LiberNonus

nullo terrore mouetur. Hic lapis. vt ꝑhibent. educꝫ carcere vinctos. Obſtructaſqꝫ fores ac vincula tacta reſoluit. Fertur et ad pacem bonꝰ eſſe conciliādam. Et pluſꝙͣ reliquas amat hanc nigromātia. Gemmā vt diuinaqueant per eam reſpōſa mereri.C XIIIIII.¶ De virtute ipſius in medicine remedio.¶ Diaſcorides.Aphirus lapis eſt qui et orinicꝰ dicitur corꝑap̄bet integra boniqꝫ coloris. Torſiones vētriſcum lacte potatus curat: et omnia vlcera cū lacte ſanat. ¶ Areſtotiles. Saphirus poſitꝰ ſuꝑ algid. i.arteriam calorem mitigat. et dū ponitur ſuꝑ corpꝰ hominis malam ſuſpicioneꝫ auffert. atqꝫ a turbatōe liberat. ¶ Arnoldus. Saphirus corpꝰ vegetat: et integrameubra cōſeruat. Curat doloreꝫ frōtis: ſudoreꝫ reſtringit. ¶ Ex libro de natura reꝝ: Saphirꝰ morbum illumhorribilem fugat: qui vulgariter dicitur noli me tāgereSed poſt fugatōeꝫ dicitur viciari colore. Membra geſtantiū ſe vegetat et cōfortat: tumores ſedat. vlcera ſanat. ¶ Ex lapidario. Hic corpꝰ vegetat. cōſeruat et integra membra. Corporis etiam morbis lapis iſte medetur. Scilicꝫ ardorem refrigerat interioreꝫ. Sudorē ſtrīgit nimio forrente fluentem. Contritꝰ lacte ſuꝑillitꝰ vl̓cera ſanat. Tollit ex oculis ſordes et fronte doloreꝫ. Etviciis līgue ſimili ratōne medetur. Sed qui geſtat eumcaſtiſſimus eſſe iubetur:¶ XcV.¶ De ſagda et ſandaſiro ¶ Iſidorus.Agda ē gēma praſmi coloris apd̓ caldeos. cuiꝰtanta vis eſt: vt ꝑmeantes naues ē ꝓfundo petat: et carinis ita tenaciter adhereat: vt niſi abraſa parte ligni vix ſeparetur. ¶ Ex lapidario. Difficiles gemmas ſuꝑ om̄es mari reꝑtus. Numꝙͣ ſciretur niſi ſe darꝫ inuenienda. in medio ſiqͥdem natus lapis iſteꝓfundo. Naues incautas petit eregione meanteſ. Et p̄lambentibꝰ tabulis herendo carine. Ad portum trahitur maris: ignaris data nautis. Eſt auteꝫ morſu tabuleſic fixa tenaci. Ꝙ nequit abraſa ligni ſine ꝑte reuelliHuic praſinus color. regio chaldaica tellus. ¶ IſidorꝰSandaſirus naſcitur in indis loco eiuſdeꝫ nomīs. Species eius eſt qd̓ velut intra lucidū ignē intus auree gute fulgent. Cōſtat inter omnes. quatum ſtellaꝝ accedatnumero: tanto et p̄ciū accedere. ¶ Plinius. Sādaſtrosanthraciti cognata eſt ex gemmis ardentibus: quaꝫ aliqui garamātiten vocant. Naſcitur in india loco eiuſdēnominis. Gignitur et in arabiā ad meridiem verſa Cōmendatō ſūma ꝙ velut in tranſlucido igniſ. intꝰ ſtellantes tranſfulgent auree gutte: ſemꝑ in corꝑe: nūꝙͣ ī cuteAccedit religio a ſideꝝ cognatōne ab inſpectoribꝰ narrata. quia fere ſtellaꝝ hyatuꝫ numero et diſpoſitōe ſtellantur. ⁊ ab hoc a caldeis in cerimoniis eſt habita. Mares diſtinguit auſteritas quodam vigore appoſita tīgueſcens. Indice quidem viſus habetare dicūtur. Bladior femineis eſt flama: alliciēs magis ꝙͣ accēdēs. Sūtqui arabicas indicis p̄ferant. Numide qͣꝫ chriſolito ſimiles illas dicūt. Iſmenias vero negat poliri ſādaſtroſꝓpter temeritatem. et ob id magno venere Sunt qui etſandaſira vocent Affert erroreꝫ aliquando nominis ſimilitudo. Sandaſer Nicander Sandeſerion vocauitAlii ſande rezon. Quidam aūt habent ſādaſtron. ⁊ illaꝫſandareſon in india naſcentē nomen loci cuſtodientemmalicoloriā vt olei viridis: oībꝰ improbatā ¶ XCVI¶ De ſardio.¶ Iſidorus.Ardius gemma ſic dicitur: eo ꝙ a ſardis pͥmūreꝑta ſit. hec rubrum habet coloreꝫ marmoribꝰp̄ſtans. ſed inter gemmas viliſſima. Inuenituraut plurimis locis in officinis lapidum herens in ſaxocordis modo. ¶ Arnoldus. Sardius eſt gemma rubeiclariqꝫ coloris. et ſunt eius quinqꝫ ſpecies. ſed hic vtilior eſt alijs. Gaudium accendit: timorem pellit. audaces

reddit. et mentem exacuit. Eoqꝫ pn̄te lapis onix nō poteſt nocere. ¶ Plinius. Sarda quoqꝫ ex gēmis ardētibꝰeſt viliſſima: que nomen cū ſordonice cōmunicat. Ip̄a ēvulgaris gemma. pͥmūqꝫ ſardibus reꝑta. Sed laudatiſſima circa babiloniā: cum lapidicine quedaꝫ aperirēturinuenta eſt. herens in ſaxi corde. hocqꝫ modo metallumapud ꝑſas defeciſſe traditur. ſꝫ cōpluribus alijs locis īueniuntur. vt in epyro et aſſo. In india trium generuminuenitur .ſ. rubeum et quod demiū vocant a pīguedineTercium qͦqꝫ quod argenteis bracteis ſublinitur. plucent indice. craſſiores ſunt arabice. Eirca leucadiaꝫ epyri quoqꝫ inueniuntur. et circa egiptuꝫ qͣꝫ bractea aureaſublinuntur. In his aūt mares excitatius fulgent. femine vero pinguiores ſunt et craſſiꝰ nitent. Nec alia gemma fuit apud autiquos. vſu frequētior. Hac certe apudmenandrum et philomenen ſuꝑbiūt fabule. nec vlla eſtex tranſlucentibꝰ: que tardius humore ſuffuſo hebetet̉:oleoqꝫ magis ꝙͣ alio liquore dānātur ex his melle: et validius teſtacee. ¶ Ex libro de natura reꝝ. Sardiꝰ rubei coloris eſt: ſed acri vt rubea terra. hic ſāguineū fluxum reſtringit. et eſt idem qd̓ lapis corneliꝰ de quo dictūeſt ſuperiꝰ. vt dicit gloſa ſuꝑ exodum. ¶ XAVII.¶ De ſardonice.¶ Iſidorus.Ardonix gemma: ex duoruꝫ noīm ſocietate vocata eſt. Eſt eniꝫ ex onicis candore ⁊ ſardo. Cōſtat autē ex tribꝰ coloribus ſubterius nigro: medio candido: ſuperiꝰ mineo. hec ſola in ſignando nichilcere auellit. Reperitur aūt apud indos et arabes. detecta torrentibus. Genera eiꝰ ſunt quinqꝫ. ¶ HelinādꝰSardonix optimus eſt ad ſigilla quia nichil cere tenet.¶ Arnoldus. Sardoniceus lapis eſt: cuiuſ color eſt niger et albus ac rubeus. ſed magis ſuꝑeminet rubeꝰ ⁊ qͥcolores hos habet magis diſtinctos: laudabilior eſt ⁊ qͥdenſior eſt. Quinqꝫ ſunt eiꝰ ſpecies. inter quaſ hic magꝭvtilis eſt. Trāſmittitur in arabia ⁊ india. luxuriā depellit: hominemqꝫ caſtum et pudicum reddit. ¶ Plinius.Sardonices olim: vt ex ipſo noīe apparet: intelligebantur candore in ſarda. hoc eſt velut carnibꝰ vngue hoīsimpoſito. et vtroqꝫ tranſlucido. Ceperuntqꝫ pluribꝰ hegēme coloribꝰ intelligi: radice nigra vel ceruleum imitāte ⁊ vngue creditū em̄ candido pingui. nec ſine quadaꝫſpecie purpure caudore in minium tranſeunte. Haſ īdiſnon habitas in honore zenothenis ſcribit. tante aliaſmagnitudinis: vt inde capulos factitarent. Etem̄ ꝯſtatibi torrentibꝰ detegi. placuiſſe aūt in initio noſtro orbeqm̄ ſole ꝓpe gemmaꝝ ſculpte ceraꝫ nō aufferrent. Perſuaſimus de inde et indis: vt ip̄i quoqꝫ gauderent his.vtiturqꝫ ꝑforatis vtiqꝫ vulgus tm̄ in collo. Et hoc eſt īdicaꝝ argumentuꝫ. Arabice excellūt ꝓpe lucido circulicandore: atqꝫ non gracili: nec in receſſu gēme vl̓ ī d̓iecturenitēte. ſꝫ in ip̄is vmbonibꝰ nitente. p̄terea ſubſtratonigerrimi coloris. Et hoc in indicis cereum: aut corneūinuenitur: etiam circuli albi. quedamqꝫ in his arcꝰ celeſtis eſt anhelatō. Suꝑficies autem locuſtaꝝ maris cruſtis rubentior. Iam em̄ mellee vl̓ feculente: hoc em̄ nom̄eſt vicio: imꝓbantur. Et ſi zona alba fundat ſe. nō colligat. Simili mō ſi ex alio colore ī ſe admittat aliqͥd enormiter. Nichil aūt ī ſua ſede ab alieno interpellari vl̓ interpolari placet. ¶ Areſtotileſ. Sardonix cōtrariaturmalis oꝑatōnibꝰ onicis: quādiu vicinatur ei. ¶ Ex li. d̓natura reꝝ. Sardonix ex duobꝰ lapidibus naturaliterfactus eſt. in ꝑte rubeus ex lapide ſardio. in ꝑte vero albus: et in ꝑte niger. qui duo colores ſūt ex parte onicis.Habet aut ſpeciem pulcerrimā: vbi colores ꝑmixti fuerint. Sed nullam virtuteꝫ habere dicitur. niſi qm̄ et ſardius .ſ. ꝙ ip̄o pn̄te lapis onix nocere non poteſt. Neſcitauteꝫ cōuellere cerā ⁊ eū qui hūc portat oportet eē pridentem et humilem.¶ XUVIII.¶ De ſilenite atqꝫ ſirtite. ¶ Iſidorus.