Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimus

vtraqꝫ calida eſt et ficca in tercio gradu. ſimilis eſt illaꝝ virtus. habentqꝫ virtutem et diureticā et mundificatiuaꝫ. In fine veris flores ꝓducunt debent colligi foliis et floribus. abiectiſqꝫ radicibus in vmbra deſiccātur: ac annū in efficacia multa ſeruantur. valentcōtra ſtringiriam et diſſuriam flegmaticā paſſionemet cōtra ſplenis et epatis opilationem. et iteꝝ cōtra vomitum factū ex anaſtropha vel ex aliqua cauſa frigida melle datus eaꝝ puluis. lumbricos necat. Optimuꝫeſt etiā ꝯtra catarrū: ſiccataꝝ ſi pulueres idē in ſaccello calidi ponātur: et capiti ſupponātur. Idemqꝫ puluisin cerato vulneraqꝫ ſuꝑaſperſus cōſolidat. valet ī ablutione capitis cōtra furfuriſcas. Cōtra ꝑaliſim veropolenti loco herbe ip̄e ſupponuntur decocte in vino. vaſent etiā in fomentatione et cathaplaſmate ad matricēmūdificandam: et ad menſtruoꝝ ꝓuocationem. ad matricem infrigidataꝫ ex ſuꝑfluitatibꝰ flegmaticis calefaciendam. Dyaſcorides. Camedria vl̓ cymelia frutexeſt virgas habens formoſas in om̄ibus notas. Naſcit̉in locis aſperis: virgis plurimis tenuibꝰ in longitudine cubiti. folia ſunt ei camelee ſimilia. ſed anguſtiora et pinguiora maſticatione argilloſa et glutinoſa.florem habet ſemēqꝫ ꝑuum: rotunduꝫ: in initio viride:qd̓ acceptum flegma deponit colerāqꝫ. Eius grana trita oleo et nitro facile ſudātibus recte ꝑungunturaddito aceto. folia eius ac eaꝝ flores veris tꝑe debentcolligi: et in vmbra ſiccari. Que tuſa et accepta cum vi ventris humorē aquoſum deponūt. Idemqꝫ oleribus decocta faciunt. Cachoſtomacha ſunt appoſitaqꝫmatrici abortum faciūt. Multi vero fallūtur in ea putantes illud ſemen eſſe camelee cōcognidiū. ſimilitudine folioꝝ Tamedrios quid eſt Stipites ac folia frāgibilia in groſſitudīe mirti: et maiores: ad viriditatemdecliues. herba eius quercꝰ terre apud grecos eſt noīata. qm̄ habꝫ folia ꝑua: ſimilia foliis quercꝰ: amara: eiuſqꝫ radix ad purpureitatē declinat. Colligi debet ſemen habꝫ. calidus ſiccus eſt in tercio. eius tn̄ deſiccatione fortior eſt ip̄ius calefactio. Eſt aūt aꝑitiuus: inciſiuus: ſubtiliatiuꝰ: et melle cōfert antiquis vlceribꝰRecens lacertoꝝ ꝯtritioni cōfert vl̓ eius decōctio. eiuſqꝫ ſyrupus cōfert ſpāſmo. et quātoplus antiquatur eſtmelior. ydropiſi quoqꝫ ꝯfert in prīcipio. Idem confertantique tuſſi et yctericie nigre. Facit grofficieꝫ ſplenisdetumeſcere. eiuſqꝫ ſyrupus cōfert malicie digeſtōnisvalde. Urinā et mēſtrua ꝓuocat et extrahit. et ex eo fitemplaſtrū morſibꝰ venenoſoꝝ. Plinius libro. xxiiii.Camedris eſt herba trixago dicitur latīe. Alii verochameropem: alij teucriam appellauere. hꝫ folia magnitudine mente. diuiſura quercꝰ colore. Alii vero dixere ſerratam: et ab eo ſerrā eſſe inuentā. florem hꝫ penepurpureū. carpitur ſucco pregnās in petroſis. aduerſꝰſerpentum venena pota illita efficaciſſima. Itēqꝫ ſtomacho tuſſi vetuſte pituite in gula cohereſcenti. ruptiscōuulſis: et doloribꝰ lateris. lienē cōſumit. vrinā etſes cit. et ob id incipientibus ydropicis efficax exiſtit.Sanat vomicas et vlcera vetera vel ſordida mellevinū quoqꝫ viciis pectoris ex ea fit. folioꝝ eiuſdē ſuccus cum oleo caliginem oculoꝝ diſcutit. Ad ſpleneꝫ exaceto ſumitur. Et excalefacit ꝑunctionibꝰ. XLIX.De camēphito. Iſidorus.Amephitos vel camēpetos a grecis dicta eſt:eo terre adhereat odorem pini habeat. hacvero cucurbiculareꝫ latini vocāt eo ex partecucurbite referat odorem. Auicenna. Camēphiteosſtipites ſunt et flores rubei. ad nigredinē decliuēs: virides ac ſubtiles flos eiꝰ eſt amari ſaporis pauca ſtipticitate. et eius acrimonia minor eſt amaritudine. foliaſunt herbalia ſubtilia. ſuꝑ terram incedētia. flores verocitrini. Eſt aūt aꝑitiuus abſterſiuus et eius abſterſio

in membris interioribus eſt maior calefactione ipſius.et in ip̄o eſt ſolutiua virtus. Calidus eſt in ſecūdo. ſiccꝰin tercio. poītur ſuꝑ duricias māmillaꝝ ꝓprie. ꝓhibetꝰqꝫ incenſionem formice. In emplaſtro melle conſolidat vulnera: et vlcera putrida. bibitus in aqua melliscōfert ſchyatice. ac reſoluit duriciem podagre. confertetiam yctericie nigre aperit enim opilationes epatis acſplenis etiā matricis. vrinam mēſtrua ꝓuocat. renūdolorem ꝓhibet. ſuppoſitūqꝫ cum melle matricem mundificat. valꝫ etiam cōtra venenum ofiſton. Pliniuslibro. xxiiii. Camephitis latine aruga appellatur. Diciturqꝫ ꝓpter abortus ab alijs rhus terre. adheret terrecubitalibꝰ ramis: flore pinus odore. Eſt altera breuis incuruā. tercia eodem odore ideo nomīe quoqꝫparuula collicula craſſitudīe digitali. foliis ſcabris: exilibus: albis. naſcens in petris. Omnes herbe: ſꝫ ꝓptercognationem nominis differēde. ꝓſunt aduerſꝰ ſcorpionum ictus. itemqꝫ iocinori illite cum palmis. aut cotoneis. Decoctū eaꝝ cum ordeacea farina ꝓdeſt renibꝰac veſice. Morbo quoqꝫ regio: difficultatibꝰ vrine bibuntur ex aqua decocte. Nouiſſima cōtra ſerpētes valet cum melle: ſic appoſita matricem purgat. ſanguinem dēſatum extrahit pota. Sudores facit punctis eapeculiariter renibus eſt vtilis. fiunt ex illa ydropicispilule cum fico aluum trahentes. lumboꝝ dolorem ī vino quoqꝫ finit. tuſſim recētem Cōſtantinus vbi ſupra. Camephitos ē in tercio gradu calida ſicca. groſiſoꝝ humoꝝ attenuatiua morborū inteſtinoꝝ mūdificatiua. opilationum epatis matricis aperitiua. vrinam menſtrua ꝓuocat. yctericiā ꝓiicit. et eius apoſimamelle bibitum dolorem femoris et coxaꝝ mitigat. locavulnerata cathaplamatū deſiccat. duriciemqꝫ māmiſlarū ſoluit et temꝑat Dyaſcorides. Camephitis ſpecies ſunt tres. vna eſt expanſa ſuꝑ terram habens foliaminora aizo ſimilia: ſed tenera et pinguiora: et aſpera:et ſpiſſa circa virgas: odorem pini redolētia. Ramulosemittit oblongos et curuos. ſurculum tenueꝫ: flores minutos ac mellinos. ſemen coma tenui: nigruꝫ: odorispicini. Radix eiꝰ bibita medetur yctericis. opē quoqꝫfert ſchyaticis: maxime mulſa. valet etiā epaticis: etdiſſuriis ac nefreticis. Torſionibꝰ iteꝝ ſubuenit. tritaqꝫ caricis et in modum cathapucie data ventrē mollit. Cuꝫ reſina tepida impoſita. ſordida purgat vulneraadhibito melle matricis cauſas ꝯponit. duricias vulneruꝫ ſoluit. paracolleſim p̄ſtat. herpetas addito melle curat. Alteꝝ genus appellatur maſculus. habens vniuscubiti virgas obſcuratas: ſed comam ſuꝑiori ſimileꝫ. nigrūqꝫ florem. Semen ſimiliter nigruꝫ habꝫ: odoriſ reſine. folia vero tenuiora et quaſi piloſa. Tercium genusquaſi reꝑit in terra cōtinuo contractu qd̓ ſideritis dicitur habꝫ folia carduis ſimilia. Sed quaſi pinguiora etvelut piloſa floccello auroſa. Odorem hꝫ reſine picinee. eiqꝫ virtus eſt equalis ſupradicte. De cameleone ſiue camelea. Iſidoruſ.Ameleon eſt herba: latīe vaſcarago vocatureo viſcum gignat in quo herent aues: ſponte deſcendūt ad eſcam. Plinius libro. xxiiiiCamelea folioꝝ olee ſimilitudīem habꝫ: ſunt aūt ei mora odorata. in petroſis naſcens. altitudinem palmeexcedens. aluum purgat. detrahit pituitaꝫ et bilem. foliis in duabus abſinthii partibus decoctis: eoqꝫ ſuccocum melle poto foliis etiam impoſitis vlcera purgāturAiunt ſi quis ante ſolis ortum capiat: dicatqꝫ ad albugines oculoꝝ ſe caꝑe: adalligata diſcuti id viciū. Quoquomō vero collectum ſalutare eſt oculis iumētoruꝫ etpecoꝝ Dyaſcorides. Camelea vl̓ cōcognidū haſtāsſuꝑ terram habꝫ expanſas duabus palmis longas. frutex eius eſt ſarmentoſa. folia oliue habet ſimilia ſed tenuiora et ſpiſſa. guſtu mordacia: et gulam exaſꝑantia.