LiberDecimus

illam habuerit eos obtinet. ad omnes quoqꝫ ſerpentiūgenerationes tutus erit. ſed qui eam legit: ab omnibusiundis erit.¶ XIII.¶ De borith et bocratōne ac botri.Gloſa ſuper hieremiam.Orith herba fullonū dicitur: que in paleſtina īhumidis ⁊ virentibꝰ locis naſcitur. Eādē vinquā et nitrū hꝫ ad lauādos ſordeſ ¶ Dyaſcoripes. Bocracion qꝛ riſum adducit ſi quis eam māducauerit. multi apium riſum vocāt. Huius ſpēs ſunt quatuor. vna habet folia coriandro ſimilia. ſed latiora et alha et pinguiora. florem vero melinū aliquādo purpureum. virgamqꝫ nō longā: ſed breuem. Radicem albā etnō amaram: in modū ellebori fiſſam. virtus eſt ei inſcida et exuulneratiua locis aquoſis naſcitur. vulneribuscū arungia ſiue ſale impoſita. putredines ac ſordes expurgat. Sed nō diutius in loco ſtare debet ne carnemſana vulneret. Hec eadem que ſteleca dicitur. cū fimoporcino trita ⁊ impoſita. ſcrophas formiculas ⁊ apoſtemata intra paucas diſpergit horas. Secunda eſt tyrſilongioris foliis hirtis: ml̓tiſqꝫ locis inciſis: guſtu acerrimis. hec multa in ſardinia naſcitur quā dicūt apiumagreſte. eiqꝫ virtus eſt inſcida valde. Tercia ſpecies ēhabens folia ꝑuiſſima ⁊ incendioſa: tetri odoris: cū floribus auroſis. brocrationis genus qd̓ ſcatiten dicitur ⁊locis zabuloſis et campis harenoſis naſcitur. Radixeius articulo ſimilis eſt: que radiculas paucas ⁊ tenuiſſimas habet. hec herba cū radice ſua: et cū aceto mixta⁊ impoſita: cicatrices nigras colori ꝓprio reddit. lunacreſcente cū in ſigno thauri vel ſcorpionis fuerit. pͥmaꝑs ī collo ligata. lunaticos ſanat. Quarta ſpecies florēlacteum habens. omnes cū foliis et radicibꝰ vulneratiue ſunt ⁊ ſcarotice. vnde cū dolore exuulnerātes impoſite vngues leproſos tollūt .i. verrucas expurgant. ſtigmata quoqꝫ auferūt. Alopiciis medētur. et ip̄oꝝ elixatura fomento ꝑnionibus opitulatur. Radix eiꝰ ſternutamenta ꝓuocat. Sicca vero adhibita dentium dolorēſenſim auferendo tollit. folia eius cathaplaſmate impoſita cruda yſtulationē abſqꝫ ſcara faciūt. ſiquidem vrēdo exeūt. Tyrſus quoqꝫ naturaliter facit ad omnes leproſos ⁊ crepaturas cutis quas greci ſtigmata vocāt.Scd̓m alios hec herba ſimilis eſt cicute. creſcēs in modum ferule: florem in ſūmo auroſuꝫ ac ſplendidū habēsradicem ſubalbidam et longā: in locis hu midis naſcēsHabet aūt vires cauſticas et vlcerātes. ¶ Plinius libro .xxv. Ramūculuꝫ vocamꝰ quē greci botrachion cuius genera ſunt quatuor vnū pinguioribꝰ quaſi coriandri foliis: accedētibus ad latitudīem malue. liuido colore: gracili caule: ⁊ alba radice. Naſcitur in limitibꝰ humidis et opacis. alteꝝ genus folioſius pluribꝰ foliorūinſciſſuris altis caulibꝰ. Terciū eſt minimū graui odore: aureo flore. Quartum eſt huic ſimile ſed luteo flore.Omnibꝰ eſt vis cauſtica ſi cruda folia imponātur: puſtulas vt ignis faciūt. Ideoqꝫ ad lepras et ꝑſoras vtuntur his et ad tollenda ſtigmata. Om̄ibus miſcētur cauſticis. Alopiciis etiā imponūt celeriterqꝫ remouentesRadix in dolore cōmandacata diutius rumpit dentesEademqꝫ ficca cōciſa ſternutamētuꝫ eſt. Noſtri etiamherbarii ſtrumā vocāt qꝛ medetur ſtrumis ⁊ pānis parte infirma ſuſpenſa. ¶ Dyaſcorides. Botris herba eſtfruticoſa tota ſuꝑ terrā ſparſa: colorem melinū habensꝑ interualla fruticata. virge huiꝰ in om̄ibꝰ ramis ſemine plene ſunt. foliaqꝫ cū maximo ⁊ bono odore. iōqꝫ ml̓ti ꝓ ſuauitate odoris eam rebus alijs adiūgunt. Naſcitur in locis cultis et ſpacioſis. que cū vino bibita ꝓdeſtorthopnoicis. Capadoci vero illaꝫ dicūt ambroſia alitarthemiſiam. Succus eius in balneo bibitus yctericis¶ AIII.colorem reddit.

¶ De brancha vrſina et brionia.Platearius.¶ P Rancha vrſina eſt calida et humida in pͥmo gͣdu. virtutem habet mūdificādi: maturandi et le¶ nificandi. Cōtra frigida apoſtemata eius foliacum porci axungia veteriterūtur. ⁊ ſuꝑponuntur tritaet in aqua decocta. Cōtra vicium ſplenis et ariditateꝫneruoꝝ fit ex eadem cōtrita et in oleo diu macerata cera colature addita vnguentū: folia vero recentia ſemꝑin vnguētis ſunt ponenda. ¶ Iſidorus. Brionia ē heba quedā quā latini vocāt alba vitem vel a coloris qualitate: vel ꝙ eius radix cōtrita et infricata corꝑi teneriorem et cādidiorem reddat cutem. Nam et ſuccus baccarū eius. lac ſiccis reddit vberibus. ¶ Dyaſcoridesampeloſlence vel brionia habet haſtas et̄ folia viti nr̄eſimilia: ſed aſpera et minora. Capriolis quoqꝫ ſimilēsſunt implicantes ſe. ſemenqꝫ eius eſt vue ſimile rarū etfuluuꝫ. Foliis et haſtis eius et radici virtus eſt inſcida.vnde vulneribꝰ chiromis medicatur ſuppoſita. vulneraet cancros ad ſanitatem ꝑducit. Radix eius coloreꝫ bonum corꝑi reddit. liuorem et panaricia emendat. Cumvino in cathaplaſmate adhibita duricias apoſtematuꝫoſſaqꝫ corꝑi infixa eiicit. Medicaminibus ſtipticis neceſſarie cōmiſcetur. epilenticis bibita toto anno preſtolatur. Simili mō accepta ꝓdeſt apoplexie et ſtomaticisp̄ſidium eſt ſingulare. Morſibus venenatis occurrit.abortum facit. et plus accepta maniam adducit. Secundinas deponit vrinā ꝓuocat addito melle vt electuariūdatur. Sicqꝫ diſpnoicis et effocationibus opitulatur.Tuſſim et dolorem lateris cōpeſcit de alto cadentibꝰ etcōquaſſationibus maximum remedium exiſtit. Cū aceto bibita ſplenem ſiccat. xxx. diebus accepta. Cuꝫ caricis quoqꝫ factū cathaplaſma facere poteſt oīa ſupͣſcripta. in aqua cocta: et fomēto adhibita: yctericos purgat.Succus eius cum mulſa bibita: om̄ia ſupͣſcripta facerenouit: et flegma deponit. Caprioli eius ī vino elixi ⁊ comeſti: ventrem et vrinam mouent. Semen eius tritumac punctum ſcabiem et leproſos curat: et lac mulieribꝰpreſtat. Succus quoqꝫ baccarum eius lac ſiccis redditmulieribus. Radix ꝓiectoriam et extenuatoriam habꝫvirtutē. et deſiccat mediocriter. Ideo ſplenem reſoluit īſclyro ſi poſita fuerit. Extrinſecus aūt ſupͣpoſita cumficis ſcabiem et lepraꝫ ſanat. In cibo etiā pro ſplene datur. ac ꝑ vrinaꝫ ſplen dirigitur. Hec herba deniqꝫ tamlaudabilis eſſe ꝓbatur: vt in tyriaca potōne miſceatur.XIIIII.¶ De bugloſſa.¶ Iſidorus.Ugloſſos a grecis eſt dicta: eo ꝙ aſperrima folia in modum lingue bouis habeat. Que mirūimmodū ob ſapientiam nutriendā a veteribusinfundēda vino memoratur. Conuiuiis quoqꝫ hilaritatem p̄bere fertur: et etiam pro olere ſumitur ¶ Pliniꝰlibro. xxv. Bugloſſos folia habet bouis linguē ſimiliaſuper terram ſparſa: et aſpera: et nigra ⁊ minora. Quevino mixta animi voluptates auget. et vocatur euphraſinū fluitōnes quas greci rheumatiſmos dicūt ſedat. etſchyaticis cū aqua bibita ſingulare p̄ſidium tribuit.¶ Auicenna Līgua bouis eſt herba lata habens foliaEt cāna eius eſt plana. cuius rami ſūt vt pedes locuſtarum et color eſt ex viridi et citrino. admīſtranda eſt aūtin medicina. illa que groſſa habet folia ſuper quoꝝ faciem ſunt puncta: que ſunt radices ſpinoꝝ aut piloꝝ exeuntium ab ea. Proxima eſt equalitate in calore. ad caliditatem em̄ ꝑuam declinat. et eſt in fine primi gradusin humiditate. Que autem ficca eſt minoriſ eſt humiditatis virtus eius eſt que aduſta ē alcula que ſunt in infantibus remouet: et inflationem oris ſedat. Eſt etiamlenificatiua pectoris et cōfortatiua cordis. Bona melancolie ex ſolicitudīe ac tremori cordis in vino ⁊ diſpo

XIIII.