LiberDecimus

Indicus eſt ſubruffus et violentior quo caremus. arapicus autem albus: ⁊ temꝑatior quo vtimur: Eligēduſeſt aūt ille: qui cum frāgitur non facile puluerizatur. ethabet ſaporem amaꝝ pōticitati mixtum Nam ille quicum lingue applicatur a pōticitate et amaritudīe deficit: et minuta foramina interius hꝫ abiiciendus eſt. poteſt aūt ſeruari ꝑ annos. x. virtutē habet cōfortandi expōticitate. ⁊ diureticam ex qualitatibꝰ ſuis et amaritudine. Quod em̄ ex qualitatibꝰ ſuis diſſoluit: ex pōderoſitate ſua cōprimendo educit. cōtra duriciem ſplenis etepatis ex frigida cauſa datur vinū decoctōnis eiꝰ. Adcōceptum iuuādū qui ex frigiditate impeditur. vꝫ puluis eius cū oleo cōfectus: ſi bombix intinctus ſupponatur. ꝓdeſt etiam cōtra dolorem ſtomachi: emplaſtruꝫ exeodem ⁊ alijs rebus ꝯfectum. cōtra dolores capitis exfrigida cauſa: vt eſt cephalea: datur vinū decoctōis eiꝰet cōtra lumbricos puluis eius cū melle cōfectus. Electuariū quoqꝫ. qd̓ dyacoſtum dicitur: p̄cipue ad ſpleneꝫLXv.alet.Iſidorus.¶ De dauco.Aucoſ eſt herba foliis feniculi ſimiliſ: tyrſo bipalmis. ¶ Pliniꝰ libro. xxv. Bauci differentieſunt due: ꝓbatiſſima eſt ī creta mox in achaia. ⁊in ſiccis vbicūqꝫ nati feniculi ſimilitudine: cādidioribꝰfoliis et minoribꝰ hirſutisqͣꝫ recto caule pedali: radiceguſtꝰ ⁊ odoris ſuauiſſimi. hec ī ſaxoſis naſcit̉ meridianiſReliqͣ genera naſcūt̉ vbiqꝫ: terrenis collibꝰ limitibꝰ qͣꝫniſi pīgui ſolo. foliis coriandri: caule cubitali. capitibuſrotūdis ſepe pluribꝰ ꝙͣ terniſ: radice lignoſa. ſꝫ cū īaruerit ſuꝑuacua. Semē eiꝰ cymino ſimile. prioris milio: albū: et acre: odoratū. omnibꝰ ac feruēs. Scd̓m quoqꝫ pͥore vehementius eſt: ideoqꝫ parce ſumi debet. Sed iaꝫterciū genus libeat facere: ſimile eſt ſtaphilino qd̓ vocātpaſtinacaꝫ erraticā: oblōgo ſemīe: dulci radice. Omniahec et hyeme ⁊ eſtate ſunt intacta qͣdrupedibꝰ: niſi poſtabortus. Ex alijs vſus ſeminis Ex creta dulcis ⁊ ad ſerpentes magiſ eſt. dragma vna datur a ſerpentibus percuſſis. ¶ Dyaſcorideſ. Daucus eſt calide virtutis ⁊ extenuatorie. vrinā et menſtrua ꝓuocat. partū educit. habet folia feniculo ſimilia. ſed minora et tenera. virgamqꝫ duaꝝ palmaꝝ: in qͣ eſt caput ſimile coriādro. flore habens album: in quo ſemē eſt qͣſi piloſum in magnitudīemilii: minutū et guſtū aſpeꝝ. inſcidū ⁊ odoratū. Radixeius eſt vno digito groſſa: duabꝰ palmis longa. Naſcitur in locis aſꝑis et ſolanis. Sed vnū eſt dauci genusapio agreſti ſimile: odoratū inſciduꝫ et calidum. melioreſt autē crheticus de quo ſupͣ diximꝰ. Eſt et terciū genꝰhabens folia coriandro ſimilia: et floreꝫ album in cuiuscapillo ſemen eſt ſimile aneto. Eſt etiā aliud quod ſemēhabꝫ oblōgum et graue. ſicut cyminū agreſte. ⁊ eſt calidius cūctis ſup̄ſcriptis ſeminibꝰ. Bibitum menſtruisimꝑat. vrinam ꝓuocat tortionibꝰ ſubuenit. ad om̄e vicium thoracis idoneē facit. Tuſſientibꝰ effectuꝫ tribuit.ꝑcuſſionibus ſphalāgioīs occurrit. Tuſſi veteri ⁊ torminoſis ꝓficit cathaplaſmatibus adhibitū: puſtulas et tumores cōpeſcit. Omnia ſemīa cum vino bibita faciuntcōtra morſus ſerpentiuꝫ ac venēa. ¶ Cōſtantinuſ vbiſupra. Baucus eſt calidus in inicio tercii gradꝰ et ſiccꝰin ſecundo. febrem flegmaticam et morſus reptiliuꝫ acpleureſim et ydropiſim curat. vrinā et mēſtrua ꝓuocatEius apozima potui datū pectus a ſcreatibusⁱ mūdatgroſſos inteſtinoꝝ humores diſſoluit. vnde vētris dolores ac torſiones amputat. Idem ſplenis ⁊ epatis aperitopilatōeꝫ. Et ſi cū apii ſemine miſceatur: eiꝰ actio fortior efficitur. ¶ Platearius. Daucus eſt calidꝰ et ſiccꝰin tercio gradu: et duplex eſt eius modus videlicꝫ daucus crheticus ſic dictus. qͥa in chreta reperitur p̄cipue.Et eſt maioris efficacie. ⁊ daucus aſininꝰ qͥ p̄cipue aſinoꝝ eſt cibus. hic et ꝓ crethico ponitur quia ille rarus

habetur. habetqꝫ daucus maiorem efficaciā ſecundumherbam et flores. nullā vero vel modicaꝫ ſcd̓m radices.herba itaqꝫ cū floribus debꝫ colligi: ⁊ abiectis radicibꝰin vmbroſo loco deſiccari. ꝑ annū in multa ẜuatur efficacia. virtutē hꝫ diſſoluēdi ꝯſum̄di ⁊ attenuādi ex qͣlitatibꝰ ſuis. diureticā ex ſubſtātia ſubtili. Cōtra frigiduꝫaſma et frigidā et humidaꝫ tuſſim datur. vinū decoctōnis eius ficuumqꝫ ſiccaꝝ ⁊ ꝯtra ſtomachi dolorē ⁊ vētoſitate vl̓ frigiditate. ꝯtra ſtringiriā et diſſuriaꝫ. Et contra colicam et yliacā vinuꝫ decoctōnis eiuſdem ex ſaxifrage. Cōtra opilatōeꝫ ſplenis et epatis ex frigida cauſa: ⁊ ydropiſim fit ſyrupus ex ſucco feniculi ac decoctōne illius. Cōtra frigidū reuma ſaccellatur caput ex puluere ipſius bene calefacto.¶ Iſidorus..XXVI.¶ De diptanno.Iptannos tante potentie eſt: vt ferrum a corꝑeexpellat. et ſagittas excuciat. vnd̓ et eiꝰ pabalofere ꝑcuſſe ſagittas a corꝑe inherentes eiciunthanc quidā latīoꝝ polegiū martis dicūt: ꝓpter belli tela excutiēda. ¶ Plateariuſ. Dyptānū expellit venenūvnde p̄cipue cōtra morſus venenatoꝝ animalium datſuccus potui. ⁊ etiā vulneri imponitur: vel puluis ſi ſuccus nō habetur; Eſt autē hec herba calida ⁊ ficca ī tercio gradu. huius radix maioris eſt efficacie ꝙͣ herba etviridis ꝙͣ ſiccā. Ex dyptāno et alijs qͥbuſdā poteſt fiericōfectō: que vice tyriace ꝓbetur: Dyptānum etiaꝫ educit fetum mortuū. valet et cōtra epilenſiā et cōtra paraliſim. ¶ Dyaſcorides. Dyptannuꝫ multi dicunt eē pulegium agreſte vel batin herba eſt inſcida et plꝰ crhetica mordax: vt pulegium habꝫ folia lanoſa. et ſuꝑ omnēfruticem ineſt ei velut lana. ſꝫ nec florem hꝫ nec ſemen.virtus eſt ei tāta quanta pulegio. ſꝫ paulo inſcidior. qͥaſi igni ſupponatur aut fumigio adhibeatur mortuos īvtero infantes excludit. Cui etiaꝫ tanta virtus eſt: vt acapreis vel aliquibus beſtiis ſagitta p̄cuſſis ſi comeſtafuerit: ſtatim eam foris eiciat: Preterea p̄ſeudo dyptānum locis multis naſcitur: ſimile ſupradicto. ſed virtute inferius: quia minus inſcidum eſt: minoremqꝫ efficaciam habet. Eſt ⁊ aliud genus dyptanni quod habet folia ſiſimbrio ſimilia. ſed virgam maiorem. Super quaꝫhabet florem agreſti ſimilē. ſed maioreꝫ nigrum et mollem. Eiuſqꝫ folia odorē habent ſiſimbrii. Eſt aūt dyptānis leptomeris et calefaciēs leniter ac ſtringēs: ꝓprieqꝫvrinam mouet: ac menſtrua ꝓducit: et odore ſuo incēſaviperas et ſerpentes interficit ¶ Conſtantinuſ vbi ſupͣDyptānum vulnera humoribꝰ: et melācoliā mūdificatbibitum aut ſuppoſitum mēſtrua ꝓuocat. ſecundinamet fetum mortuum expellit. ¶ Pliniꝰ libro. xxv. Cerui:vt indicamus: dictanum oſtendere. vulnerate eo paſteſtatiꝫ decidentibꝰ telis. Non eſt alibi ꝙͣ ī crheta: ramiſp̄te nue pulegio ſimileꝫ: feruens et acre guſtu. folus tantum vtuntur. flos nullꝰ eī eſt. Semen vt caulis. Radixtenuis et ſuꝑuacua. Et incrheta aūt nō ſpecioſe naſcitur mireqꝫ a capris expetitur. Pro eo eſt et p̄ſeudo dictannuꝫ: multis in terris naſcens: folio ſimili: ramulisminoribꝰ: a qͥbuſdam cōdris vocatuꝫ. Minoris effectꝰſtatim intelligitur dictānuꝫ minima portōne accenditos. qui eam legunt in ferula vl̓ arūdine cōdunt. p̄ligātqꝫ ne potentia euaneſcat. Sunt qui dicūt vtrāqꝫ naͣſcimultiphariā ſꝫ deteriores in agris pinguibꝰ. Et veruꝫquidem dictānum nō niſi in aſꝑis. Eſt et genus terciūdictāni nec caule al̓ facie nec effectu ſil̓e folio ſiſimbriiramis maioribꝰ. ꝓcedēte illa ꝑſuaſione: quidqͥd in crheta naſcitur infinito p̄ſtare ceteris eiuſdeꝫ generis alibigenitis. ꝓxime vero quod in parnoſo. alioquin biferumeſſe. Et pelium monteꝫ in theſſalia. et eletriū in euboeaet totam archadiā et lycaoniā Tradūt archades quidānō medicaminibus. vti. ſed lacte circa tempuſ veris. eoꝙ tunc maxime ſuccis herbe turgeant. et medicentur