Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberNonus

eſſe concionātibus. Eſt onypuncta que laſponix vocatur. nubem cōplexa niues imitata: que eſt rutilisctis ſtellata. ſale megarico ſimilis. veluti fumo infecra. que capnias vocatur: Magnitudinē iaſpidis vnciarū. xv. vidimus: formatā in effigiē neronis thoracatāadulteratur aūt maxime tinctura: idqꝫ in regis egiptiiqui pͥmus eaꝫ tinxit: aſcribitur gloria. Diuiditur hicin mares feminas. Ineſt aūt aliquādo aureꝰ puluis qualis in ſaphirinis: nam in ſaphiris aurū collucetpūctis ceruleis Philoſophꝰ. Iaſpis eſt lapis virensguttas ſanguineas hn̄s. Ille poptimꝰ eſt magis trāſiucet. Caſtū hoīem ſe portantē tutū facit gratū: ſiſecrata ſit. noxia quoqꝫ fantaſmata pellit. Huius genera plura ſunt. Eſt aūt quoddā genꝰ valde rubens: īſtarignis trāſlucidū hoc ſpēoſum eſt. Quoddā vero ruhens plucidum hoc vilius eſt. Dicit thetel quādo inueītur in iaſpide homo ſcutū habēs in collo vl̓ manu: cuſpideꝫ in altera manu: ſub pedibꝰ quoqꝫ ſerpentem. hic habet ꝯtra omnes inimicos virtutē. aūt inueītur in eo homo hn̄s faſciculū herbe in collo: ponatin argento habet virtutē inter infirmitates diſcernenni in omni loco ſanguinē reſtrīgendi. Itaqꝫ galienusin digito portaſſe fertur hunc lapidē̓. Si quis aūt inueuerit iaſpidem viridē: in eo crucem: hꝫ virtuteꝫ: vt ferēs ip̄m mergatur. Rabanꝰ Iaſpis in virore fidem inmarceſſibilem indicat. quā virtutū flores ꝯmitari ſolent. Iaſpidū tn̄ multa ſunt genera. Aliꝰ em̄ eſt viridis coloris: tinctus quaſi floribꝰ apparet. Aliꝰ qͣſiſmaragdi hn̄s ſimilitudinē: ſꝫ craſſi coloris. Aliꝰ niuis ſpume marinoꝝ fluctuū: quaſi mixto colore obrutilāspͥmus ē preſtātior. vanos fugat timores. LXXVIII De kabrate et kacabre et kamā. ArnolduſAbrates eſt lapis criſtallo ſimilis: hic eloquentiā et honorem gratiā dat. A noxiis quoqꝫ Vfēdit. Et ydropiſiꝫ curat kacabre lapis eſt id̓cum gagate ſed melior: nec virtutibꝰ ab eo diſcrepansaut colore. Areſtotiles. Ex gagate kacabre fumigium fit. mouet epilenſiam hoīs. Arnoldꝰ. kamālapis eſt cuius color albꝰ. et coloribꝰ variis diſtinctꝰ. h̓ͦa laumate qd̓ incendiuꝫ kramā dicitur. qm̄ in locis ſulphureis calidis reꝑitur. Huius uirtꝰ exiſtit maxime expture in eo diuerſitate. LXXIX. De lichine Iſidorus.Ichinis ex ardētium gemmarū genere eſt a lucernaꝝ flagrantia appellata. Gignitur in multis locis: ſed ꝓbatiſſima apud indos. Huiꝰ duplex eſt faciēs: vna que purpura radiat. Alia que coccirubore a ſole excalefacta aut digitoꝝ attritu: paleasfilia vel folia cartaꝝ ad ſe raꝑe dicitur. Sculpturis reſiſtit. Et ſi ſculpta eſt: ſigna impͥmit. quaſi quodaꝫanimalis morſu: partem cere retētat. huius genera ſūtquatuor:. Solinus. Lichinis d̓r: eo lucis vigorē excitat flagrantia lucernaꝝ. Pliniꝰ Lichinites ex geuere ardentiū lucernaꝝ accenſaꝝ p̄cipua gratiā eſt appellata. Naſcitur circa orthoſiam: totaqꝫ carmania etvicinis locis. ſed ꝓbatiſſima in indis. Quidā em̄ dixerūt eſſe carbūculum remiſſiorem. Secunda bonitate ſimilis eſt ionis: ſic a floribꝰ ꝓlatis appellata. Helinandus libro. xii. Lichinis eſt lapis purpureꝰ: fulgēs vt lucerna hic tactꝰ ſub ſole digitis: paleas attrahit. ſubitū De ligurio et liparea. Iſidorus.qꝫ incendiū reſtinguit.LXERIIguriꝰ gēma ſic eſt appellata: eo fiat ex vrina līcis beſtie temꝑe induratā. Eſt aūt ſicut etſuccinꝰ fulua. attrahēs ſpiritu folia ꝓpinquantia. Helinādus libro. x. Liguriū theofraſtus dicit electri colorem habere. paleas attrahere. ſtomachū dolentem iuuare. yctericis coloreꝫ reꝑare. fluxū ventris ſtringere. Plinius vbi ſupͣ. De licurio dicere cogit autorum ꝑtinacia: quippe ſi etiā electrū id eſſe. gemam tn̄

eſſe contendūt. fieri aūt ex lincis vrina. ſed egeſtam terra ꝓtinus oꝑiente beſtia. eo vſui hoīm eam inuideat.eſſe vero qualē in igneis ſuccinis colorē gēme. ſcalpiqꝫnec folia tm̄ aut ſtramenta. ſed etiā eris ac ferri lamīasad ſe raꝑe credit theofraſtꝰ atqꝫ diocles. Ego totuꝫ idfalſum arbitror: nec viſam in euo noſtro gēmam vllamca appellatione. De medicina quoqꝫ ſimul ꝓditur. hoclapide poto veſice calculos elidi: morbo regio occurꝝ Dyaſcorides. Lociū liucis quē multi liguriū vocantmox vbi minxerit lapis fit. dolores ſtomachi tollit ettris abſtinet reumatiſmū. Rabanꝰ. Liguriꝰ hꝫ colorem qͣſi electri: ſi fuerit cōfricatus. paleas ad ſe trahit Philoſophus: Hic lapis eſt frigide ſicce complexinois: rotūdus: valet p̄cipue vulneratis. a vulnere ferrum extrahit Ex libro de natura reꝝ: Liguriꝰ eſt lapis: quē ſtillare dicūt ab inguine lincis beſtie ſcꝫ oriētiſhuiꝰ em̄ vrina ſcd̓m pliniū ſolidatur in lapideꝫ. qd̓ naturaliter beſtia ſciens: inuidet bono noſtro egeſtūqꝫ precioſum vrine liquorē harena obruit. et hic eo citiꝰ in lapideꝫ dureſcit Eſt aūt frequētius croceꝰ paꝝ ad nigredinem tendēs. Huiꝰ color iuxta pliniū igneꝰ ac rubicūdꝰeſt. carbūculo ſimilis. niſi nequāꝙͣ nocte lucꝫ. iuxtalapidariū vero viridis eſt: virtꝰ eius habetur ad multaremedia: precipueqꝫ ablutꝰ in aqua cōſtipatos iuuat:ventrē ſoluit. colorē quoqꝫ perditū in facie recuperat Actor hoc iteꝝ inferiꝰ dicetur: vbi natura beſtielincis agetur. Arnoldus. Liparea eſt lapis ſtipticuſhuius ꝓprietas eſt: omne genꝰ ferarū ad eiꝰ preſentiam cito ꝓperat: ip̄m intuet̉. Iſidorus. Lyparea ſuffita gentiles omnes beſtias euocare tradūtur. Ex libro de natura reꝝ. Lyparea lapis eſt in lybia valde mirabilis: ad quē omne feraꝝ genꝰ. docente natura. ſponte quaſi ad patronū currit: cuꝫ canes vel venatores easinſequūtur. Sed nec aliquis aduerſariꝰ eas nocere poteſt. LXXXI. De margarita IſidorusArgarita eſt pͥma cādidaꝝ gēmaꝝ. Quā indeAmargaritā vocari dicūt: quod ī cōchulis maritinueīatur. Ineſt em̄ in carne cōclee calculꝰ natꝰſicut in carne oſtree margarita p̄cioſiſſima reꝑiri dicit̉vel ſicut in cerebro piſcis lapillꝰ. Gignitur aūt celeſtirore: qͣꝫ certo anni temꝑe cōclee hauriūt. Ex quibꝰ margaritis quedam vniones vocātur: aptū nomen hn̄tes:eo tantū vnꝰ: nūquā duo vel plures ſimul reperiantur. Meliores autē ſunt candide margarite: ꝙͣ flaueſcunt. Illaſ em̄ aut iuuentꝰ: aut matutini roris cōceptioreddit candidas. Has ſenectꝰ vel veſꝑtinus gignit obſcuras. Phiſiologus. Conchꝰ ſiue mermicoleon velvnio eſt lapis in mari cōcauus rotundꝰ: in duas ꝑtesdiuiſus. vnde aꝑiri poteſt et cōcludi. hic de fūdo marisaſcendit ſuꝑ mare hora matutīa: aꝑiens ſe ſuſcipit derore celi intra ſe: circūfulget eum radiꝰ ſolis. ſic fit intra eum margarita p̄c ioſa ſplendida valde. quipperore celi eſt cōcepta ſolis radio clarificata. ArnoldꝰMargarita eſt cādidus lapis: qui ex marinis tolliturconchis. Quedā ex his ꝑforate ſunt: in tonitro fit aborſus ab eis. Meliores mittit india britānia. Plinius libro. ix. Principiū culmenqꝫ omniū rerum tenentmargarite p̄cii. Indicꝰ maxīe has mittit occeanꝰ. fertiliſſima eſt taprobane ac torōis. p̄cipue vero laudāturcirca arabiam in ſinu ꝑſico rubri mariſ. Origo ac genitura conche exiſtit haud multū differēs oſtreaꝝ ꝯchiahas vbi genitalis ſtimulauerit hora: pandentes ſe quadam oſcitatione roſcido ꝯceptū tradunt impleri: grauidaſqꝫ poſtea eniti partūqꝫ conchaꝝ eſſe magaritas.qualitate roris accepti. Si purꝰ influxerit: candorē conſpici: Si vero turbidus fetū ſordeſcere eundēqꝫ pallere celo conceptum mināte. Ex eo quippe cōſtare: celiqꝫmaiorem eis ſocietatem: quā maris eſſe. Inde ergo trahit colorem nubilū. aut pro claritate matutina ſerenum