LiberDecimus

morſu cum vino data venenuꝫ mirifice diſcutit. Ad ꝑcuſſuꝫ quoqꝫ ferro vel ſude cū aceto impoſita facit. verrucas tollit. ⁊ ad ſplenis dolorē. In cibo tn̄ ſūpta ſplencōſumit. Item ea que ſecūdina ſunt conſtricta apperitac pſanat. Radix eius deficcat. Et puluere vino aſperſa omnes ſerpentinas paſſiones liberat. Ip̄a quoqꝫ radix in vino cocta et potata ꝑaliticis ꝓdeſt. ¶ XXXI¶ De alcamīa et altea et alga.¶ Platearius vbi ſupra.camīa eſt herba in trāſmarinis ꝑtibus ⁊ etiāin ſicilia copioſe inueītur. Eſt aūt frigida in pͥAmo gradu. ſicca in prīcipio ſecūdi. Et quia nonvhiqꝫ reꝑiri poteſt qui eā habent puluerizāt: et ſic ꝑ reciques deportāt. puluiſqꝫ ſubnigri coloris eſt. ꝑ annostres ſeruatur ⁊ habet virtutē ꝯſolidandi ⁊ extergēdi acmūdificādi. valet ad mūdificationem cutis ad ꝯſolidationem quoqꝫ vulneris. ⁊ ad tingendū capillos: vl̓ vnguegtac alias ꝑtes corꝑis. Et ſiquideꝫ velit aliquis eostiugere colore rubeo diſtemꝑet eam cū aqua vel aceto.qi aūt nigro diſtemꝑanda eſt cū oleo: et ꝑs inuncta ſiccari dimittatur vixqꝫ poſtea recedit illa tīctura: niſi cūſucco porroꝝ et cantabrio ⁊ aceto. ¶ Auicenna. Alcamīa alias artanita habet capita ſicut capita cyceris: eteius folia ſunt ſicut folia caulis. eiuſqꝫ radix eſt nigraradici rape ſimilis. ⁊ illud qd̓ d̓ hac in oꝑe medicine adminiſtratur eſt radix eius. Sꝫ hec ſpēs quā diximꝰ: nōeſt illa que in temꝑe noſtro cognoſcitur. Naꝫ illa q̄ nūcartanita cognoſcitur. ē ſpina ſpiſſa ac breuis. q̄ radiceꝫhabet qua lana lauatur. Eſt autē inciſiuū et reſolutiuūbonumqꝫ doloribus iuncturarum: et vtriuſqꝫ anche: facit ſternutationem. ac vehementer aperit narium conſtrictionem ⁊ colatorii opilationeꝫ ꝯfertqꝫ ſingultui acfetum eicit. eius decōctio valet pūcturis venenoſis. ⁊ ſimiliter ſyrupus eiuſdem. ¶ Plinius libro. xxvii. Alteaherba eſt hn̄s folia verbanacee ſimilia q̄ et periſtereoncognoīatur. caules tres aut quatuor folioꝝ plenos. floris rōſe. radices albas: cū plurimū ſex cubitales: obliqͣſNaſcitur in pingui ſolo. nec ſicco. vſus radicis eius eſtex vino vel aqua dyſintericis: aluo cita: ⁊ ruptis: cōuulſis. ¶ Iſidorus vbi ſupͣ. Alga eſt herba que naſciturin aquis ſtantibꝰ. dicta ſic ab algore aque. vel eo ꝙ alliget pedes: qꝛ craſſa eſt foliis: aquā ex ꝑte ſuperantibus¶ Palladius libro. iii. In caulium plātatione dicit columella plātaꝝ radices alga marina inuoluendas viriditatis cā ſeruāde. fimo ſimul adherēte. ¶. XXXII.¶ De aloe herba.¶ Iſidorus.Tōe eſt herba ſucci amariſſimi. ¶ PlateariusAloe fit ex ſucco herbe. que appellatur eodeꝫnoīe: hec herba nō ſolū in greciā reꝑitur ⁊ ī india et ꝑſia. verū etiam in apulia. Et ſuccus vtilis eſt admulta ſicut dicetur infra ¶ Dyaſcorides. Aloe ſuccuseſt herbe: que habet folia vt ſquilla: ſed pinguiora ⁊ latiora et rotūda: et circa ea hꝫ. ſpinas raras. virgam aūthabet ſimilem anterico: florem albū: et ſemen affodilloodore graui: guſtu amaꝝ. Radicem hꝫ vnā ſicut lignūin india naſcens. plurimū naſcitur ⁊ maritimis locis etin aſia ⁊ in yſchuy: ſplēdida: ſubrūfa: lucida: ſine lapideguſtu amariſſima. Cit ius emittit humorē duꝫ alit̉. Radix eius inciſa ſuccū emanat. vel herba tota cōtuſa expͥmitur: ⁊ ſiccatur. adulteratur aūt mixto gūmi: quod facile ex guſtu et odore intelligitur. et ꝙ nō ſe ꝑtibus minutis ſoluit. et ſi manibꝰ retentus nō coheret. Uirtuseſt ei ſtiptica. mediocriter calida et ficca nimis. ventreꝫmollit: putredīem purgat: flegmā deducit. ¶ Pliniuslibro. xxvii. Aloe ſimilitudīem hꝫ ſquille. Sed maior. ⁊pinguioribꝰ foliis: ex obliquo ſtricta. Caulis etiā tenereſt rubeus medius radice vna ceu palo in terrā de miſſagraui odore: guſtu amara: laudatiſſima ex india affert̉ſed naſcitur in aſya. nec vtūtur ea: niſi ad vulnera recētibujs foliis. mirifice em̄ cōglutinat. vel ſucco. ob id in

turbinibꝰ cadoꝝ eam ſerūt. Quidā et caulem ante maturitatem ſeminis incidunt ſucci gratia. Aliqui ⁊ foliaInueītur aūt et ꝑ ſe adherens lacrima. Ergo pauimentandū cenſent vbi fuerint ſata: ne abſorbeatur lacrimafuere qui traderent in iudea ſuꝑ hieruſolimā metallicāeius naturaꝫ. Sed nulla magis improba eſt. nec alia nigrior aut tumidior eſt. ¶ XXXIII.¶ De altea.¶ Iſidorus.Itea eſt agreſtis malua ſiue malue viſcus. Sꝫaltea dicitur: eo ꝙ in altum ſurgit. Uiſcus aūtꝙ glutinoſꝰ ſit. Ex ſynonimis. Alteā: biſm alua euiſcꝰ: malua: viſcus. ibicus: idē eſt ¶ Dyaſ coridesAltea ſiue melothi digeſtoriā et calefactiuaꝫ diaforeticam habet virtutem. folia ſunt ei rotūda: cyclamino ſimilia: flores habet ſimiles roſis. Haſtam longā duobꝰcubitis. Radix eſt illi muſtillagīoſa. flos eius in mulſavel vino coctus. ac tuſꝰ et impoſitꝰ. vulnera curat. ſcrophas ſpargit. dolorem mitigat. neruoꝝ tenſiones relaxat. Apoſtema rumpit vel ſpargit. vulneꝝ cicatrices curari facit. Elixa vero ac trita cum axungia porcina velanſeriua et reſina terebintina tumores ſtericos et effocationes medetur appoſita. Elixatura quideꝫ eius hecomnia facit et ſecūdinas excludit. Item radicis eiꝰ elixatura cum vino bibita in pn̄ti iuuat ꝯtra diſenteriam ⁊ſanguinem reiciētibus. ꝓpter ſuā vim quādam ſtipticāvnde multū ꝯgruit dyſſuriis. medicatur calculoſis. opitulatur ſchyaticis et dyſentericis. et de alto cadentibuſſubueīt. Bolori quoqꝫ dentiū opitulatur cū aceto elixaet gargariſmo adhibita. ſemen eius viride ac ſiccū cuꝫaceto et oleo tritū ac punctum: maculas tollit. morſibꝰvenenatis occurrit. Elixatura quoqꝫ ſeminis eiuſdemdyſentericis et ſanguinē reiciētibus ſubueīt. et etiā inſolutione ventris. Contra omnia venena opitulatur cōbuſta bibita. Cicatriſat etiā caua vulnera cuꝫ melle trita. Hoꝝ ſcꝫ qui molles hn̄t carnes vt ſunt pueri femīeeunuchi. Omneꝫ etiā duriciem et rigorē mollit ac relaxat. Eſt et alteꝝ genus agreſtis altee folia habens diuiſa vt hierobotanus. et haſtas quatuor aut tres. ſꝫ coriūhabet canabo ſimile. floremqꝫ minutū rodo ſimilem. radices albas et trāſuerſas quinqꝫ vl̓ ſex habētes cubitilongitudinem hec tamen cum vino vel aqua bibita dyſentericis et cōquaſſationibus ſubuenit. Sola in aqͣ decocta et pota dolores inteſtinoꝝ ſanat die tercia. tritaqͦqꝫ cū veteri axungia: podagras ſanat impoſita. Omneſqꝫ collectiones vel duricias: q̄ naſcūtur in corꝑe aufert. decocta cū fenu greco et lini ſeminis polline impoſita ¶ Plinius libro. xx. Altee in omnibus efficacior ēradix p̄cipue cōuulſis et ruptis. In aqua cocta ſiſtit aluum. in albo vino ſtrumas et parotidas et māmaꝝ īflationes et pannos. Idem vino decocta folia eiꝰ qualibetꝑnicioſam tuſſim medētur. Ipocrates vulneratis ac ſitientibus defectu ſanguinis bibendū dedit ſuccū decocte radicis. Ip̄am vero vulneribus: cuꝫ melle ac reſinaIdemqꝫ cōuulſis luxatis: tumentibus: et muſculis: neruis articulis impoſuit et aſmaticis ac dyſentericis ī vino bibendum dedit ¶ Auicēna. Altea nomen in grecoderiuatum eſt ex plurium iuuamentoꝝ noīe cuius natura calida eſt cū equalitatē. Iu ip̄a ſunt lenificatio: ⁊ maturatio: et mollificatio: et reſolutio. Semen et radix ſūtin eius virtute fortiora: plurimum exiccatiua et ſubtiliora. linitur ſuꝑ morpheam cum aceto: mollificat apoſtema et ꝓhibet ea. et reſoluit ſanguineꝫ et maturat vulnera. Cōfert apoſtematibus inflatis: et ſcrofulis et valetad duriciem matricis. Sedat dolorē iuncturaꝝ: ⁊ ꝓpriecum adipe anſeris: cōfert etiam ſchyatici ac tremori: ⁊attritioni lacertoꝝ. et extenſioni neruoꝝ. Tumor em etinflationem reſoluit: que ſunt in palpebris. Semen eiuſtuſſi calide confert. et facile ſputum efficit. ꝓhibꝫqꝫ fluxum ſanguinis: cū virtute ſue ſtipticitatis. eiꝰ folia cōferunt apoſte matibus māmille. ⁊ ponitur in emplaſtris