NonusLiber
dicitur. Lapis eſt rubeus ⁊ citrinus. Habetqꝫ naturaꝫſulphuris calefaciendi ac deſiccandi. Si eri apponaturtranſmutat illud in album. Omniaqꝫ metallina corꝑaexurit preter auꝝ. Filaterus eadeꝫ eſt gēma eiuſdemqꝫvirtutis cuius et criſolitus: de quo ſcꝫ iam ſufficienterdictum eſt ſuꝑius ¶ Iſidorꝰ. Flongites gēma eſt ex ꝑſida ⁊ hec eſt vna ex gēmis ardentibus vel criſtallinisoſtentās intra ſe quaſi flamas eſtuātes que nō exeant¶ .LXXIII.exterius.¶ De galactite et garamantite. ¶ IdemAlac̄tites lapis lacteus dicitur: qui attritꝰ reddit ſuccum album. ad lactis ſaporem. Feminisnutrientibꝰ illigatus fecūdat vbera. Infantiuꝫquoqꝫ collo ſuſpenſus ſaliuam fertur facere. In ore aūtliqueſcere ⁊ memoriā adimere ¶ Arnoldꝰ. Galactiteslapis eſt ciueri ſimilis: hūc mittit nilus et atheolꝰ. datqꝫ lactis ſuccū ⁊ ſaporem. ⁊ in ore clauſus turbat mentem. Collo circūdatus vbera lacte replet Et femore ligatus faciles partus prebet. Deniqꝫ ſi veſꝑe cum ſalemixtus aqua ouile circūſpargitur. oues lacte replenturet ſcabies ab eis fugatur ¶ Treſtotiles. Lapiſ galactites dum ponitur cōtra incendiū: ignis extinguitur. ⁊ ſiſupͣ mulierem ſuſpēditur: partus egreditur. ¶ Diaſcorides. Galactites lapis colore cinereꝰ eſt: guſtu dulcis?ſic dictus: qꝛ tritus colorē lacteū emittit. hic poſt balneum ieiuno datus cū mulſa vel aqua: lactis copiā miniſtrat. Cacteus aūt d̓r quia p̄cedentia mala in obliuionēadducit. vnde ⁊ mulieri difficulter pariēti. filo facto d̓lana ouis circa femur dextrū ligatus: mox eam ſine dolore parere facit. ¶ Idem faſcina ligatus: dolorē dentium liberat. ⁊ qui ſecum eum portauerit: ſi prīcipem velaltū offenſum habuerit: in obliuionē eū adducit: ⁊ gratioſum reddit. ¶ Pliniuſ vbi ſupͣ. Garamātiten aliquivocant lapidem: qui ⁊ ſandareſus. de quo ſcꝫ dicetur inC LXXIIII.¶ De gelacie et gloſopetra. ¶ Iſidorusferius.Elaciēs ſiue galacies lapis. candoreꝫ ⁊ figurāpreſtat grandinis. duricia quoqꝫ inuicta eſt: vtadamas. ⁊ in igne fertur etiā frigus ſuū mane.re. ¶ Arnoldus. Galacia lapis omni tempore frigidꝰ:nec vnꝙͣ calefit. ¶ Ex lapidario: Eſt que candoreꝫ fertgrandinis atqꝫ figurā. Ictibꝰ oīmodis nuic tā gelaciagēma. Cuius nature vis tanta fore ꝓbatur. Ut om̄i tēꝑe frigida ſit. nulloqꝫ caleſcit ab igne. ¶ Solinꝰ. Gloſopetra lapis deficiētibꝰ lunis e celo cadit̉. līgue humane ſimilis eſt. nō modice. vt magi ferūt. poteſtatis: quiex ea motus lunares excitari putāt. ¶LXXV¶ De hiena et hieratite. ¶ Iſidorus.Iena lapis eſt qui in oculis hyene beſtie inueītur. Qui ſi ſub lingua hoīs ſubditꝰ fuerit: futura eum p̄cinere dicūt. ¶ Areſtotiles in libro deanimalibus. Gēmam hyena portat in oculis: vel vt aliqui dicūt in fronte. ¶ Solinus. Uarietas ml̓tiplex colorumqꝫ mutatio ineſt oculis hyene: in quoꝝ pupillis īuenitur lapis quē dicunt p̄dicendi futura p̄ditum poteſtate ¶ Ex lapidario Tollitur ex oculis lapis extollenduſ hyene. Uatidicū munere dicūt inferre gerēti. Quiqueat imbutus p̄cinere queqꝫ futura Sub lingua lotoſi cōtineatur in ore. ¶ Iſidorus. Hyeratites ē lapis accipitris coloris ſimilis. ¶ Areſtotiles in libro d̓ lapidibus. Hyeratites lapis ſi ab hoīe geſtetur. a muſcis velapibus nō mordetur. ¶ Arnoldus. Hyeratite lapiſ eſtniger quē qui in ore geſtauerit: magis cogitationum etopinionū iudex efficitur. ⁊ amabilis redditur. Sic aūtvirtus eius ꝓbatur: corpus geſtātis ſi nuduꝫ melle fuerit inunctū: ⁊ muſcis expoſitum: intactum relinquent ipſum. at ſi lapis ab eo auferatur: ſugēt atqꝫ corrumpūtcorpus.L. XXVI.¶ De iacincto et iacīthizonte ¶ Iſidorus
Acinctus ex noīs ſui fulgore vocat̉: hic in ethiopia inueītur ceruleū colorem habens. Optimaūt eſt. qui nec rarus eſt nec denſitate obtuſusſed ex vtroqꝫ tꝑamento luce purpuraqꝫ refulgēs. Nonaūt equaliter rutilat. Nam ſereno ꝑſpicuꝰ atqꝫ gratuſnubilo corā om̄ibꝰ euaneſcit atqꝫ marceſcit. In os micſus frigidus ⁊ in ſculpturis duriſſimus: nec tn̄ inuictusNam adamāte inſcribitur ⁊ ſignatur. ¶ Solinꝰ. Iacictus nitore ceruleo lapis eſt p̄cioſus: ſiquidem inculpabilis inueīatur. eſt em̄ viciis obnoxius. nā plerūqꝫ autviolaceo diluitur. aut nubilo obducitur aūt albicātius īaquaticū eliqueſcit. hic eſt qui auras ſentit: et cum celomutatur: nec equaliter rutilat: cū aut nubiloſꝰ eſt diesaut ſerenus. ¶ Arnoldus. Iacinctꝰ lapis aquaticꝰ: cuius color eſt rufus: vel purpureus: aut ceruleus. Suntqꝫ tres ſpēs iacincti ſcꝫ granati: ac citrini: ⁊ veneti: frigidi atqꝫ duriſſimi. Sꝫ meliores ſūt granati: ⁊ qui medii ſunt inter raꝝ ⁊ denſum: ⁊ ꝑſpicui. hic lapis triſticiam fugat: ⁊ ſuſpitiones vanas. Eſt autem cōfortatiuecorꝑum virtutis. dat vigorem mēbris. Collo vl̓ digitoſuſpenſus reddit hoīem ſecuꝝ ab hoſtibꝰ. Somnū prouocat neruos vegetat. ¶ Areſtotiles. Iacinctus venenū fumoſum tollit. Et impgnata: qn̄ tenuerit ip̄m: abortit. Si eſt in hoīe vulnꝰ ponitur ſupͣ venenū eiꝰ. ¶ Plinius vbi ſupͣ. Iacincto fulgor violaceus diluitur. pͥmoquoqꝫ aſpectu gratꝰ euaneſcit anteꝙͣ ſatiet: adeoqꝫ nonimplet oculos: vt pene nō attingat. celeriꝰ inardeſcensnoīs ſui flore. ¶ Ex libro d̓ naturiſ reꝝ. Iacinctꝰ eſt lapis ceruleꝰ in obſcuro nubiloſus in ſereno clarus. Itaꝙ aera ſentire dicitur. poptimꝰ eſt ille qui nec nimiumclarus nec nimis obſcurus. Eſt aūt frigidiſſimuſ ⁊ hocmagis ſi mittatur in os. Solidiſſime quoqꝫ duricie eſt:ita ꝙ findi vl̓ ſculpi recuſat. Sculpitur tn̄ aliqn̄ fragm̄tis adamātis. hic cōfortat geſtātem et fugat triſticiamac ſuſpitiones vanas. Securū facit in ꝑegrinas terraseuntem. Tutamen etiā eſt cōtra peſtilentiā et cōtra ſerpentes atqꝫ venena. Dicit aūt thethel ꝙ cū inueītur iniacincto albꝰ lapis admixtꝰ. ⁊ in ip̄a albedine equus. h̓valet ad obtinendam gratiā ⁊ gloriaꝫ. ¶ DiaſcoridesIacincti vt dictū eſt. ſpecies ſūt tres inter quas granati ſūt meliores. qui iuxta ignē magis ac magis rubicūdi fiūt. ⁊ ſi aliqua ibi fuerat nigredo tollitur. veneti vero non patiūtur ignem. ¶ Alexāder omnes iacinctosdicit eſſe calidos ⁊ ſiccos in pͥmo gradu. licet quidā venetos dicāt eſſe frigidos. Si quis in collo vl̓ alio modoportauerit intrās terrā peſtiferā. vt fertur. idem nō inficietur. idem lapis pilos a pubertate retinet. ¶ Iſidorꝰ.Iacinthizōta lapis eſt indicꝰ. iacinctum ꝓpe referens.Quidā eoꝝ criſtallis ſimiles: capillamētis intercurrentibꝰ obſcurātur. Ex quo etiā vicio nomen illoꝝ eſt.C LXXVII.¶ De iaſpide3¶ Aſpis grece latīe viridis gemna ſmaragdo ſimilis eſt: ſꝫ craſſi coloris. huiꝰ ſpecies ſūt. xvii.¶¶ Helinādꝰ li. x. Iaſpis optimꝰ eſt. viridi traſlucentiqꝫ colore. Caſte geſtatꝰ fugat febres ⁊ ydropeniAppoſituſqꝫ iuuat mulierē ꝑturientem. vis aūt eiꝰ fortior dicitur eſſe ī argento. ¶ Areſtotiles. Iaſpis clarificat viſum hoīs ſanguīem ſtrīgit: et ſi ſuꝑ muliereꝫ eſtpartū eius ſoluit. ¶ Arnoldꝰ Iaſpis eſt gemna mitorum coloꝝ. ſed optimꝰ eſt viridis ⁊ trāſlucens de milieꝑtibus trāſmittitur. hoīem tutū facit. ⁊ fantaſmata perlit. luxuriā quoqꝫ cohibet. ⁊ conceptū ꝓhibꝫ. eſt aūt votus eius ꝯtra fluxū ſanguinis ⁊ menſtruoꝝ ¶ Pſintu:vbi ſupͣ. Iaſpis eſt vt ſmaragdus viridis ſꝫ craſſi cōlbris. Oriens iaſpidum ſpecies. xvi. geſtare traditur. xhis que ſmaragdo ſimilis eſt e petra ꝑ tranſuerſum alba linea p̄cingitur ⁊ grāmacias vocatur. Qui aūt puribus policalomos dicitur. quā magi ꝓdiderūt vtuene