LiberDecimus

ſitionibus melancolicis. Quidaꝫ in potu tribuunt eamad tremorem cordis calidam. Confert etiā tuſſi et aſꝑitati canne proprieqꝫ cocta cum zuccaro et ydromelle.¶ Macer. Lingua bouis greco ſermone bugloſſa vocatur. Hec coleram rubeam nimio feruore ꝑuſtam. Putgat cū vino ſi fuerit ſumpta frequenter. Cardicaꝫ colore quā fecit copia nigre. Cōſimili potata modo curarevalebis. Pulmonuꝫ nocuos humores detrahit hauſtaMixtus aque tepide ſuccus ſi ſumitur eius Uim memorem cerebri dicūt ſeruare periti. Uinū potatuꝫ quoſit macerata bugloſſa. Letos cōuiuas decoctio dicitureius. Reddere ſi fuerit inter ꝯuiuia ſparſa. ¶ XLV.De bupreſte ac butalmo ¶ Pliniꝰ li. xxii.¶ ¶ Upreſtim. magna incōſtantia greci in laudibꝰciboꝝ etiam habuerūt. Iidemqꝫ remedia tanꝙͣOcōtra venenū ꝓdiderunt. Ip̄m quoqꝫ nomē eſtindicio. bonū eſſe venenum quos ea deguſtata diſſecarialias. diſſilire fatentur. Quaꝓpter nec de hac plura dicemus. ¶ Iſidorus vbi ſupͣ. Butalmon habet florē croceum oculo boum ſimilē. vnde ⁊ a grecis accepit nomē.Eſt aūt caule molli. foliis ſimilibꝰ coriandri. Naſcituriuxta muros ciuitatuꝫ ¶ Pliniꝰ libro. xxv. Buptalmꝰoculis boum ſimilis. folio feniculi. circa opida naſciturfruticoſa caulibus: qui et decocti māducantur. Quidāeam calchian vocant. hec cuꝫ cera ſcirromata diſcutit.¶ Dyaſcorides. Buptalmos eſt herba antuni ſimilislenes emittens tyrſos et folia tenuiter ſciſſa. et mollia:maratro ſimilia. flores habet nigros ac vehemēter ſplēdentes: et in oculoꝝ ſimilitudīem rotūdas. vnde et nomen traxit. Naſcitur in ciuitatibꝰ. flores eius aut foliatrita ⁊ aceto vl̓ cerato addita: puſtulas ⁊ duricias ſpargere ꝑhibentur. Aliqui vero affirmāt: ꝙ ſi poſtꝙͣ lauat̉quis eam biberit: bonū eolorem reſtituet et maxīe, arcuato morbo infectis. acris eſt herba et ideo dyaforetica.Tyrſi eius in cibum ſumūtur. Eſt etiā huius ſpēs mollis: foliis coriandro ſimilibꝰ. naſcens iuxta muros ciuitatis. viridis vel arida cū vino ſumpta oſcedinem orispurgat. dentiumqꝫ dolores. vel ſi nutauerint ſuccus vl̓puluis eius cū vino ſumptꝰ mirifice ſanat. viridis qͦqꝫcum ſua radice trita. et cū optimo vino ſumpta: paraliſim curat. eiuſqꝫ ſuccus ꝓ viribus potui datus ventrēpurgat. Preterea ſpleneticis aut ꝑaliticis data ꝓficit.Eiuſqꝫ flos comeſtus omni temꝑe anginam hoc eſt ſynatiten pati nō permittit.XLVI.¶ De calamo agreſti et aquatico. ¶ Actor.Alamus eſt arūdo vel arundinei generis. Sꝫeſt etiā calamus aromaticus de quo ſuo loco īter arbores aromaticas dicetur inferiꝰ ¶ Iſidorus libro. xvi In ſtagnis indicis arūdines calamīqꝫ dicūtur naſci. ex quoꝝ radicibꝰ exp̄um ſuauiſſimū ſuccūbibunt indi. vnde et varro indica nō magnum in arbore creſcit arūdo. Illius et lentis premitur radicibuſ humor. Dulcia cui nequeāt ſucco ꝯmedere melle ¶ Gloſaſuꝑ yſaiam. xii. Calamꝰ de quo carta fit medullā habere videtur. et nō eſſe vacuus. ſꝫ fragilis eſt et cito marceſſit. vnd̓ ſcriptū eſt calamꝰ et iuncꝰ marceſſit. ¶ Dyaſcorides. Calamꝰ agreſtis maior eſt in om̄bus agaricisQuē ſi comederiūt animalia citus infert morteꝫ ⁊ maxime ille qui naſcitur in babilone ⁊ ī parnaſo. haſtas habet multas. folia hedere ſimilia. flos eius albꝰ et odoratiuus ſemen vero minutū et bonū. Radices quinqꝫ velſex habet albas et longas et dulces. vnius digiti groſſitudinem hn̄tes. Ex eiꝰ elixatura cōficitur medicamentum quod tollit caligīes oculoꝝ. Elixatura radicis eiꝰtm̄ poteſt quātum ⁊ radix. Semen eius diureticum eſtnauſeam ꝓuocat. ventrem ſtringit. In cicilia naſcitur.que bouem impiguat. ſi fuerit viridis comeſta.XLVII.¶ De calamento. Platearius.

Alamentum eſt herba que alio noīe dicitur vpita. Calidum eſt et ſiccū in tercio gradu. melus eſt montanum qꝛ magis ficcū. Cum floresꝓducit debet colligi. ac ꝑ annū poteſt ſeruari. habꝫ anvirtutem diſſoluēdi et cōſumendi et cōfortandi. Cōtrꝫtuſſim frigidam et antiquū aſma: datur vinuꝫ decoctionis eius et liquericie et vue paſſe vel ficuū ſiccaꝝ. qdhoc quoqꝫ potiſſimū eſt electuariū: quod dicitur deacalamentū. Pretere a ꝯtra p̄dicta datur puluis eius ⁊ cūouo ſorbili. criſpille quoqꝫ fiunt de farina ordei et puuere calamenti. Cōtra dolorem quoqꝫ ſtomachi ex frigiditate et inteſtinoꝝ frigiditatem. vtatur patiēs in cibis puluere ip̄ius et vino decoctionis eius. valet etiaꝫinunctio circa renes cōtra tenaſmō ex flegmate nitreovel alio humore frigido. ꝓdeſt iteꝝ contra reuma friodum. ſi vngatur occipiti et cōtra vulue relaxationeꝫ iugargariſmo. ¶ Auicenna. Calamentuꝫ aliud eſt fluuiale aliud eſt montanū: yſopo ſimile in ſapore. et ſimilitereius folia ſunt ei ſimilia. Eſt et alia ſpecies eius. que nomīatur alhaiuni et alia que dicitur calamentū hirci. etuſqꝫ virtus eſt ſicut virtꝰ alioꝝ acris. Calamentuꝫ quidem eſt ſubſtātie ſubtilis et montanuꝫ fortius fluuiali.Subtiliat fortiter acuitate ſui et amaritudine. et ꝓprieſilueſtre. ꝓpter hoc eſt rubificatiuū et vlceratiuū. Cūqꝫbibitur ſolum ꝓuocat ſudorem et calefacit vehementerꝑ id qd̓ extrahit e ꝓfundo corꝑis: et incidit et exiccat ⁊calefacit valde. Qn̄ recēs decoquitur cū vino et fit emplaſtrū ex eo. veſtigia nigra remouet a corꝑe. ⁊ occultationem q̄ accidit ſub oculo. Montanū ꝯfert rupture atqꝫ raſure inteſtinoꝝ fitqꝫ balneatio ad prurituꝫ ⁊ ſcabiem̄ ex eius decoctione potus decoctōnis eius ꝯtritionilacertoꝝ ī carnibꝰ ſuis ⁊ extremitatibꝰ. ex eo fit emplaſtrum ad epaticam et ſchyaticam. adurit cutem. ⁊ pͥmutat cōplexionem ⁊ extrahit de ꝓfundo. Et quādo comeditur et bibitur poſt ip̄m aqua caſei diebꝰ cōtinuis. corfert elefantie atqꝫ varicibꝰ. Bibitū quoqꝫ confert ſpaſmo et linitur ex eo pōdagra: ⁊ cōfert ſuffumigatio cumip̄o. cōfert etiam potus eiꝰ lepre: non tm̄ ſua reſolutōneſed ſua ſubtiliatione et etiam inciſione. Preterea ſuccꝰeius interficit vermes in aure et in ip̄a eſt virtus faciēdi ſoda. Montanū quidem cōfert oris vlceribus. et extrahit ſuꝑfluitates ex vtriſqꝫ naribus. Quod aduſtuꝫeſt de alhaiuni gingiuas ſtringit. Cōfert etiā decoctiodilationi anhelitus et eſt fortis in extractione humorūviſcoſoꝝ ⁊ groſſoꝝ ex pectore. ꝓprie cū comeditur cumficubus. Cōfert etiā dolori lateꝝ. ⁊ qͥdem fortius ē illomōtanum. Calamentū hirci cōfert cordis tremori. Cofert etiaꝫ paucitati appetitus: ac debilitati ſtomachi: ꝓprie ſilueſtre. cōfert etiam patiētibus yctericiam cū abſterſione ⁊ aptione ac ſubtiliatione ſua. etiā colicam patientibꝰ ⁊ melancolicam. Cōfert etiam ydropiſi quādocōmeditur cū ficubus. In mōtanis quideꝫ eſt virtus faciendi appetitus cibi. ⁊ ſuccꝰ eius confert ydropiſi. Calamentū hirci cum croco ſuꝑ ſplenem in emplaſtrū extenuat eum. Eſt etiā vehemēter conferens ſtomatico cordis tremori. ⁊ nauſee conturbationi: eius decoctio ꝓuocat vrinā ⁊ cōfert pūgitiuo ventris dolori: et colice paſioni. Tritum ac decoctum et bibitū cum melle ꝓuocatmenſtrua. ⁊ qn̄qꝫ facit vomere flegma. valet etiā herbacōtra morſus: et punctiones ac venena. ſcd̓m quoſdamabſcindit coitum et pollutionem ꝓhibet. ventreqꝫ ſilueſtre ſoluit ſufficienter. cōfert etiā matrici ac vermes interficit: et montanum ſolutione coleram nigra educit.¶ XLVIII.¶ De camedria.¶ IſidorusAmedrios appellata ē a greciſ: ex eo ꝙ ſit breuis: ac ꝑ terram ſtrata: et munita foliis ꝑulnis. ¶ Plateariꝰ vbi ſupͣ. Camedrios appellatur quercula minor ſicut camitheas quercula maior.