LiberDecimus

et pinguiora habens et haſtas longas. hec naſcitur inmaritimis locis lapidoſis et ſabuloſis. floret aūt eſtatefloribus albis paruulis: graue olentibus: amaris. aliavero mediterraneis naſcitur. vnā habēs haſtam foliisplenam. florem melinū et tenuem atqꝫ iocūdioreꝫ. habꝫaut vtrāqꝫ virtutem acerrimā: purgatiuam tenuantemcalidam: leptomericam: et multis valitudinibꝰ remediūp̄ſtat ¶ Macer. herbaꝝ matrem dedit arthemiſia nomen. p̄cipue morbis mulieribꝰ iſta medetur. Menſtruadeducit eiꝰ decoctio ſumpta. Hec matrixqꝫ facit: ſi ſepe fouetur eadem. Uel ſi cruda mero ſociata terēdo bibatur. At ſi trita matris ſuꝑ aluuꝫ nocte ligatur. Pellit̓ abortiuū potū vel ſubdita tantū. Buricias ſoluit ſtēricaſ pellitqꝫ tumorē. Urinā potata ciet: lapideſqꝫ r̄pellit. Ictcericoſqꝫ iuuat cū vino ſepius hauſta. Hanc adipi iunctam ſtrumis apponere laudat. Plinius: atqꝫ iubet cū vino ſumere tritam. Hic opium nimiū ſi quēꝙͣleſerit hauſtū. Subueīt eximie. ſi viuo iuncta bibatur.Affirmat quidā quiſqͥs guſtauerit illam. Ꝙ nullo valeat nocuo medicamīe ledi. Et ꝙ eum morſu non appetat vlla feraꝝ. Radix illius collo ſuſpenſa rubetis. Dicitur et cūctis nocuis obſiſtere ranis. Succus adhuceius cuꝫ vino ꝓderit hauſtus. Si muſto cōtrita recensſeruabitur herba. Uinū p̄dictis reddit medicabile morbis. Et ſapor eſt ⁊ odor vino gratiſſimus illi. Cōfortatſtomachum ſanat p̄cordia ſumptuꝫ. Et multis alijs af¶ XL.firmant vtile cauſis.¶ De aſa et aſaro et aſclepia. ¶ AuicēnaSa quidem duaꝝ ſpecieꝝ eſt. quaꝝ vna eſt fetida: et altera odorifera. nec fortem odoreꝫ habens. Calidior eoꝝ eſt fetida: et eſt herba vehementis igneitatis in ſe tota. plurimuꝫ huius ſpeciei eſtcarmenſe et almaroth gūma d̓ qua ſcꝫ inter alias gummas dicetur infra. Et eſt calida in principio quarti: ſicca in ſecundo. frangit ventoſitates et effugit eas ꝓpterſuā reſolutionem. ⁊ eſt cū hoc inflatiua. Incidit et reſoluit ſanguinē congelatum in ventre. Cōfert alopicie illinita cū aceto ⁊ pipere. ⁊ quādo admīſtratur in cibariisfacit bonum odorē. et abſcīdit verrucas que ſunt vt claui. Cū inciduntur recte apoſtemata fraudulenta mortificantia membrū et poītur aſa ſuꝑ ea. cōfert. ⁊ eſt bonain cura dubelet apparentiū et occultaꝝ Confert impetigini. Quādo bibitur cū aqua granatoꝝ ꝯfert ꝯtritōilacertoꝝ. ⁊ cōfert doloribus neruoꝝ ſicut tetano et paraliſi. Cōfert dentibꝰ et habet oꝑationem peonie in ep̄ilenſia. ⁊ cū ex ea fit gargariſmus eradicat ſanguiſugāgutturi annexā. eſt bona initio aque alcōfol facto ex eacum melle. Ualet et ad plura alia ¶ Iſidorus Aſarumnaſcitur in vmbroſis mōtibꝰ. herba floribus caſie ſimilibus. Ineſtqꝫ flos iuxta radicem purpureus in quo ſemen cōtinetur vuaꝝ ſimile. radicibꝰ pluribus ac tenuiſſimis et bene redolentibꝰ. et eſt virtute ſimilis nardo.¶ Dyaſcorides. Aſarus eſt quā ml̓ti nardum agreſteꝫappellant hꝫ folia hedere ſimilia. tenuia et rotunda: florem inter folia iuxta radicem purpurei coloris in ſimilitudīe iuſquiami. Semē vero ſimile vuis. habꝫ ⁊ radices plurimas tenues atqꝫ nodoſas et geniculoſas ſimiles agreſti .i. gramini odore ſuaues. ac līguam remordētes cū feruore ſufficiēti. Habet em̄ calefactorias vireset cū acrimonia rixantes. vnde vrinaꝫ ⁊ menſtrua ꝓuocat. Ad totū ⁊ corpꝰ facit: cū vino et oleo inunctuꝫ calefaciendo. Dyuretica eſt. ydropicis et ſchyaticis ꝓdeſt.Pota cū mulſa ventrē purgat ſicut elleborꝰ albꝰ. Miſcetur quoqꝫ diuerſis oleis odoratiuis. Naſcitur āt ī iocis vmbroſis ⁊ mōtuoſis ī frigia ⁊ etiā ī pōto vl̓ ytalia¶ Auicēna. Aſaꝝ eſt herba hn̄s ſemina plurima cuiuſradicum nodus eſt tortus ⁊ aſſimilatur piperi boni odoris linguā mordicātis. habet florem inter folia apud radicem ſuā. cuius color eſt purpureus ſimilis flori iuſqͥa

mi. Radix eius eſt magis iuuans ꝙͣ aliquid quod in eofit. et eius virtus eſt virtꝰ acori vel eo fortior. Ex eo melius eſt qd̓ ſubtilis odoris eſt. Nam calidum eſt ⁊ ſiccūin tercio gradu: et dicitur ꝙ ſiccitas eius eſt maior caliditate ip̄ius. Operit et ſedat om̄es dolores intrinſecusꝓprieqꝫ infuſio eius. et ſubtiliat et reſoluit membraqꝫfrigida calefacit. Cōfert etiā ſchyatice ac dolori auriuꝫantiquo et ꝓprie ip̄ius infuſio. Confert iteꝝ groſſitudini cornee et opilationi epatis. Eiuſqꝫ duriciei. deniqꝫcōfert eius infuſio yctericie et ydropiſi. eiuſqꝫ iuuamētum eſt maius in febribus et cōfert duriciei ſplenis veſicam et renes ꝓuocat eiuſqꝫ potio ſicut elleborus albꝰin purgatione vētris cū aqua mellis ſoluit. ¶ Pliniuslibro. xxi. Aſaꝝ eſſe ſalutare iecoris traditur viciis. arungia ſumptū in emina mulſi mirti aluū purgat ellebori mō. ydropicis quoqꝫ ꝓdeſt. ac p̄cordiis vulſis ⁊ morbo regio. In muſto ſi addas facit vinū vrinis ciendis.Cū folia mittit in vmbra effoditur atqꝫ ficcatur ¶ Idēin libro. xxvii. aſclepia eſt herba habēs hedere folia: ramos lōgos: radices nūeroſas: tenues: odoratiuas: floscius aureꝰ: grane ſemine. ſerrulatum. Naſcitur in montibꝰ. Radices eiꝰ medentur torminibꝰ. Cōtraqꝫ ſerpentum ictus. valet nō ſolūmodo: ſed etiā illitū. ¶ XLI.¶ De baccari et barba hircina et baſilica¶ Diaſcorides.Accaris herba ē odoratiua coronis apta foliahabens aſꝑa et lata interciſa. Cui virga ē vni¶ Pus cubiti longitudinis. anguloſa ramis aſperiſplena. florem habet purpureū et pingueꝫ et albidum etodoratum. Radicem habet ſimilē elleboro albo: odoreꝫqꝫ ſimilem cymiano. Naſcitur in locis humidis et aſperis. Radix eius in aqua cocta cōquaſſationibꝰ et dealto cadentibꝰ opem fert bibita. Tuſſientibꝰ etiaꝫ medicatur. vrinam ꝓuocat. ſuppoſita menſtruis imꝑat. morſibꝰ venenatis occurrit. Cū vino bibita idem p̄ſtat. vnctionibꝰ quoqꝫ bene miſcetur pre odore. virtꝰ eſt ei ſtiptica ⁊ digeſtibilis. impoſita tollit doloreꝫ capitis. tum.rem oculis amputat. alopicias ſucco emendat. Māmarum tumorē impoſita ſpargit. ignem ſacruꝫ extinguit.Eius herba ſomnū inducit ¶ Pliniꝰ libro. xxi. Baccarquā aliqui ex noſtris ꝑpenſam vocāt auxiliatur contraſerpentes et cōtra epyforas et capitis dolores atqꝫ feruores. imponitur et māmis a ptu tumentibꝰ ⁊ egylopincipiētibus atqꝫ ſacris ignibꝰ. Eſt etiā epaticis ciuulſis ⁊ ſuſpirioſis ſalutare. radicem eius decoctam bibere. lateꝝ quoqꝫ punctiones tollit veſice calculos pellit.Cum dyaplaſmate tūditur ⁊ odoris gratia veſtibꝰ inſeritur. Eius etiā odor ſomnū gignit ¶ Auicenna. Baba hircina par habet caliditatis ⁊ frigiditatis. imo frigiditas eiꝰ eſt ī fine pͥmi gradꝰ et ſiccitas eiꝰ vehemē.ad terciū ꝑueniens Stiptica eſt vſqꝫ ad terminuꝫ ⁊ radix eius eſt fortioris ſtipticitatis. Poītur in tyriaca adcōſtringenda membra. Succꝰ eius eſt in ſtipticitate ſeminis rōſe. folia eius cū ex iccātur vulnera vlceraqꝫ cōſolidant. ⁊ vlceribꝰ antiſquis cōferūt. Ip̄ius quoqꝫ nosin om̄ibꝰ iſtis eſt fortror. Radix eiꝰ eſt ex medicinis aurium ſordiciem abſergētibus. itemqꝫ vlcera deſiccantibus et odoratui cōferentibus. flos eius ⁊ folia et raditquodcūqꝫ fuerit bibitum cū aquā ordei: pulmonis vicēribus cōfert. eiuſqꝫ ſuccus ſputo ſanguinis ꝓdeſt. Confortat hec herba ſtomachum. ⁊ ꝓhibꝫ effuſiones materierum ad ip̄m. ꝓprieqꝫ ſuccus eiꝰ. Eſt etiā medicia fſotior ad inteſtinoꝝ vlcera: quādo bibitur flos eius: ꝓpeqꝫ ſuccus cū vino. Ad fluxum quoqꝫ ſanguīs ex matrce valet in modum emplaſtri ſuppoſitus aut etiaꝫ biotus ¶ Ex herbario. Baſilica eſt herba filici ſimilis: roliis longioribꝰ et anguſtis: guttis nigrioribꝰ et aſꝑisRadix eius pedi vrſi ſimilis eſt. florem cryſoticū habꝫhec omnes baſiliſcoꝝ violentias obtinet et qui ſecuiū