Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberNonus

Ex re nomen habēs ē elictropia gēma Que ſolis radiiſin aqua ſubiecta patillo. Sanguineū reddit mutato lumine ſolem Eclipſimqꝫ nouam terris effundere cogit.Heniqꝫ poſt modicuꝫ vas ebullire videbis Aſpergiqꝫforas ſubite ſcaturiginis ymbrē. LXVIII. De emathite Iſidorus. vbi ſupraMathites lapis eſt dictus: quia rubore ſanguineus. Emath quippe ſanguis eſt. Gignit̉ at7in ethiopia: ſed principalis in arabia et affricainueītur. Pliniꝰ libro. xxxvi. Emathites in metalliſinueītur: vſtus minii colorē imitatur Oculis cruore ſufcuſis mire cōgruit mulierū profluuiuꝫ potus ſiſtit. Reiectionibꝰ ſanguinis ſucco mali punici in veſice viciis efficax. Bibitur in vino cōtra ſerpentium ictus.adulteratos emathites dep̄hendunt vene rubentes: ēnatura friabil̓. Platearius. Emathites dicitur: qꝛemath ſanguis thitel ſiſtens: habet em̄ virtutē ſtringēpi fluxum ſanguinis. Arnoldꝰ. Emathites lapis ēruffus ferruginęus valet cōtra veſice vitia. fluxumtris carnem ſuꝑfluaꝫ menſtruoſoꝝ fluxū: ꝯtra ſputum ſanguineū vulnera vlcera viſuſ. hebetes ſanatet aſpitatem palpebraꝝ. Et eſt virtus huiꝰ lapidis ſtiꝑtica Conſtantinus in libro graduū: Emathitē dixit galienus paꝝ eſſe calefactiuū extenuatiuū: puſtularum oculoꝝ mūdificatiuū. ſi melle tempetur aſperitas palpebraꝝ āguloꝝ oculoꝝ lenitiuū. Ex librode natura reꝝ. Emathites lapis eſt ferruginei colorismixtus venis ſanguineis. hic miſſus in aquā bullientēeam reddit tepidam. Si quis deferat: ſolis ardoremnon timebit Idem ſoli expoſitus a ſe ſcintillas emittit:fructus a locuſtis grandine ſeruat. Idem quoqꝫ ꝯfractus in aqua reſolutus ſanat eos ſaliuas ſāguineasemittūt. Sanat etiā ventris fluxuꝫ. puluis eius carnesmortuas creſcētes in vulnere corrodit tollit. vino quoqꝫ ꝑmixtus vlcera ſanat. bibituſqꝫ lapidem veſice frāgit. Ex lapidario. Sumpſit emathites grecū ſāguine nomē. Nature lapis humane ſeruire creatꝰ. Stitica cui virtus multa ꝓbatur ineſſe. LXIX. De vario emathitis generePlinius vbi ſupra.Mathitis genera quīqꝫ p̄ter magnētē tradit Sotacus ex vetutiſſimis autoribꝰ: Ex his principatum ethiopico dat: oculoꝝ vtiliſſima medicamentis. itemqꝫ ambuſtis. Alterū vocari dicit androdamanta colore nigro: pondere ac duricia inſignem. īde nomen traxiſſe. precipueqꝫ in affrica reptum. Ad ſeaūt argentū et es ac ferrū trahere. Exꝑimentum eiꝰ incōte eſſe: ex lapide baſanite. Sanguineū quippe colorēreddere ad iocinerū vicia remedii p̄ciuꝫ exiſtere. Tercium genus facit arabica: duricia ſimili. vix reddentisſuccū ad cōtem aquariā aliquādo ſimilē croco. Quartigeneris elathiten vocari dicit ꝙͣdiu crudis ſit Coctumvero vtilem ambuſtis. ad omnia vtiliorē rubrica. Quīti generis ſchiſtos repͥmit emorrōidas. Emathitis viseſt in totū ſanare ſtrumas omnes. Tritus in oleo pōdere dragmaꝝ triū ac bibitus a ieiunis: ſanat viciā ſanguinis. Idem autor ſchiſtō eſſe alterius generis traditꝙͣ emathitē quem atractiten vocant. Ip̄mqꝫ in affricanaſci nigrū: ac tritum aquariis cōtibꝰ ab ea parte: quefuerit a radice nigrū colorem. ab altera ꝑte croceū. ipſum oculoꝝ medicamētis eſſe vtileꝫ. Auicēna vbi ſupra: Emathites inneītur quādoqꝫ in mineris: Quādoqꝫ vero magnes vritur. quod inde ꝓuenit eſt emathites in oꝑationibus ſuis. Melior eſt ille velociter frāgibilis ē: equalis duricie .i. cui admiſcētur ſordes: etin quo ſunt vene. ablutus quidē calidus eſt in pͥmoſiccus in ſecūdo. Ablutus aūt frigidus eſt ad ſecūdumꝓpter ablutionem ſiccus in tercio. In ip̄o eſt ſtipticitaſvehemens calefactio quedam: ſubtilatio exiccatio

vltima. Puluerizatus ſuꝑ carnem additam: extenuateam. Cōfert vlceribus oculi: aſꝑitati palpebraꝝ. Datur etiam in potu vino ad difficultatem vrine: et adfluxum mēſtruoꝝ. eſt in eo ꝓprietas rectificandi gonoream.LXX. De enidro et epiſtite. IſidorusNidros lapis eſt ab aqua vocatus. exūdataquā ita vt clauſam putes in eo fontaneaꝫ ſcāturiginem. Arnoldus. Enidros ē lapis diſtillans ꝑpetuis guttis: nec liqueſcit omnino: nec efficitur minor. Ex libro natura reruꝫ: Enidros lapiscriſtallo ſimilis: miro modo ꝑpetuis lacrimis diſtillat:et tn̄ durus integer in oībꝰ ꝑſeuerat Ex lapidarioHuius nature graue eſt dep̄hendere cauſam. ſi decurrit lapidis ſubſtātia: quare. minor efficitur autnon om̄ino liqueſcit. Si res exterior deſcendit ad interiora. Vt ſemꝑ refluat. cur ſe impedit ip̄ꝫ. ſcꝫ ingrediens cōtrarius egredienti. Areſtotiles: Epiſtites lapis eſt qui ſecuritatem a beſtiis prebet et ſi mittatur inaque bullientis vaſe. ceſſant ebullitōnis eiꝰ ampulle. Arnoldus. Epiſtites lapis eſt rutilās rubicundusinbinari natus. Ex parte cordis geſtatus: hoīem tutuꝫcuſtodit: locuſtas volucres. nebulaſqꝫ ſteriles: grandinem ac turbineꝫ a fructibus terre compeſcit. ſoli oppoſitus ignē vt radios emittit. Dyaſcorides. Epiſtit inlapis rubicūdus ac dilucidus eſt: naſcitur in corinthohic in aquā feruentē miſſus: cōtinuo tepidiorem reddit. ſi aliquātulum ſteterit ibi. omneꝫ ardorem tollensfrigidam facit. Hūc cum aliquis in manu dextratra ſolem tenuerit radios emittit igneꝫ vomit. ita vtvidentes mirētur. Qui vero circa brachiū ſiniſtrumportauerit: omnes turbas cōtempnit. Ex lapidarioEpiſtites: Naſcitur in binari rutilans lapis rubicundus. Ad ſolē poſitus radios emittit ignem. Mirāteſoculos ꝑſtringens luce coruſca. Accēſas idem compeſcit ſeditiones. tutum ſeruat dubia ſub ſorte gerenteꝫPectore ſed memori fixuꝫ teneamus oportet. Qua corparte iacet. lapides hos eſſe gerendos. LXXI. De ermiſtione et ethite exacontalito IſidorusRmiſtion gēma inter gratiſſimas aſpicitur. etex igneo colore radiās auro: portans ſecū in extremitatibus cādidam lucem Ex libro de natura reruꝫ. Eth̓ites eſt lapis punicei coloris hn̄s lapillum interius: ex quo fit ſonorus. hic ab aquila de extremis orbis ꝑtibus in nidum portatur. naturaliter enimhūc eſſe pullis ſuis tutamen reꝑitur. Alii dicūt hāc eſſe cauſam oua aquile immoderato calore cōcaleſcuntniſi lapis naturaliter frigidus pn̄s ſit: hic pueros incōlumes ſeruat. Efficaciſſime pregnantes iuuat: ne aborſum faciant vel in partu grauiter laborēt. in leuo lacerto portari vult. ſobrietatē cōfert gratiā. facitqꝫ victorem Actor De hoc lapide plenius dictū ē ſuperiusvbi actum eſt de lapidibus inſignioribus. Quidā enimlapides quaſi ſunt medii inter gēmas lapides ceteroſinſigniores: ideo inter vtraſlibet deputātur. vt ſuntandrodamāthus et ethites emathites. Iſidorus.Exacōtalitus lapis in parua magnitudine multicoloreſt. vnde noīatus eſt. Tam diuerſis em̄ notis aſperſꝰeſt vt ſexaginta gēmaꝝ colores in ꝑuo eius orbiculop̄hendātur. Arnoldus. Exacotalitꝰ eſt lapis valdepuus ex coloribus ſexaginta diſtinctꝰ. hic hominis oculos efficit tremuloſos. Ex lapidario. Exacōtalituslapis ex re nomē adeptus Corꝑis exigui miro diſpēdioſupplet: Bum tot gēmaꝝ ſumit gēmula ſola decorem..LXXII. De falcano et filatero et flongite.Arnoldus.Alcanos qui et arſenicum vel auripigmen tuꝫ