Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberNonus

Ilenites gēma: tranſlucꝫ candido melleoqꝫ fulgore: cōtinens ymaginem lune. Quā iuxta curſum ip̄ius aſtri ꝑhibent in dies ſingl̓os minui augeri. Naſcitur in ꝑſia. Arnoldus. Silenites eſtgēma ꝑſidis: cuius color eſt: vt iaſpidis. lunares motusſe ruat. geſtatuſqꝫ languentes ac debiles curat Ex libro natura reꝝ. Silenites lapis ē colore pulcro: maxime albo: rubeo: vario: purpureo: quē portat īdie teſtudo. Hoꝝ quoddā genus eſt: qd̓ viret vt herba. hunc quiportat in ore. fertur diuinare futura. Igue nūꝙͣ frangitur. Inter diſſidētes amorē recōciliat. pthiſicos curat. Actor. Iſtā duo vocabula gēmaꝝ celonites ſilenites vidētur cōfundi: vnuꝫ pro alio ſumi: ac vicio ſcriptoꝝ alterutrū corrūpi. Nam eadē ex parte hic dicūturde ſilenite: que ſuꝑius dicta ſunt de celonite. Ex lapidario. Non ſic ſilenitē fas eſt omnino ſilere. Qui velutherba virens iaſpidis emula gēma. Lunares motꝰmenſtrua temꝑe ſeruat. Creſcit creſcente luna. minorqꝫ minuit Efficitur: tāꝙͣ celeſtibꝰ anxia damnis. Idcirco ſanctꝰ lapis a pleriſqꝫ vocatur. dicitur eſſe potēs adcōciliandū. languores lenit ptyſicoſqꝫ iuuare putatur.Toto geſtatꝰ creſcētis temꝑe lune. nec minus et totodetrimenta fluentis. Effectꝰ miros cōmoda plurimap̄ſtat. Iſidorꝰ. Sirtites gēma eſt: ſic vocata: qm̄ in litore ſyrtiū in ꝑte lucanie primuꝫ eſt inuenta. huiꝰ coloreſt croceus: cōtinens intꝰ ſtellas languidas ſub nubilo renitētes. Actor. Sirtites appellatur ſaphirusſicut ex lapidario iam dictū eſt ſuꝑius. XIIIX. De ſmaragdoMaragͣdꝰ omniū gēmaꝝ virentiū habet prīcipatum. cui veteres poſt margaritas vnionesterciā tribuūt dignitatē. Bicitur āt ſmaragdanimia viriditate qꝛ omne ſatis viride ſmaragdū dic it̉Nullis gēmis vel herbis maior ꝙͣ huic auſteritas ēNam herbas virentes ac frōdes exuꝑat. Sculpētibusquoqꝫ gēmas nulla gratior oculoꝝ refectio eſt. Solocōtuitu implet oculos. nec ſaciat. p̄terea longinquo amplificatur viſu: inficiens circa ſe viriditate reꝑcuſſū aerem. Cuiꝰ corpus ſi extentū eſt ſicut ſpeculuꝫ ita imagines reddit. Nam nero ceſar gladiatoꝝ pugnas in ſmaragdo ſpectabat. ferūt in cypro inſula. ī tumulo reguli hermie iuxta cetarias leoni marmoreo inditos ocl̓osſmaragdinos ita radiātes in gurgitē. vt piſcatores territi refugerent. Smaragdi mero viridi oleo ꝓficiunt:ꝙͣuis natura imbuātur. Solinꝰ. Smaragdis nihiliocūdius: nihil vtilius vident oculi. In pͥmis virent vltra herbas aquaticas. deinde fatigatos obtuitus coloris leuitate reficiūt. quos alteriꝰ gemme fulgor retuderit: ſmaragdi recreant. Nec ob aliud placuit: vt nonſculpentur ne offenſum decꝰ imaginū laciniis corrumpetur. ꝙͣꝙͣ qui verꝰ eſt difficiliter vulneretur. ꝓbanturhoc pacto: ſi aſpectꝰ tranſmittāt. ſi cum globoſi ſint ꝓxima ſibi inficiāt aere reꝑcuſſo. Aut cōcaui ſunt. īſpectantiū facies emulentur. nec vmbra nec lucernis necſole mutentur. Optimos tn̄ ſortiūtur ſitꝰ. quibꝰ planicies reſupīa eſt extenta. Pliniꝰ vbi ſupͣ. Auctor eſt iuba ſmaragdū quē cholā vocant. In arabia edificioꝝ ornamentis includi. lapidem quem alabaſtriten vocantegyptii. Cōplures vero e ꝓximo laconicos in mōte taygeto erui. medicis ſimiles alios ī ſicilia. Inſerit̉ ſmaragdis que vocatur tanos ē ꝑſis veniens ē gemma ingrate viridis intꝰ ſordida. Itemqꝫ calcoſmaragdosa cypro: venis ereis turbida. Theofraſtꝰ in egyptioruꝫꝯmentariis reꝑiri tradit eoꝝ regi a rege babilonio miſum ſmaragdū munere quatuor cubitoꝝ lōgitudīe: triūqꝫ latitudīe fuiſſe quoqꝫ apud eos in delubro iouis obeliſcum ē qͣtuor ſmaragdis quadragīta cubitoꝝ longitudine latitudine vero in vna ꝑte quatuor. duoꝝ in ꝑtealtera. Se aūt ſcribente in tyro herculis templo pilam

e ſmaragdo eſſe: niſi ſi potius pſeudo ſmaragdꝰ ſit. hoc genꝰ reꝑiri inuentū eſſe in cypro ex dimidia prſmaragdū: ex dimidia iaſpidem: nondū humore in totūtrāſfigurato. Appion etiā pliſtonices paulo ante reliqͥſcriptu: eſſe in labyrintho egipti coloſſeuꝫ ſerapine ſmaragdo. nouē cubitoꝝ Ex libro natura reꝝ: Formaſmaragdi optima eſt plana: quia ſtrata eſt: adumbra De ſmaragdi ſpeciebꝰ varijs. IſidorusC.Maragdi genera ſunt. xii. ſed nobiliores ſchitici. ſcd̓m locū tenent bactriani colligūtur incōmiſſuris ſaxoꝝ. flante aquilone. Tūc em̄ tellure deoperta: intermicat. qꝛ his ventis arene maximemouentur. Tertiū egiptii reꝑiuntur circa copton opidum. thebādis collibuſ excauatis. Reliqui in metalliserariis inueniūtur. ſed vicioſi. Nam aut eri vl̓ plumbovel capillamentis vel ſali ſimiles notas habēt Smaragdi vt dictū eſt optimos ſortiūtur ſitꝰ quibꝰ planicies reſupina eſt extenta. vicioſi eoꝝ habent intrinfecꝰ quaſdam ſordes plūbo vel lapillamentis: vel ſali: ſimiles. lauātur auſtero mero. ſed viridi ꝓficiūt oleo. p̄cipuus eſthonor ſchiticis. ſchitie quidem terre locupletes ſunt:inhabitabiles tn̄. Nam auro gemmis affluant griphes vniuerſa tenent alites ferociſſimi: vltra omnenrabieꝫ deſeuientes. quoꝝ obſiſtente īmanitate. aduenisacceſſus rarus eſt. viſos quippe decerpūt. velut genitad plectendū auaricie temeritatem. Cum his arimaſpigens monocula dimicāt. vt lapides intercipiant Arnoldus. Smaragdꝰ lapis eſt viridiſſimi coloris: cuiusſpecies ſunt. xii. ſcꝫ ſchitici britanici. iulaici. et naſcūtur in venis eriſ: maculoſi calcidonii. melioreſqꝫ ſūtſchitici qui de griphibꝰ eripiūtur. quos viſꝰ penetraeorūqꝫ luce aer tīgitur quos nec lux nec vmbra obſcurat quoꝝ forma eſt plana ꝯcaua. hic opꝰ auget incauſis verba ꝑſuaſoria prebet. U De eodem Plinius.Maragdoꝝ nobiliſſimi ſūt ſchitici. deinde bactriani. tercio egiptii. por ro genera quedāl metallis inueniūtur erariis. Quaꝓpt̓ ex his egittii principatū obtinent dos eoꝝ in colore liquido nec diluto. hic colorem expellit: aciem recipit. ſed vicia demonſtrari oportꝫ reꝑta. oīm quidem eadem ſūt. quedaꝫtn̄ nationū peculiaria ſicut in hoīe. Ciprii varie glaucimagiſqꝫ ac minꝰ in eodem ſmaragdo alijs ꝑtibus tenoreꝫ illū ſchitice auſteritatis ſemꝑ cuſtodiūt. Adhuc̄qͥbuſdam intercurrit vmbra ſurduſqꝫ fit color impbatur etiā dilutior. huicqꝫ genera diſtīguūtur. Et ſuntaliqui obſcuri: vocātur ceci. Alii vero denſi: nec ē liqͥdo tranſlucidi. Quidā varia nubecula improbati aliudeſt hoc ꝙͣ vmbra. Nubecula ſiqͥdem albicātis viciū eſt viridis aſpectus ꝑtranſit. ſed aut intus occurrit:aut in fine viſum candor excipit. hec coloris vicia: iſtacorꝑis capillamentū ſal: plumbago. Ab his ethyopiclaudātur acriter virides. ſed facile puri aut concolores. Democritꝰ in hoc genere ponit hermieos. acſicos. Illos quidem pīguiter extumeſcentes. ꝑſicos vero trāſlucidos ſed iocūdi tenoris. Implere viſu quenon admittāt. Feliū pantherarūqꝫ oculis ſimiles. Ieqꝫ illos radiare: nec ꝑſpici. Eoſdem hebetari in ſolein vmbra refulgere: longius ꝙͣ ceteros nitere. Omiium hoꝝ viciū eſt felis colorem aut aeris hn̄t. In ſoledilucidi quideꝫ ac liqͥdi: ſed virides. hec vicia ī athicis maxīe in argentariis metallis reꝑtis ſentiūtur ī ſocoqui thyritos vocatur: ſemꝑ minus pingues: et ē idiigīquo ſpecioſiores. frequens his plūbago. hoc eſt vtin ſole videātur plumbei. Illud aūt eſt peculiare: quidam ex his ſeneſcūt. paulatim euanida viriditate: ac ſele ledūtur. poſt hos medici plurimū hn̄t varietatis iterdum e ſaphiro. Hii fluctuoſi ſunt ac rerum imagines