LiberDecimus

Que accepta deponunt flegma. vulneraqꝫ ſordida curant impoſita. ¶ Auicenna. Cameleon nequaꝙͣ in aliquo bibitur. ſed exteriꝰ admīſtratur. Et eſt in ſūma exiterius abſtergentiū et in emplaſtris lenificatiuū ac reſolutiuū. linitur ſuꝑ morpheam et ſuꝑ ſcabiem et impeltiginem. fit et ex eo emplaſtrū vlceribus corroſiuis. datur et in potu de albi radicibus in vino. ⁊ inde iuuaturydropiſim habens. Albi radices interficiunt vermes.Qd̓ aūt nigrū ē interficit qꝛ venenū eſt ¶ Ex herbario.Cameleon habet folia aſꝑa et ſpinoſa. terre ſtrata. Semen albū radicem albam ⁊ odoratam. hꝫ aūt vim tyriace. Decoctio eius potata difficultatem vrine ſoluit facit etiam ad lumbricos ⁊ ad ydropiſim.LLI.De cameleōta nigra et alba ¶ DiaſcoridesAmeleonta nigra quam multi falſo anthixiondixerūt. habet folia tenera ⁊ rufa. virga eſt illi¶ Cus ynius digiti menſura groſſa. ⁊ vnius cubiti longa: et obrūfa: florem hꝫ ſpinoſum iacincto ſimileꝫet variū. Radix eius groſſa: ⁊ nigra: ⁊ ſpiſſa: ⁊ diuiſa:et ſubrufa: guſtu mordaci. Naſcitur in locis montuoſiset maritimis. Radix eius admixto calcanto ac cedriaet axungia ſcabioſis medetur. zernas purgat maxīe ſiadditum fuerit aſpalthum vel ſulphur. Eadem lixa cūaceto id preſtat impoſita? Eiuſdem elixaturā ore retētadentium dolorem cōpeſcit. et cuꝫ pipe ac cera cōmotosdentes ꝯfirmat ⁊ calefacit Si cū aceto cocta ⁊ ore retēta fuerit: cōbuſta carbonibus ſanat. Dentes impoſitafrangit maculas emēdat. porro cū ſulphure viuo medicaminibus ſtipticis adhibetur. fagedenica vulnera .i. q̄ꝯmedunt: ⁊ ſordida vulnera curat impoſita. Dicitur ātcameleonta. ꝓ coloꝝ varietate. facit ad vulnera maligna: que dicūt greci carodica. Preterea lentigīes tollitet deuorat alijs rebꝰ mixta. Cameleōta vero alba maxime a multis yxion dicitur cuius radice mulieres prenoſticatione vtuntur. folia circa radicem ſua habet in terra aſꝑa et acuta et fortia. virga vero ei eſt in medio velut haſta: ſpinoſa: ſimilis echino maritimo vel carduo.cum flore purpureo in modū capilloꝝ denſo ac minutoSemen eſt ei ſimile gnidio Radicem hꝫ in terra pinguem: albam: et groſſam: et tenera: odoris grauis et aromatici: guſtu dulcis. Bibita maxime cuꝫ vino auſterovel cū origano: lumbricos excludit. In hiis etiā elixatura eius vtiliter datur. Cum vino vel cū paſſo mouꝫ vrinam bibitaqꝫ ſiccat diſſuriam. Eius etiā elixatura bibita venenis occurrit. Cum polenta vero accepta porcos⁊ canes occidit. In aqua et oleo cocta ſorices interficitNaſcitur aūt in locis montuoſis.¶ De cāphoraca et camomilla. ¶ PlateariLII.Amphoraca eſt herba: cuius ſuccꝰ eſt camphora: ml̓tipliciter vtilis in medicina: ſicut videlicꝫdicetur infra. hec herba noſtre cāphorace ſimilis eſt. In fine veris colligitur ac teritur: et inde ſuccꝰexpͥmitur. Quod feculentū eſt reſidet ⁊ abiicitur. quodliquidiꝰ ac purius retinetur. Soli exponitur et exiccat̉ac deſiccata in camphoram reducitur ¶ Dyaſcorides.Camomilla vel antunios herba dicitur quā alij errāteꝫiridē vocant: eo ꝙ verno temꝑe flore ſcat vel ad vſū colligatur. Alii vero cameleone eo ꝙ habeat odorem mali maciani ſimilem huius herbe tria ſunt genera differentias in flore habentia. haſte ſunt vl̓ duaꝝ palmaꝝfruticoſe que ramulos multos cū viminibꝰ ml̓tis ac tenuibꝰ generāt teneraqꝫ ꝑua ⁊ anguſta folia. Suꝑiꝰ vero capitellum habet cū quadā rotūditate. hn̄s deintusflorem aureū: qui tegitur exterius alboꝝ aut melini velpurpurei coloris obiectione folioꝝ magnitudine timi ſimiliū Naſcitur in locis aſperis vel circa ſemitas et vias. Colligitur aūt temꝑe verno maxīe. virtuſ eſt ei radici ⁊ flori omniqꝫ frutici vernantica et leptomerica. Bibita et ſuppoſita fomēto menſtruis imꝑat. abortum ce

lebrat. calculos frangit. vrinam ꝓuocat. Torſionibꝰ ?inflationibus auxiliatur. yctericis ſubuenit. Epaticiemaximū p̄ſidium eſt. elixatura eius fomento adhibitafacere pōt hec omnia. veſice quoqꝫ cauſas cōponit. E.hec omnia facit ea que coloris purpurei fuerit. Exatci mō quoqꝫ florem habet purpureū et eſt ceteris efficacior. ⁊ maxīa omniū. Egylopas cathaplaſmate ſuo eod̓die curat. ⁊ ſquamas in vultibus natas limpidat. camomilla calefacit et deſiccat mediocriter. Eſt autē et ſeptemoris .i. extenuatoria ex ꝑte et ꝯſolidatoria et ꝓptereadiuretica et calaſtica .i. relaxatiua. Condenſat et arefacit. Ideoqꝫ in doloribꝰ iuuat. Igitur relaxat que deuſaſunt: et mollit q̄ dura ſunt. mediocriter relaxādo. In febre quoqꝫ viſceꝝ inflationem ſoluit. ⁊ his maxime quibus ex humore colerico conſpiſſata cutis conſiſtit. Eſtetiā ypocundriis aptiſſima ſuꝑ omnia. Oculoꝝ quoqꝫdolores curat ⁊ vicia. eiuſqꝫ ſuccus mire proficit epaticis. Febricitātibus potui datus cū aqua calida. Iterūad venenū cum alijs rebus bibita optime facit. et aquāomnem de corꝑe ꝑ vrinam extrahit. Mouet vrinam: ⁊purgationem mēſtrualem. ⁊ excludit fetū in vtero mortuum. decoctaqꝫ et admota vaporationibꝰ yliacaꝫ releuat paſſionem ¶ Auicenna. Camomilla eſt nota ſꝫ aliaeſt cuius flos eſt citrinus. et alia cuius flos eſt purpureus. Alia cuius eſt albus. In pͥmo gradu eſt calida ⁊ ſicca. ⁊ ſcd̓m galienū ꝓpinqua virtuti roſe in ſubtiliationeſua. ſed eſt in modū olei ꝯuenienter calida. Eſt āt aperitiua: ſubtiliatiua: mollificatiua: reſolutiua: apoſtematacalida mollificat et dura lenificat. bibiturqꝫ ꝓpter apoſtemata viſceꝝ ſpiſſa et mēbra neruoſa om̄ia confortatvtilis eſt etiam ad alia plurima.LIII.¶ De canaria et cāna. ¶ Pliniꝰ libro. xxv.Anariā herbam inuenerūt canes qua faſtidiūdeducūt. eamqꝫ in noſtro cōſpectu mandūt. ſedta vt nūqͣ q̄ ſit intelligatur: eteniꝫ depaſta cernitur. Siquidem et in alia herba maior animalis humalignitas eſt notata. ꝑcuſſus em̄ a ſerpente medere ſibi dicitur quadam. ſed hoīe inſpectāte nō decerpit eaꝫ¶ Iſidorus. Cāne vocabulum latini ſumpſerūt de linaua hebrea. quoniā apud eos calamus dicitur canna dequo ſcꝫ calamo nōnulla iam dicta ſunt paulo ſupͣ. ¶ Biaſcorides. Cāna eſt ſicut triticuꝫ aſcēdens: ⁊ ſimilia folia habens. Semina ſibi deſuꝑ duo iuncta. Semē eiusadhibitum: vt cathaplaſma. ventrē ſtringit. eiuſqꝫ ſuccus bibitus tuſſientibus medicīaliter ꝓficit. habet autcanna ſpecies quatuor: vna dicitur haſtoſa: ex qua fiūtſagitte. altera vero ſemnia vn̄ fiunt ad calamos liguleTercia ſpēs ſyrongia noīatur. robore ſolido ⁊ duro. acnodis ſpiſſis: qͥbus ſcriptores vtuntur. Eſt aūt quartūgenus calami. qd̓ carix et a plurimis cyprion appellat.qd̓ genus in locis riguis et fruticoſis maxime naſciturHuius radix cathaplaſmatibꝰ cum bulbis adhibita etcit corꝑi infixa. aceto vero mixta dolores dentiuꝫ ſch̓saticos mitigat. folia eius virida cathaplaſmatibꝰ adhibita ignem ſacrum cōpeſcunt. om̄eſqꝫ duricias ſoluūt.Corium eiꝰ cōbuſtum et aceto trituꝫ alopicias emēdatac flos canne ſi in aures miſſus fuerit auditum tollit.¶ Razi. Canna mellis temꝑate calida eſt. gulam lenitvrinam ꝓuocat. tuſſi quoqꝫ auxilium preſtat. ¶ Actor.Canna mellis quoddā genus canne dicitur vnd̓ zucharum ſumitur ſicut inferius dicetur ¶ IIIII.¶ De capillo veneris et carice et cathapit¶ Iſidorus.cia.Apillum veneris dictuꝫ eſt ſiue ꝙ elapſos poſtalopiciam capillos recreet ſiue ꝙ capilloꝝ ſitores coercet. vel ꝙ ſit virgulis nigris lenibuscum ſplendore quaſi capilli. Naſcitur aūt ī aquoſis locis ¶ Plateariꝰ in libro de ſimplici medicina. Capilus veneris frigidus et ſiccus eſt temꝑate tn̄ ex ſubtili