LiberDecimus

vbera paſcuis. Bibitum aūt lac vaccinū: eo ꝙ bouesomnino vorifere in herbis ſunt. potentia eaꝝ per qͣdrūpedes etiam nunc duobꝰ claris exemplis manifeſta fit.Circa abderaꝫ ⁊ limitē qͥ diomedis vocatur paſti rabioinflamātur equi. circa pothniam vero ⁊ aſſuri ¶ Idē inlibro. xxvi. Dyptannuꝫ ſagittas pellit pota: et alia telaLXVII.extrahit illita.¶ De dracontea et dracunculo. ¶ YſidorusRacontea dicitur: eo ꝙ haſtā e ius varia ſit inmoduꝫ colubri. ſimilitudīemqꝫ draconis imite¶ tur: vel ꝙ eam herbaꝫ vipera timeat. ¶ Platearius. Dracontea que ⁊ ſerpentaria vel colubraria dicitur calida ⁊ ficca eſt. huius radix puluerizata valꝫ adfaciem clarificandam. Idem puluis cōfectus cum ſapone ⁊ fiſtule impoſitus: foramen ampliat in tantū vt osfractum vel putrefactum extrahi poſſit. Idem etiā puluis cōfectus cum calce viua et aceto fortiſſimo optimꝰeſt ad cancrū. ita vt tercia ꝑs ſit de calce. ¶ Plinius libro xxiiii. Bracūculum ſerpentes fugiunt ideoqꝫ ꝑcuſſis ꝓdeſſe potū aīunt. Succꝰ eius ⁊ auriū dolori ꝓdeſt.Id auteꝫ qd̓ greci draconthion vocant. triplici effigiemihi demonſtratum eſt. vnum folia bete habere: nō ſin̄tyrſo: flore purpureo: Aliud radice lōga veluti ſignataarticuloſaqꝫ tribus omnino cauliculis. Eius folia iubētur ex aceto decoqui cōtra ſerpentū ictus. Tercia foliomaiore quā cornus: arundinee radicis: totideꝫ. vt affirmabant. geniculate nodis: quot haberet annos totideꝫqꝫ eſſe folia. hi eam ex vino vel aqua ꝯtra ſerpentes dabant ¶ Idem in libro. xxv. Cognoui nuꝑ in agro hoſpitis ibi reꝑtum dracūculum habētem caulem pollicalicraſſitudine: verſicoloribꝰ viperaꝝ maculis quem ferebant cōtra omniū morſus eſſe remediū. Alius eſt queꝫnos in priore volumine diximꝰ. Sꝫ huius alia eſt figura aliudqꝫ miraculū ad pͥmas ſerpentium vernationesbipedali fere altitudine de terra exeūtis. rurſumqꝫ cumeiſdem interra ſe condentis. Nec om̄ino ſerpens apparet eodem occultato. ¶ Dyaſcorides. Dracōtea vel vtalij dicūt eſclepras vel. vt latini. colubrina ſiue viperina: habet folia aſo ſimilia. ſed maiora et varia. Huiushaſta duobus cubitis eſt longa ſerpentis maculas hn̄spurpureas: vt digitus ſolidas. in qua ſemē eſt botro ſimile pruno: colore viride. poſt maturitatē vero color eſtſimilis citri et ē guſtu mordax. Radix eiꝰ hꝫ bulbi rotūditatem ſimilē aſaro cū tenui corio. Naſcitur ī vmbroſis locis et in ortis. Semen eius virtutē habet in ſuccoNam dolores auriū cōpeſcit addito ſibi oleo. lana īunctus et̓ naribꝰ additus polipoſis maxime ꝓdeſt. cācrosoptime curat. Seminis grana cōbuſta bibita caligīesoculoꝝ emendat. virtus radicis eius eſt calida ⁊ electuarii more accepta tuſſibꝰ et catarrū hn̄tibus maximuꝫauxilium preſtat. Tumores toracis curat ſi aſſa ⁊ coctafuerit accepta. Sicca ⁊ in puluere tuſa melle addito facere poteſt omnia p̄dicta. vulnera ſordida purgat cumalba brionia. Fertur ꝙ ſi quis ſe ex ea vnxerit: ab incuriu ſerpentiū tutus erit. Aceto mixta. maxīm maculas līpidat. Succus eius caligines detergit. ip̄aqꝫ radix comeſta proficit ad fiſtulam quoqꝫ facit. ⁊ cum vino dataventrem deducit. habet in ſe tamē aliquā ſtipticā virtutē cū paruā acredine. Radix eius plus eſt oꝑatiua: purgat em̄ viſcera et extenuat pingues ⁊ glutinoſos humores. ⁊ ad vulnera malicioſa medicamentū optimū eſt.L .LXVIII.¶ De ebulo et echino et echio. ¶ PlateariꝰBulum eſt calide et ſicce cōplexionis. Cuiꝰ radicum cortices ac tutiones p̄cipue competuntvſui medicine. Cortices radicū eius in vere coligūtur ſolē exiccātur ac ꝑ annū ſeruātur. Habet auteꝫvirtutem diſſoluēdi et cōſumendi atqꝫ purgandi principaliter flegma. vnde cōtra quotidianā de flegmate na-

rali. et etiam ꝯtra artheticaꝫ et podagram ⁊ cyragradatur ſuccus radicum eius vel ſaltem tuſionū cum eſle puluere: addito etiā zuccaro. et etiā puluis radicū exacū ſucco feniculi et p̄cipue ſic valet cōtra leucophanciaporro cōtra tumoreꝫ extremitatum fit fomentū ex aquaſalſa decoctionis radicum eius et tuſionū vel etiam cotius herbe. Beniqꝫ balneū ex aqua ſalſa decoctōnis ioſius herbe factū valet cōtra artheticā et ꝯtra leucophātiam. ¶ Plinius libro. xxvi. Ebulū teneꝝ cū foliis tritum calculos pellit ex vino potum. teſtes quoqꝫ ſanat īpoſitum. ¶ Ex herbario. Ebulū facit ad ſplenem: ⁊ adcolubri morſum ⁊ ad ydropiſim. ¶ Echinum naſciturin locis mōtuoſis atqꝫ lapidoſis habet folia cameleō̄tiſimilia. tenerior et albidior: ſpiſſa ⁊ ſpinoſa. Cauleꝫ vero duoꝝ cubitoꝝ ſubalbidum ⁊ cauuꝫ. In cuius capitſunt globi ſpinoſi Semen eius cardui ſimile rotūdiuset minutius. Huius radix tuſa ⁊ cribrata vrinā prouocat: liuores aufert. Gecoctio eius in ore tenta dentiundolorem ſedat. Semen eius tuſum et ex aqua potatummorſibꝰ ꝓdeſt ſerpentiū. hanc etiā volunt hoīes effugore ſerpentes. ¶ Echios eſt herba q̄ habet folia longa.tenuiſſima et aſpera. Ip̄aqꝫ aſꝑitas ſil̓is eſt ſpinis paruis flores habet inter folia purpureos. in quibus eſt ſemen ſimile capiti viꝑe. Radix ꝑua ⁊ integra eſt: q̄ tritaet cum vino potata: cōtra ſerpentiū morſus vel ante velpoſtea ꝓdeſt. Eſt aūt vna vis herbe et radicis ac ſeminis. ¶ Plinius libro. xxv. Echios pulegio ſimilis coronata foliis. datur dragmis duabꝰ: ex vini quatuor cyatis. Altera vero q̄ lanugine ſpinoſa diſtinguitur cui etcapitula vipere ſimilia ſunt. hec ex vino ⁊ aceto datur.Quidā echion vocant ꝑſonatam: cuius folio nullum eſtlatius. grādes lappas ferētem. Huius radicē decoctaꝫex aceto potui dant. Cum foliis contuſa datur ex vinopeculiariter cōtra aſpides.LXIX.¶ De elleboro albo et nigro. ¶ IſidorusTleboꝝ dicūt in grecia circa quendā fluuiū huius noīs plurimuꝫ gigni: ⁊ inde a grecis appellari. hanc alio noīe romani veratrū dicūt: eo ꝙmētem motam in ſanitatē reducit ſumptum. Duo ſuntaūt eius genera ſcꝫ nigrū et album. ¶ Plinius li. xxv.Me lāpodis fama diuinationis artibꝰ eſt nota. ab hocappellatur vnum ellebori genus melāpodion. Aliqͥ paſtorem eodem noīe tradunt inueīſſe: purgari capras ipſo paſtore animaduertēte. datoqꝫ illaꝝ lacte parotidasfurentes ſanaſſe. Quāobrem de om̄ibꝰ eius generibusdici ſimul ꝯuenit. Prima duo huius genera ſunt canddum ac nigꝝ: ⁊ hoc intelligi tradūt pleriqꝫ radicibꝰ tn̄Alii vero nigri folia dicunt platani ſimilia: minoraqꝫac nigriora: et pluribꝰ diuiſuris ſciſſa. Alij bete incipiētis. hec quoqꝫ nigriora et canalium dorſo rubeſcentia.vtraqꝫ caule palmi ferulaceo. bulboꝝ tunicis cōuolutoradice fibrata cepaꝝ mō. Nigro equi boues: ſueſqꝫ necantur. ideoqꝫ cauent illud: cum cādido tempeſtiuo velcātur. Id tempeſtiuū eſſe tradūt meſſibus. In octa mōte naſcitur plurimū. Et optimum vno eiꝰ loco circa ep̄irum. Nigꝝ vbiqꝫ ꝓuenit. ſed meliꝰ in helicone: qͥ moset alijs laudatur in herbis. ꝓbatur pͥmo oeteum canddum. ſecūdo ponticū. tercio heliaticum quod in vitibusnaſci fertur. quarto ꝑnaſium quod etolico adulteraturNigrū ex his melāpodion vocāt quo ⁊ domos fuffiūtaſpergentes ſe et pecora purgant. Cum p̄catione ſolenthoc et religioſius colligitur. Nec album facile collſetur: caput aggrauās maxīe niſi allium p̄ſumatur: ⁊ ſubinde vinum ſorbeatur. celeriterqꝫ fodiatur. farina eoꝝꝑ ſe: et mixta radicule: qua lanas diximus lauari. facitſternutamentum. amboqꝫ ſomnum. leguntur autē fadices tenuiſſime: breues: ac velut decurtate. Naꝫ ſummēque eſt cariſſima cepis ſimilis canibꝰ tātum datur pugationis cauſa. Antiqui radicē corticēqꝫ carnoſiſſime