LiberDecimus

timet. Achantis arabica naſcitur ſpinoſa et alba. eiqꝫpirtus eſt ſtiptica. fluxus ſanguīs ſtringit. reicientibuscanguinem ſubuenit. et om̄ibus reumatiſmis occurrit.Radix eius om̄ia ſupͣdicta et ſupͣ ſcripta facere nouit.¶ XXV¶ Iſidorus¶ De aconito.¶ Cone portus eſt bithinie. ꝓuentū graminū maloꝝ vſqꝫ adeo celebris eſt vt herbas noxias illinc noīemus aconitas ¶ Plinius libro. xxvii.A conitū eſſe cōſtat oīm venenoꝝ ociſſimū: ⁊ tactis qͦqꝫcenitalibꝰ feminei ſexus animaliū: eodem die mortē incerre. Id nempe venenū fuit: quo interemptas dormiētes a calphurnio beſtia vxoreſ. M. ceciliꝰ accuſator obiecit. hoc tn̄ etiam in vſus humane ſalutis eſt: aduerſari ſcorpionū ictibus exꝑtum: in vino calido datum. Eaqꝫ illius eſt natura: vt hominem occidat. niſi inueneritquod in homine perimat. Cū eo ſolo colluctatur: ac veIut p̄ſentius inuēto ſolo: hec pugna eſt: cū venenū reperit in viſceribus. Mirūqꝫ exitialia ꝑ ſe ambo cum ſuntduo venena in homine: comoriūtur vt hō ſuꝑſit. Quisergo ſatis poſſit antiquoꝝ curam et diligentiaꝫ venerari. Quintiā ꝓdiderūt antiqui feraꝝ remedia: qūo ipſaqͦqꝫ ſanarētur venenata. Aconiti tactu torpeſcūt ſcorpiones: ſtupentqꝫ pallentes: ac vinci ſe cōfitentur. Auxiliatur eis elleboꝝ albū: tactu reſoluente. Ceditqꝫ aconitum duobꝰ malis: ſuo ⁊ omniū. ſi qͥs hec certe ab homine potuiſſe excogitari credit. ingrate dei munera intelligit: Tāgunt aconito carnes: necātqꝫ guſtatu eaꝝ pantheras: illos ſitꝰ repleturas niſi hoc fieret. At illas ſtatim a morte liberari excremētoꝝ hoīs guſtu demōſtratum. Aconitū folia habet ciclamini aut cucumeris nonplura quatuor: a radice leniter hirſuta: radiceꝫ modicācammaro ſimilem marino: quare quidā cāmaron appellauere. Alii licoctonō radix incuruatur paululuꝫ ſcorpionū modo: quare et ſcorpiō aliqui appellauere. Nec defuere: qui myctonō appellare mallent. qm̄ ꝓcul et ē longinquo odore mures necat. Naſcitur inde nudis cautibus quas aconas vocāt. Et ideo aconitū aliqui dixere:nullo iuxta ne quidem puluere nutriēte. Hanc aliqͥ rationem noīs attulere. Alii qm̄ vis eadem in morte eſſet:que cōtibꝰ ad ferri aciem dęterēdam. ſtatimqꝫ admotavelocitas ſentiretur ¶ Dyaſcorides. Aconiti duo ſuntgenera. vnū quod lycoctonō dicitur. et multuꝫ in ytaliavicinis mōtibus naſcitur. Habet folia platano ſimilia:ſed plus diuiſa et nigriora. haſtam habet leuē in altitudine cubiti vnius aut plus. ſemen in folliculis oblongūRadix eſt ei ſicut aſcarida mora. Hāc herbam multi incarnem mittūt: et lupos occidūt. vis eiꝰ eſt. vt inebriatos tentat. Alterū genus eſt ꝙ elyſonori dicitur habēsfolia tria vel quatuor cyclamino vel cucumeri ſimilia.ſed minora et aſpera. Haſta eſt illi duoꝝ palmoꝝ lōga.radix ſimilis caude ſcorpionis: ⁊ ſicut alabaſtros limpida. hec radix a ſcorpione cōmeſta ꝑaliſim ei facit. ſꝫ hicſemetip̄m remediat: cū elleboro ſe applicuerit. Colyriiſetiā antidotis ac medicaminibꝰ neceſſarie miſcet̉. Cuꝫabſonio .i. pane vel carne data: leopardos occidit. et lupos et porcos: et pantheras: oīaqꝫ agreſtia animalia.¶ De acoro. ¶ Iſidorus in libro ethiXXVI.mologiarum. xvij.Corus eſt herba foliis ſimilibus yridis radicibus odoris acerrimi ſed iocūdi. ꝓpter quod aromatica eſt. ¶ Diaſcorides. Acorus .i. venereavel affrodoſia eſt herba hn̄s folia yri ſimilia. lata et oblonga: exalbida in ſummū: denſa: et quaſi gladiꝰ acuta:auroſum habet florem radicem diſſimilē nec rectam. geniculatam et nodoſam: guſtu acrem: et aliquatenꝰ odoratam. Semen vero plenū habet: et ſpiſſum: et integrūet ip̄m eſt odoris ſuauis. ſed ꝑ omnia efficacior eſt que

magis calefacit. Radix eius calide ac ſicce nimium virtutis eſt et leptomeris. Succus eiuſdeꝫ radicis claritatem oculoꝝ mirifice p̄ſtat. Aqua vero in qua fuerit decocta: eſt diuretica. vtilis eſt etiā pleureticis ⁊ thoracispaſſionibus. epaticis ac torminoſis et corruptelis. vtilior aūt ſpleneticis et ſtringirioſis: qui vrinā cū dolore faciunt. Efficax eſt iterum ad morſum ſerpentis ⁊ ad mulierum menſtrua ꝑ fomentum vtilis. miſcetur et antitotis. et tyriacis. ceterum ne apes ab examine fugiāt. herba venerea in earū vaſe ſuſpendatur: et nunꝙͣ a ventoſeducentur. Herba hec raro inuenitur: nec illaꝫ quis ſcire poterit: niſi cū floſculum emiſerit. Naſcitur in ortiset locis cultis et aratis. legenda eſt in auguſto mēſe: qͥavix inuenitur ſine flore ac ꝑ floreꝫ cognoſcitur. ¶ Auicenna in ſecūdo canone. Acorꝰ eſt radix plāte: ſuꝑ quāſunt nodi ad albedinem declinātes in qua eſt odor horribilis: parūqꝫ boni odoris. et eſt calidus et acutꝰ. Dixit aūt galienus. ꝙ in medicina nō adminiſtratur niſi radix eius. Eiuſqꝫ virtus ē ꝓpinqua virtuti ariſtologie ⁊yreos: melior eſt acorus ille qui eſt ſpiſſior: magiſqꝫ ſolidus: et dulcior. ac melioris odoris. Natura calidꝰ eſtac ſiccus in principio ſecundi gradus: et vſqꝫ ad mediūInflacionū ac ventoſitatū eſt reſolutiuuſ. ſubtiliatiuusabſtergit ſine mordicatōne: apperitiuus. colorem clarificat. et morphee cōfert. ſpaſmoqꝫ ac cōtritōni lacertorum. decocto eius ābrocata et bibita cōfert dolori dentis valde. et grauitati līgue. cōfert etiā albugini. et cornee groſſitudinem attenuat. ꝓprie in vtriſqꝫ ſuccꝰ eius.Iterum decoctio eius eſt bona dolori lateris et pectoris. cōfert et dolori epatis frigido: et cōfortat ipſum: etcōfert ſtomacho. Multuꝫ quoqꝫ ſplenem extenuat: ſtomachumqꝫ mundificat. cōfert etiam rupture ac doloripūgitiuo ventris. Et eius decoctō valet ad dolorē matricis. vrinaꝫ et menſtrua prouocat et in coitu augmentum efficit. eiuſqꝫ deſiderium excitat. Confert etiaꝫ dolori inteſtinorum: et puncture vermium venenoſorum.¶ Platearius vbi ſupra. Acorus eſt calidus ⁊ ſiccꝰ inſecundo gradu. Eſt autem radix gladioli: que nō tantuꝫhumidis locis. ſed etiaꝫ in ſiccis creſcit et marinis. Ineſtatis principio debꝫ colligi: ac remotis extrinſecis ſuꝑfluitatibus. in quatuor pedes findi et ſic ad ſolē deſiccari. ne ſi cū humiditate ſua remaneat. cicius putre ſcatpoteſt aūt in efficacia multa ꝑ biēniū ẜuari. habꝫqꝫ virtutem diureticā aperitiuam diſſolutiuam ad duriciemſplenis et ep̄atis. Si folia eius ſpargantur ꝑ pauimētūmira frigiditate actuali aerem infrigidat: et ſuccus radicis eius oculos mūdificat. ¶ Plinius libro. xxvi. Lien acoro ꝯſumitur poto: p̄cordiis ⁊ ylibus vtiliſſime radices.XXVII¶ De affodillo. ¶ Iſidorus vbi ſupraFfodillus herba eſt quā latini a calore albutiūvocant. ¶ Dyaſcorides. Affodillus herba omnibus nota quam multi albutium dicūt. habensfolia ſicut porrus. virgam lenem ſuꝑ quā habet ſemennigrum: quod altericon vocant. Radices oblongas etrotundas balano ſimiles habet: quibꝰ calida et viſcidavirtus eſt. hec radix vrinam ꝓuocat: mēſtruis. imperatet dolorem et quaſſationes capitis tollit. tuſſiētibus ſuccurrit. Id eius folia facere poſſunt: et radix cuꝫ vino bibita: ꝑtemqꝫ radicis eius quiſqꝫ ſumptam: letam diemducit. Morſibus venenatiſ cathaplaſma hec adhibit aoccurrit. Flos eius ſimiliter cum vino ſanat paſcentiavulnera: ſordidaqꝫ ſaluberrime curat. Tumorē teſtiumet māmaꝝ impoſita ſpargit. puſtulas et ordiolos adhibita ſtringit maxīe ſi vini fece cocta et impoſita fuerit.Succus radicis eius addito vino et dulcore ac mirraque ſimul cocta maximum oculis effectum preſtāt. Dolores etiā aurium et ſanies addito vino et libanotide etmelle ac amurgā detergit. Succus eius auribꝰ tepiduſinfuſus. Et ſiquideꝫ dextre partis dētes doluerit. auri