Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberNonus

complexi: vt. verbi gratia. papaueꝝ aut auiuꝫ pinnarūqꝫ vel catuloꝝ ac ſimiliū. Qui tn̄ virides naſcūtur quoniā meliores fiunt oleo. nec eſt alioꝝ amplior magnitido. Carcedonii. neſcio an in totū exoleuerint poſtꝙͣ metalla eris ibi defecerūt: ſemper tn̄ fuere vileſ nimiumqꝫfragiles colore incerti. virentiū in caudis pauonū: coſumbarūqꝫ in collo plumis ſimiles: ad inclinationē matis ac minꝰ lucidi. venoſi quidē ac ſquamoſi.. AII. De ſmaragdi virtute in medicinis.Diaſcorides.Maragdꝰ collo ſuſpenſꝰ hemitricheum morbum caducū curat. viſumqꝫ debilem cōfortat. oculos illeſos ꝯſeruat. laſciuos motus cōpeſcit. memoriāqꝫ reddit. ꝯtra demoniacas illuſiones valet. ac tempeſtatem auertit. Areſtotiles. Lapis ſmaragdus viſum ſanat: ſi ponātur ad epilentici caput iuuat: ſi ſuꝑ arteriam calorem eiꝰ temꝑat. Ex libronatura reꝝ. Smaragdꝰ ſi reuerēter portetur morbū caducum fugat morbū qui hemitricheus vocatur. viſuꝫeriā refocillat. oculos purgat. Qui viuo ablutus: veloleo punctus: hoīem gratū etiaꝫ verbis facit. libidinisquoqꝫ motꝰ compeſcit. fertur etiā diuicias augere: peruaſionem in omni negocio facere. facundiam parare. Ex lapidario. Omne virens ſuꝑat forma viriditatemaragdꝰ. Lucidus atqꝫ virens: lenis leu ſſimis ille.Ardet aqua lotus: reſtinguitur vnctus oliuo. Prodeſtgeſtatꝰ tumidis intercute lympha: Et dilutꝰ aqua dentes firmat labe factos. Per ſuffumigiū ml̓ieri mēſtruareddit. Accenſꝰ prodeſt fumi nidore caducis. Effugatimites ſimili ratione chelindros. Idem de monibꝰ ꝯtrarius eſſe videtur. Euerſos ventres iuuat et p̄cordia ſanat. Uincit preſtigias: carmina dura reſoluit. Et ſolꝫvt phibent. dep̄hendere virginitateꝫ. Pregnans potetaquā triduo qua merſꝰ habetur. Quo vexabatur fūditcito libera ꝑtum De ſolis gēma et ſuccino. Iſidorus.¶III.Olis gema eſt cadida. Que nomē ex hoc traxit: ad ſpeciē ſolis in orbem fulgentes radiosſpargit. Succinus quē greci electron vocātfului cereiqꝫ coloris: fertur arboris ſuccꝰ eſſe: ob hochic ſic appellatus. Cōſtat aūt eum eſſe populi ſuccivt phetontis fabula dicit: ſed pine arboris. Nam accenſus tede nitore flagrat. Naſcitur aūt in inſulis oceauioccidentalis: ſicut gūmi. denſat̉qꝫ vt criſtallū rigore vl̓temꝑe. Ex ea fiūt decoris gratia agreſtiū monilia feīarum. vocari aūt a quibuſdā dicitur arpaga: eo attritu digitoꝝ accepta caloris aīma: folia paleaſqꝫ et veſtium fimbrias rapiat. ſicut magnes ferrū. Quocunqꝫ autem libeat tīgitur. Nam anchuſe radice: ꝯchilioqꝫinficitur. Ambroſiꝰ in exameron libro. iii. Clementēlicet eſſe ſermonē. electrū lacrima virgulti ſit: in tante materie ſoliditatē lacrima dureſcat. nec leuibꝰ aſtruitur id teſtimoniis. qm̄ folia aut ſurculorū minutiſſimeportiones: aut exigua quedā animātia: in electris ſepereꝑiantur: que videtur adhuc mollior eſſet recepiſſe. ſolid ata tenuiſſe. Solinus. Succinū vn̄ pͥmum naſcitur ē corticoſum: deinde incoctuꝫ adipe lactētis ſuisexpolitur ad quē videmus nitoreꝫ. Amellū dicitur phalernum: de ſimilitudīe vini aut mellis. In aperto eſtfolia rapiat: paleas trahat. vero medeatur ml̓tiſvitaliū incōmodis: medentiū docuit diſciplīa. ¶¶ AIIIOpiniones falſe de ſuccini origīe PliniusUccini ꝓximum obtinuerūt locuꝫ in deliciis feminaꝝ plurimi dixerūt poete. Eſchilus: philoxenus. Nicāder: Euripedes et ſatirus phetōtiſicti fulmine ſorores fletu mutatas in arbores populoslacrimis electrū annis om̄ibus fundere iuxta eridanuꝫamne: quem padum vocamꝰ. Et electrū hinc appellatuquia ſol elyos alias. electros eſt vocatus. Quod falſuꝫ

eſſe teſtimonio patet ytalie. Modeſtiores eque falſumꝓdidere ſcꝫ in extremis adriatici ſinus inuiis rupibusarbores ſtare. que ortu canis hāc gēmam effunderent.Theofraſtus in liguria dixit effodi. phetontē in ethiopia hāmonis obiſſe: ob id delubꝝ ibi eſſe atqꝫ oraculuet in eo oraculo hāmonis electrū gigni. Philemon et iam dicit eſſe foſſile: et in ſchitia erui duobꝰ locis vno .ſ.in loco candidū atqꝫ cerei coloris qd̓ vocaretur electrūAlio ī loco fuluū quod appellaretur ſubalternicū. Tercium quoqꝫ demonſtratꝰ vocat lyncurion: fieriqꝫ ex vrina lincū beſtiaꝝ: e maribꝰ quidem fuluū et igneuꝫ. E feminis autem lāguidius atqꝫ candidum. Alij dixereguriū. In ytalia qͥppe lāgurias beſtias eſſe: zenotheniseaſdem langas vocat: et circa padum his vitā aſſignatSudmes arborem que gignat in liguria. In eadeꝫ ſententia et metrodorꝰ fuit. Sotacꝰ credit ī britānia arboribꝰ effluere. quas electridas vocauit pitheas gotombꝰgermanie gēti accolis eſtuariū metonomō noīe ab oceāno ſpacio ſtadioꝝ ſex miliū. Ab hoc diei nauigationeinſulam ab eſſe abaluꝫ: Illo vere fluctibꝰ aduehi. Et eſſe cōcreti maris purgamentū. Incolas pro ligno ad ignem eo vti. ꝓximiſqꝫ tentoniis vendere. hinc et thimeꝰcredidit: ſed inſulam baſiliam vocauit. philemon negauit flamam ab electro reddi. Nicias ſolis radioꝝ ſuccūintelligi voluit. hos circa occaſum credit vehem̄tioresin terrā actos: pignem ſudorem in ea ꝑte oceani relīquere. Deinde eſtibus in litora germanoꝝ eici. In egiptoquoqꝫ ſimili naſci: et ſacal vocari. In ſyria femīasinde verticillos facere. et harpaga vocare: qꝛ veſtiuꝫbrias rapiat et paleas foliaqꝫ. Theofraſtꝰ oceano id exeſtuante. ad pyrenei ꝓmontorium eici Aſarubas tradit iuxta athlanticū mare eſſe lacū cephiſida queꝫ mauri vocant electrū. hunc ſole excalefactū. e limo dare fluitans electꝝ. Sophocles tragicꝰ poeta vltra indiam fieri dixit e lacrimis meleagridum auiū meleagrū deflentium. Multa quidem poete tradunt eq̄ fabuloſa: ſꝫ hocin ea re que quotidie inuehatur: et abundet. Et hocdacium coarguat ſerio quēꝙͣ dixiſſe: ſumma hoīm contemptō eſt: et mendacioꝝ eſt impunitas intolerāda. AV. De certa ipſius origīe ac proprietate.Uccinum itaqꝫ certum eſt in inſuliſ ſeptentrionalis oceani gigni. et a germanis gleſſum appellari. Itaqꝫ et a noſtris inſulaꝝ vnam ob idgleſſariam appellatam. Naſcitur autem defluente medulla in arboribus pinei generis: vt gumni in ceraſis.Erumpit humoris abundātia: denſatur rigore vl̓ tempore aut mari. cum vero intumeſcens eſtus rapuit ex īſulis. Certe in litora expellitur. ita volubile vt pendereatqꝫ in vado ꝯſidere videatur. Quod arboris priſci noſtri crediderunt eſſe ſuccum: ob id appellātes ſuccinumPinee auteꝫ arboris eſſe: indicō eſt pineꝰ ī atritu odorEt accenſe tede ac nitore fragret. hodieqꝫ tranpadanaꝝ feminis agreſtibꝰ moniliū vice ſuccina geſtātibus maxime gratia decoris eſt. Ac medicine: qꝛ tōſillis creditur reſiſtere: fauciūqꝫ viciis: vario aquaruꝫ genere iuxta illos guttura vicīaſqꝫ carnes infeſtāte. Naſci et in india certū eſt. Archelaꝰ qui regnauit ī capadocia: illinc cortice pineo inherēte tradit aduehi rude atqꝫpoliri lacte incoctum. et liquidū pͥmo diſtillare. argum̄to ſunt quedā intus trāſlucētia. vt formice aut culiceslacerteqꝫ quaſ muſteo eſt dubiū adheſiſſe: et induruiſſe. Cum aūt plura ſunt etꝰ genera: preſtantiſſimi ſuntodoris cādida Sed nec p̄cium eſt his neqꝫ tetris. Maior autoritas eſt fuluis. Ex his etiā amplior trāſlucētibus eſt. p̄terꝙͣ ſi nimio ardore flagrent: imaginemqꝫ igneam ineſſe ignem placet. Summa laus eſt falerniſa vini colore ſic dictis. molli fulgore ꝑſpicuis. Sunt īquibus et decocti mellis lenitas placet. Quocunqꝫ mo