LiberDecimus

matricem beneficio vaporis expurgat. Huius generaſunt duo: vna dicitur rotūda: eo ꝙ radicem habeat rotundam. Altera vero longā habet: cum ramis et foliislongioribꝰ. Quā etiaꝫ dactilinā vocant. eo ꝙ radice ſitrobore digitali et longa. ¶ Plinius libro. xxv. Ariſtolochie nomē inter nobiliſſimas herbas grauide dediſſevidentur quā eſſet ariſte tecuſes. Noſtri malū terre vocant. et quatuor eius genera ſeruant. vnuꝫ tuberibꝰ radicum. rotūdis foliis inter maluam et hederā nigrioribus ac mollioribus. Alterum: maſcula radice: quatuordigitorum longitudine: baculi craſſitudīe. Terciū verolōgiſſime tenuitatis: vitis nouelle. cui ſit precipua vis.oēs colore buxeo: caulibꝰ paruis: flore purpureo. Bacculas ferunt paruas vt capari. valent radice tantum.Eſt etiā quarti generis que vocatur piſtolochia tenuiqꝛ qͣm ꝓxime dicta. radicis denſis capillamentis. craſſitudine iunci plenioris. hanc quidam polyrrhiſon vocatOīm medicatus eſt odor. ſed oblonga radice: tenuioriqꝫ gratior. Carnoſi em̄ eſt corticis vnguentis cōueniēſnardinis. Locis naſcuntur pinguibꝰ et campeſtribus.Effodere eas meſſibꝰ tempeſtiuū. ita d̓ſquamato terrenō ſeruātur. Maxime vero laudatur pōtica: et in quolibet genere queqꝫ pōderoſiſſima: medicinis aptior eſtRotunda cōtra ſerpentes. Oblōga in ſūma gloria eſtetiam modo. a cōceptu admota vuluis in carne bubulamares: vt traditur: figurat. piſcatores campanie radicem illā que rotundā eſt: vocant venenū terre. Hanc vero cōtuſam immixta calce in mari ſparſere: mira cupiditate piſces aduolant: ſtatimqꝫ exaīmati fluitāt. Radixpota ex aqua. eius que polyrrhiſos vocatur cōuulſis:cōtuſis: ex alto p̄cipitatis: eē traditur vtiliſſima. Semēvero pleureticis ac neruis ꝯfirmare et excalefacere. Eadem ſatyrion eſt. ¶ Ideꝫ in libro xxv. Ariſtologia putrida vlcera curat. ſolida expurgat cū melle. ferruꝫ ⁊ eſextrahit. infixa corꝑi omnia. p̄cipueqꝫ ſāgittas et oſſafracta cū reſina. ¶ Auicenna. Ariſtolochia duplex eſtQuedam eſt lōga. quedam rotūda. Et quedā eſt ſimiliſpalmiti vitis rotunda. que dicitur femina. Et eſt etiamex lōga et rotūda et eſt femina cuiꝰ folia ſunt ſimilia foliis plante: que dicitur fuſos: que eſt maneries volubil̓Et eſt boni odoris cū acuitate: ⁊ ad rotūditatem declinans tenera: habēs ramos plures ex vna radice lōgosEt inter flores eius eſt quoddā rubeū fetidi odoris pꝰleatam hn̄s formā. Longe vero et eſt maſculꝰ. folia ſūtlongiora. ⁊ vnuſquiſqꝫ tyrſus habet longitudīem vniꝰpalmi: purpureū habens florē fetidum: ſuꝑ quē apparꝫſimile quoddā flori priori. Et radix eius in longitudīeeſt vnius palmi: ⁊ groſſitudīem digiti habens. Et eiuſque vitis palmiti ſimilis eſt longe: tirſi ſunt ꝑui: ⁊ foliaſunt ſicut folia ſemperuiue: et eius flos eſt ſicut flos ruthe. ⁊ ip̄ius radix eſt ſuꝑflue longitudinis groſſum hn̄scorticem: quo venditores medicinaꝝ vtūtur in creatione oleoꝝ: Omnes eiꝰ ſpecies ſunt calide in quarto gradu ſicce in ſecūdo. Eſt aūt abſterſiua: aꝑitiua: ſubtiliatiua: attenuatiua: attractiua. Et longa quideꝫ ī naͣſcētis⁊ vlceribꝰ dignior eſt. quia calidior ⁊ magis abſterſiuaſed in reliquis oꝑationibus rotūda. Confert autē morphee ⁊ abſtergit dentes ꝓprie rotūda Mūdificat quoqꝫ pectus ⁊ pulmonem. ⁊ cōfert dolori lateris cū aquabibita. Mundificat aūt vlcera ſordida: ⁊ excoriationigenerat carnem ꝓprie longa. ꝓhibet fraudem vlcerumputridoꝝ. Cōfert etiam puncture ſcorpionis: et ad aliamulta ꝓficit. ¶ Platearius vbi ſupͣ. Ariſtolochia vtraqꝫ calida in pͥmo gradu: et ficca in ſecūdo: Rotūda magis competit medicine: et radix magis ꝙͣ folia. Habetaut virtutem diſſoluēdi: cōſumendi et expellēdi venenūpuluis etiā eius vulnere vel fiſtula mortuā carnem corroditXXXVIII.¶ De arnogloſſa. ¶ Iſidorus.

¶ Rnogloſſa eſt ideꝫ qd̓ agni lingua. ſcꝫ herba q̄a romanis plantago dicitur eo ꝙ planta eius cito terre adhereat. ⁊ hac multi ꝓ olere veſcūtur¶ Platearius. Arnogloſſa ſiue eptapleuros nom̄ ſūpſit a ſimilitudine angnine lingue: Nam greci arnon dicunt agnū. gloſſos linguam. vel quia ſepe adnata habeat germina in longitudīe ſeptem coſtis ſimilia: ided eptapleuron vocatur. latine vero plantago noīatur. Eiusgenera ſūt duo: maius ſcꝫ polipleuron. ⁊ aliud qd̓ eſt minus ⁊ illud quidem qd̓ minus eſt: habet folia minuta ⁊anguſta et lenia. Eiuſqꝫ virga multas hꝫ angulos adterrā inclinata. florem habens viridem ⁊ ſuꝑ ip̄am virgam ſemen. Naſcitur aūt in locis carduariis. Alteruꝫgenus plātaginis habet folia lata et neruoſa: huiꝰ virge ſunt ruffe: vnius cubiti longitudīe a media virga vſqꝫ ſurſum eſt ſemine plenū radices habet multas et teneras et aſperas et albas. ad vnius digiti groſſitudīemIn vallibus naſcitur. ⁊ in locis aquoſis. ⁊ in ortis: ⁊ inpratis. Melior eſt tamē maior. virtus eſt ei in foliis ſicca et ſtiptica Cathaplaſma adhibita ſordida vulnerapurgat: et reumata purgat et ſiccat. ꝓfluentibꝰ ſanguinem occurrit. maculas nigras curat ⁊ ad cicatrices vulnera facile ducit. Semen eius tuſum et in puluerem redactū: ſanat vulneri aſperſum ⁊ vſtionibꝰ eſt ſingularep̄ſidium: Morſibus caninis auxiliuꝫ preſtat. et ſcrofisac tumoribꝰ maxime ſi cū ſale imponatur. Toſta verofolia eius cum aceto et ſale dyſentericis ac celiacis opitulātur. maxime ſi cū lenticula adhibeātur. Cocta iteꝝſubueniunt ydropicis: ⁊ epilenticis ꝓſunt: et aſmaticisSuccus eius gargariſmo purgat ſordida oris vulneraIdem extinguit ſacrū ignem: cū abſinthio et cymoleamixtus. et fiſtulis medetur. ꝑ cliſtere adhibitus. doloriaurium infuſus medelam p̄ſtat. oculoꝝ quoqꝫ doloresmitigat. Colliriis neceſſarie miſcetur. gingiuis ſanguinem abſtinet p̄tiſicis ⁊ ſanguinē reicientibꝰ adhibeturdyſentericis quoqꝫ clyſtere adhibitus maximū p̄ſidiuꝫeſt. Effocationes ſtericas cū lanis adhibita ſoluit ⁊ matricis reumatiſmū ſimiliter ſuſpendit. Semen eius cuꝫvino bibituꝫ ventris ſolutionem ſtringit. ac reicientibꝰſanguinē mire proficit. Herba ip̄a cū vino vel aceto cocta: id confert. Elixatura quoqꝫ radicis eius omnia ſup̄dicta facere poteſt. Cruda cōmaſticata dentibus dolorem ac veſice mitigat. Minor etiā plātago valꝫ ad ml̓ta: prout ſub hoc noīe plantago dicetur inferiꝰ¶ XXXIX¶ De arthemiſia. ¶ IſidorusRthemiſia eſt herba dyane a gentibus conſeacrata. vnde et nūcupata. Gyana ſiquidem greAce arthemis dicitur ¶ Pliniꝰ libro. xxv. Arthemiſiā q̄ antea parthenis vocabatur. ab parthem id̓ cognominatam ſicut quidam putāt. qm̄ priuatim feminaꝝmalis medicatur. Abſinthii mō fruticoſa ē. maioribꝰfoliis pīguibuſqꝫ. Due ſūt eiꝰ ſpēs. Altera qͥdē latioribꝰ folus. Altera vero tenuioribꝰ foliis et nō naſcēs niſiin maritimis ¶ Idē libro. xxvi. Arthemiſiā et eleliſphacum alligatas qui hꝫ viator: negatur laſſitudīeꝫ ſentireArthemiſia nature muliebri medetur ex oleo. yrino velfico trita. Aut cū mirra appoſita. Eiuſdeꝫ quoqꝫ radixpota ī tantū purgat: vt ꝑtus enecatos extrahat. Decoctum ramoꝝ eius menſes et ſecūdinas inſidentibꝰ. Adeadem omnia ꝓſunt eius folia pota vel impoſita ventrivna cum farina ordeacea. ¶ Platearius vbi ſupͣ. Arthemiſia: q̄ alio noīe dicitur mater herbaꝝ: calida eſt etſicca in ſecūdo gradu. Huius folia magis cōpetunt̉ medicine ꝙͣ radix valet aūt cōtra ſterilitatem mulieribꝰ factam ex humiditate. Nā ſi ex ſiccitate potiꝰ obeſſet valet etiam ad alias mulierū cauſas. Idem cōtra emigraneam: et cephaleam. ¶ Dyaſcorides. Arthemiſie ſuntduo genera: vna ē fruticoſa ſil̓is abſinthio: folia maiora