morboꝝ extrahit. qd̓ ytalici veratrum vocāt. Nigrum medetur paraliticis: īſanientibꝰ: ydropicis veteribꝰ podagris: articulariis morbis. Trahit aluū et bilem ⁊ pituitas. Oculoꝝ caliginēfotū diſcutit. Strumas: ſuppurata: et duricias cōcoqͥtet purgat. itemqꝫ fiſtulas. pecoꝝ et iumentoꝝ pituitasſanat. ſurculo ꝑ aureꝫ traiecto: vt die poſtero eadē horaexempto. ydropicoꝝ ventri imponitur cū vino ⁊ farinaordeacea. ſcabiēqꝫ qͣdrupedis ſanat. cū thure ac cera l̓cum piſſeleo. Album optimuꝫ eſt: quod ſternutament acelerrime mouet. Sed multū terribilis eſt nigro p̄cipueſi quis apparatuꝫ poturoꝝ legat apud ant quoſ. cōtrahorrores. ſtrāgulatus: intēpeſtiuas ſōn vires. ſingultꝰinfinitos: aut ſternutam̄ta: ſtomachi diſſolutōes. Tardiores vomituſ: lōginqͥores: exiguos: aut nimios. Aliaqͥppe dari ſolēt q̄ vomitōnes cōcitarent. ip̄mqꝫ elleboꝝmedicamentis aut cliſteribꝰ extraherent. Sepe quoqꝫſanguine venis emiſſo. magno terrore ſunt hec oīa ⁊ fama. Namqꝫ tradūt abſumi carneꝫ ſi coqͣtur vna. Cauēdum eſt etiā felici cura ne nubilo die detur. quo impetibiles exiſtunt cruciatus. Corpus ſepteꝫ diebꝰ ante p̄parandum eſt cibis acribꝰ: abſtinentia vini: tercio ⁊ quarto die vomitōnibus: p̄die cene abſtinentia. Albū a dulci datur: aptiſſime vero in lacte et pultē. Nuper in verediſſectis raphanis elleboꝝ inſerere: rurſūqꝫ raphanos:vt tranſeat ius: cōprimere. atqꝫ eius lenimento dare.Medetur ita morbis comicialibus. vertigini: melācolicis: elephancie albe: lepris podagricis: incipientibusvſqꝫ tympanicis: ſtomaticis: lymphaticis: īſanientibꝰtetano: tremulis: ſpaſticis: clinicis: quartanis etiā quealiter nō deſinant: tuſſi veteri: inflamatōibꝰ ac tormībꝰredeuntibus: et ſchyaticis: vetāt illud dari ſenibꝰ ⁊ pueris. itemqꝫ mollibus: ac feminei corꝑis: anīe ve exilibꝰ:aut teneris: aut timidis: et feminis minus ꝙͣ viris: miuime vero ſanguineꝫ excreantibus. Medetur extra corporis eruptōnibus et pituite cuꝫ axūgīa ſalis illituꝫ: etmures necat polente admixtuꝫ. Galli ſagittas elleborotingunt: a vulnere circūciſo teneriorem ſētiri carnē aſſerunt. Muſce quoqꝫ necātur albo trito et cuꝫ lacte ſꝑſo.¶ Dyaſcorides. Elleboꝝ albū tenue flegma omneſqꝫ

humores vomit. purgat. nobilibꝰ miſcetur colliriiſ. oculoꝝ caliginem purgat. ſternutamēta ꝓuocat. Et niſi polente vel ſiſano: vl̓ ſucco ptiſane: vel capſie: vl̓ alice: velmuſe: l̓ ſucco lenticule mixtū: vel ī pane: coctura dari nōpoteſt. qꝛ ſic ab ātiquis medicis inuentū eſt. Cū acetomixtum et ano ſuppoſitum nauſeam ꝓhibꝫ. ſꝫ in vteroperimit infantes. Ellebori nigri radix eſt in maxīo viuEligenda eſt carne plena: que īter ſe habꝫ colorē: guſtūqꝫ inſcidum ⁊ calidum. Talis in parnaſo mōte naſciturhec accepta colerā ꝑ ventrē purgat et flegma. Alii ſcamoneaꝫ miſcent ⁊ ſal. multi vero viſcellis eam coquuntet multi cū lenticula. hec purgatō medetur melācoliciset epilenticis: et archeticis: et paraliticis. ſuppoſita mēſtruis imꝑat. abortum facit. fiſtulas purgat impoſita ⁊poſt triduum ſublata. Surdis auribus impoſiū redditauditum. Scabies curat et in aceto cocta gargariſmoadhibita. dolorem dentiuꝫ mitigat. Miſcetur etiā ſtipticis medicaminibꝰ: Et aqua in qua infuſa fuerit. ad expiationem aſꝑgitur domus. Cum foditur celeriꝰ faciendum eſt: qͥa fodientis tarditate viſuꝫ hebetat: aut dolorem capitis commouet.¶ LXXI.¶ Auicenna.¶ Iterum de eodemTleborus niger fortioris acuitatis eſt ꝙͣ albushabꝫ crus breue. ad purpureitatem declinans.et eius figura eſt ſicut racemi. in qua eſt fructꝰ:et habꝫ venas ſubtiles nigras. et qd̓ de ip̄o adminiſtratur ſunt iſte vene. Melior eſt medius inter veterē ⁊ nonū. groſſum et extenuatuꝫ: habens colorem cinericium:velociter frāgibilis: nō pōderoſus: in cuiꝰ natiuitate ēqd̓dam ſimile tele aranee: ſaporem acutū habens: ⁊ liguam mordicans. vt aūt adminiſtretur: lignū ꝑuū quodeſt apud radicem eius aſſumatur. et aqua ꝑua infuſumexcorticetur. Illiqꝫ cortices in vmbra exiccentur. ſicqꝫtriti et cribellati adminiſtrentur. Naꝫ calidus ē ac ſiccꝰin ſecūdo gradu: et eſt reſolutm̄. Eſt etiaꝫ fortis abſterſionis. ita ꝙ carnem mortuaꝫ corodit. De p̄prietatibꝰquidem ellebori eſt ꝙ ꝑmutat corpus a ſua cōplexioneipſumqꝫ facit bonā cōplexionem ac iuuenilē acquirereMulti quideꝫ album ſumūt elleboꝝ ad vomendū nō tn̄vomere facit nec ſoluit. ſꝫ facit illud quod vomitꝰ et ſolutō facit. Eiuſqꝫ cōuenientia eſt ad viros: et virgineset adoleſcentes: et fortiores eoſqꝫ qui habent in corꝑemultitudinem ſanguinis. teneraſqꝫ carnes: Non auteꝫcōueniens eſt caſtratis neqꝫ mollibus. Et eſt cōuenienſin marcio. de inde in ſeptembri. Sic tamen vt tribus an̄diebus abſtineatur a comeſtione groſſoꝝ: ⁊ potationeet adminiſtrentur ea que delectari faciunt et gauderevt poſt cenā bis aut ter euomatur. deinde aſſumatur. linitur aūt ſuꝑ morpheā cū aceto et ſuꝑ loca ſordida: eteradicat verrūcas. Linitur quoqꝫ albꝰ et niger cū lacteſuꝑ ſcabiem et impetiginem. Ualet etiam linitꝰ eius adexcoriatōeꝫ. viſum cōfortat. et alia plurima remedia p̄ſtat. Ellebori albi amaritudo vehementior eſt qͣm nigriplanta eius eſt ſicut arnogloſſa. vel cicla ſilueſtris. ſedbreuior rubei coloriſ. lōgitudo eius eſt vſqꝫ ad quat uordigitos. ⁊ habꝫ venas ſub vna radice plurimas. Naſcitur in locis mōtuoſis. colligitur et ſiccatur in tꝑe meſſiſEligendus eſt qui ſuꝑficiem habet planam: albꝰ: velociter fragibilis: habēs minuta grana plurima. nō ſtatiꝫvehementer mordicans linguā et qui attrahit ſaliuamNatura calidus et ſiccus eſt in medio ſecundi gradus.Si vermis eum comederit moritur. fortiter cōfortat. ſꝫin ipſo eſt timor. quia p̄focat puluerizatus. ⁊ odoratusſternūtatōnem excitat. viſum acuit. et in pane poniturvt vomere faciat. venenū eſt caībꝰ et porcis. ¶ Platearius. Elleborus eſt calidus et ſiccꝰ in tercio gradu. cōtra quotidianū de flegmate naturali: ⁊ flegmate nitreo:et artheticam: et pōdagram: et cyrogrā valet oximel factum de radice ellebori albi. Factū vero de radice nigri