LiberDecimus

pleureſis et ꝑipleumonie. eius quoqꝫ gūmi ſit im ſedatBecoctio radicis eius bibita cōfert vrine: ⁊ inteſtinoꝝ¶ .XXXIIII.ardori: et apoſtematibus ani.¶ De ābria et ābroſia. ¶ Plinius libro. xxvij.Mbria alias ambrioſa vagi noīſ ē: ⁊ circa herbas alias fluctuans vnū fruticem denſuꝫ ramoſum tenuē trium fere palmoꝝ habet. tercia ꝑteradice breuiore foliis rute. Circa imum caulē ſemen eſtvuis dependētibus odore vinoſo. Qua de cauſa botrisa quibuſdā vocatur. ab alijs arthemiſia. Coronātur illa capadoces ⁊ vſus eius ad ea que diſcuti opus ſit.Iſidorus vbi ſupͣ. Ambroſia ē herba quā latini apium ſiluaticum vocāt. De qua vrigilius ait. Ambroſieqꝫ come diuinū virtute odorem aſpirauere ¶ Dyaſcorides. Ambroſia quā multi botrin vel arthemiſiaꝫ dicūtfrutex eſt multas hn̄s virgas: tribus palmis longas: etfolia initio minuta: rute ſimilia. virge ſunt plane femīeEt eſt quaſi acinus odorē habens vini: que nō floreſcit.Radix eſt tenuis: et lōga duabꝰ palmis. In capadocianaſcitur: ⁊ q̄ circa ſe inuenerit. complectitur. virtus eſtilli ſtiptica: et omne corꝑis reuma ꝓhibꝫ cathaplaſmatiadhibita. Naſcitur in locis ſaxoſis: vl̓ parietibꝰ ex lapide fabricatis. Hꝫ aūt folia ſcolopēdrie ſimilia. Eiuſqꝫfolia multa ſunt ex vna radice aſcendentia diuiſa ſicutpolipodium. ſubito ruffa ⁊ aſpera: ⁊ deſuꝑ viridis. Eſaūt ſine haſta: ſine flore: ſine ſemine folia eius elixa cuꝫaceto: et bibita diebꝰ. xxx. ſplenē ſiccāt. Eademqꝫ vinoaddito ⁊ vt cathaplaſma impoſita: ſpleni ſingulare preſidium eſt. ſtringiriis ac ſubglutionibꝰ et yctericis prodeſt. bibita vero calculos frangit. Azon quoqꝫ maiusqd̓ omni temꝑe folia ſeruat viridia dicitur etiam bulcamon. aut ambroſia haſtas hꝫ maiores cubito: in groſſitudīe pollicis: virides: ac pinguiores: diuiſas: folia ſuꝑterram expanſa: inciſa: lingue ſimilia: ſuꝑiora vero ſtrcta ſunt et ſpiſſa: et ſicut oculis picta. Naſcitur in lociſmontuoſis. ac teſtoſis. ml̓ti ⁊ in tegulato tecto ſeminateum. virtus eſt ei ſtiptica et frigida. vn̄ herpetis et igniſacro neceſſarie apponitur. cum polent a trita paſcentiavulnera et tumores oculoꝝ medendo cōpeſcit. folia eiꝰimpoſita cōbuſtionibus et podagricis eſt ſingulare preſidium: eademqꝫ cū polenta: et ſuccꝰ eius cuꝫ oleo roſeocephalaticis maximū preſtat effectuꝫ. Idem ſuccꝰ bibitus ſphalāgionis morſus non ſeuire facit. et ſolutioniventris et dyſentericis prīcipale exiſtit remediuꝫ. Ip̄aqꝫ cū vino bibita rotūdos lumbricos excludit. et ſuccuseius cū lana impoſita mulieris fluxuꝫ extinguit eadēqꝫ¶ XXXV.turbores oculis inuncta ꝓhibet.De anabulla et anagalla.¶ Platearius vbi ſupraNabulla eſt ſpēs titimalli que virtutem hꝫ diſſoluendi et attrahēdi. purgat principaliter flegma: ſecūdario coleram: lac eius colligitur ī medio veris: ⁊ prīcipio eſtatis. Sūmitates eius frāgunt̉:et inde gutte lactis exeūtes in vaſe vitreo recipiuntur.Cauendū eſt ne manus colligentis a lacte tāgatur qm̄exuſta excoriaretur. Ꝙ ſi tangat locus ſolatri vel alterius herbe frigide ſucco fricetur. ꝑ annos ml̓tos efficacia ſeruatur in multa. ꝑ ſe aūt non debet dari: qꝛ nimisvehemēter oꝑaretur. Inde tn̄ medicine et auree pilluleacuūtur. multiqꝫ medici neglectis om̄ibꝰ hoc acuminevtūtur. tum ꝙ facilius habetur. tum ꝙ faciliꝰ laxat. Sꝫanteꝙͣ alia medicina ex eo acuatur. ita preꝑandum eſt:vt eius malicia reprimatur ¶ Plinius libro. xxv. Anagallida aliqui acoron vocāt. duo ſunt eiꝰ genera. Masflore feniceo. femīa ceruleo. non altiores palmo: fruticetenero: foliis puſillis rotūdis in terra iacentibus. Naſcūtur ī ortis ⁊ locis aquoſis. priorqꝫ floret cerulea vtriuſqꝫ ſuccus oculoꝝ caliginē cū melle diſcutit. et ex ictucruorem magiſqꝫ cū attico melle inūctis. pupillas dila

tat. Et ideo hoc inūguntur: quibus paracēteſis fit a.mentoꝝ etiā oculis medetur. Succus eiꝰ purgatoꝑ nares infuſus. ita vt deinde vino colluatur. Ide qqꝫ ſuccus cōtra āgues in vino bibitur. Mirū ꝙ eapecora vitant. at ſi decepta ſimilitudīe. quia flore pinatantū. deguſtauerit. ſtatim eam in remedio querūt qaſila nūcupatur ¶ Dyaſcorides. Anagallis quā muacoron dicūt due ſpecies ſunt. vna que florem hiacinctnum ꝓfert: et feīa eſt. Alia vero que fiores daculi carem hn̄tes ꝓfert et maſculus eſt. Ambaꝝ frutices ſumminores ac ſuꝑ terrā expanſe. ſed quadratas virgellahn̄tes ad tyrſum cū tenui radice: ſemen deſuꝑ obrotudum habentes. Ambe vero vulneribꝰ effectu preſtanhumorē non admittūt. Infixa corꝑibus euocāt: p̄ſentiovulnera abſtinent. Golorem dentiū ꝓhibet ſuccꝰ eius.ſi pro dextro dente in ſiniſtro nare fuerit immiſſꝰ. Io.cū attico melle cocto adhibitus omnes cās vel calicīesoculoꝝ deterit ſiue vitiuꝫ eoꝝ: qd̓ argenia dicit̉. Mocſibꝰ quoqꝫ venenatis bibitꝰ medetur freneticis et edropicis ⁊ epaticis ac renali paſſione defectis auxiliatur.Aluo tumenti impoſita ſubueīt. Alias vero impoſitaſi fuerit: īutilis eſt. Succꝰ quoqꝫ naribꝰ infuſꝰ: putredenem capitis purgat. hꝫ em̄ deſiccatiuā virtutem abſqꝫmordicatione: vnctaqꝫ vulnera glutinat. ventrē quoddeducit. mulſo admixtꝰ et potui datus. herba ip̄a cōtuſa et impoſita. ſtirpes educit de corꝑe. ¶ Ex herbario.Anagallis ſuccus melli ꝑmixtus equis ponderibus: etnaribus infuſus: flegmata deducit: dentiū dolorem ſedat. faciem quoqꝫ mulieris clarā et dēſam reddit. facietiam ad epilēticos ⁊ mente alienatos. ¶ XXxvj.¶ De ancuſa.¶ Iſidorus v̓bi ſupra.Acuſa eſt herba: cuiꝰ radix digitos inficit cōtrita. Sanguinei quoqꝫ coloris eſt vnde etianpictoribus ad purpurā effigendam vel efficiendam in vſu eſt. ¶ Dyaſcorides. Ancuſe duo ſunt genera. vna ſiquidē hꝫ folia lactuce ſimilia: ſꝫ acuta ⁊ aſperaet integra: ⁊ ſpinoſa. Radix eſt ei groſſitudīem habensdigiti: coloris ſanguīei: in eſtate digitos inficiēs. Naſcitur in locis cultis: habens in egypto folia ſuꝑ terramſparſa: virtutis redarguentis eſt radix. medetur ꝯbuſtionibus. Cera et oleo additis: vulnera renuꝫ optime curat. ignem ſacrū cum polenta extinguit. maculas corporis ⁊ lepras cū aceto impoſita emūdat. Suppoſita menſtruis imꝑat. Abortum facit. Eius elixatura recte milierum ſtericis adhibetur. nefreticis aūt ſpleneticis opitulatur ⁊ cum vino febrientibus. Eiuſ quoqꝫ folia vetrem ſtringūt cum vino bibita. Ip̄ius herbe coctio mēbrum arcuatum ſanat. In oleo decocta et admixta cereapponitur vſtionibꝰ et vlceribus difficile cicatrizātiAlia eſt herba quā multi dicūt alcibiadon. ſupra dictaminor. habet em̄ folia mīora: ſed aſpera. virgaſqꝫ ſimles ſed tenues. ſuper quas florem purpureū vl̓ pheniceum ꝓfert. Radices habet ruffas: ⁊ oblōgas. Naſciturin locis arenoſis. vnaqꝫ virtus eſt radici ⁊ foliis. Morſibus venenatis occurrūt. manducata: bibita: ⁊ in coliligata: vim venatoꝝ nō admittūt. Folia maſticata ſi cōſpūeris ſerpentem necabis. Eſt etiā alterū genus anciſe ſupͣdictis ſimile: ſed minꝰ habet ſemen. et pheniceumcolorem. ⁊ hoc ſimiliter maſticatū et cōſputum: celereꝫſerpentibꝰ infert mortem. Radix eius cum cardamo etyſopo bibita: lumbricos latos excludit ¶ Ex herbarioAncuſa duplex eſt vnā quā affabataꝫ vocant. alia qͥmaxime medicine apta eſt hec ī terra preſſa: ſpinoſiliis ſine caule naſcitur. et menſe februario legitur. padix eius in oleo decocta et cera facit ad combuſturaēXXXVII.¶ De ariſtolochia.¶ Iſidorus.I tima eſte comprobetur. nā poſt ptimnſiptitRiſtolochia dicitur eo ꝙ mulieribus fetis ob