LiberNonus

facticie. Mollior enim materia ⁊ fragilis: centroſa ſcrobe dep̄hendūtur ⁊ pondere: quod minus eſt vitreis. aliquādo ⁊ puſtulis argenti mō relucentibus. ¶ .III.¶ De celidonia ¶ IſidorusElidonia eſt gemna purpurea ex irūdinum colore vocata: duoqꝫ ſunt eiꝰ genera. vna eſt pur¶purea ex ꝑte altera. Et alia nigris interueīentibus maculis purpurea. ¶ Diaſcorides. Celodoniꝰ lapis eſt: qui in vteris yrūdinum inueītur. Cuius generaduo ſunt niger ⁊ ruffꝰ: hic ſublatis pullis yrūdinuꝫ exnido: fiſſiſqꝫ ventribꝰ eoꝝ: in ip̄is inuenitur. Et ruffusquidem ſanat lunaticos ⁊ lāguidos ⁊ inſanos pāno immiſſus. ⁊ in ſiniſtro egroti brachio circūligatus. p̄tereaportātes ſe facūdos: gratos: ⁊ amabiles facit. Nigrumquoqꝫ qui habuerit omnibus placebit. Sed cui dolentoculi eo trito cum aqua inūgitur: et ſanatur. Idē in pāno lineo croco tincto miſſus: quotidianas: tercianas: etquartanas ꝯpeſcit. Aduerſus omnes humores aptuseſt excellenter. ¶ Phiſiologus: Pullū yrūdinis primodie luna deficiente api: et inueīes in eius ventre duoslapides. vnū pulcrū: alium deformē vnus eſt niger: aliꝰruffus. Accipe ambos: ⁊ caue ne terrā tangant. ⁊ ne aſſint pater ⁊ mater pulli: quia tūc lapis fortius oꝑabit̉.Liga ergo eū in pelle vituli: vel cerui anteꝙͣ coeant. etporta in brachio ſiniſtro: iuuat epylenticos. valet ꝯtrafebres: ⁊ noxios humores. Ruffus portantes gratiſſimos facit. Niger quoqꝫ portatus optimū finem negociis imponit. ¶ Ex libro d̓ natura reꝝ: Celidonius ē lapis informis ⁊ ꝑuus: quē yrundinuꝫ pulli in iecore ſucportātes: ex hoc cognoſcētur: ſi ore ad os in ſignuꝫ pacis: adinuicem cōuerſe ſedent. Ruffus vero lunaticos⁊ inſanos mitigat. Niger aūt iram ſedat. Et aqua dilutus lumina clarificat ¶ Arnoldus. Celidonius ruffuspāno lineo: vel vituli corio inuolutus: ⁊ ſub aſcella ſiniſtra geſtatus. valet cōtra inſaniā: ⁊ antiquos lāguoresac lunaticam paſſionē. Niger aūt valet contra nociuoshumores ⁊ ꝯtra iras ⁊ febres. Si vero inuoluatur ī foliis herbe celidonie: ſic viſum obfuſcat. Aqua etiā lotꝰoculos ſanat.¶ IIIII.¶ De celonite et cimediaElonites ē lapis purpurei variiqꝫ coloris. hūcteſtudo mittit: ⁊ diuinatorē illuꝫ facit: qui hūcſub lingua geſtauerit. At hec virtus ip̄i tantūmō tūc ineſt cū luna primo accenſa creſcēs eſt. Nec hiclapis ab igne corrūpitur. ¶ Iſidorus. Celonites eſt indice teſtudinis oculus. varius ⁊ purpureꝰ: hoc magi īpoſito lingue fingūtur futura p̄nunciare. ¶ Ex lapidario. Indica teſtudo lapidem mittit celonitē: Gratū: purpureo varioqꝫ colore nitentē. Quē ſub lingua loto ſi qͥſꝙͣ geſſerit ore: Noſſe magi credūt hūc diuinare futuraOrto mane die ſextā dūtaxat ad horam Tꝑe quo luneſuccreſcere cernitur orbis. Sed luna pͥma lapidis p̄dicti poteſtas. Totius fertur ſpacio durare diei. Quintepoſt decima ꝯcordant temꝑe lune. At detrimēti marisin temꝑe toto. Ante diem tm̄ lapidi manet illa poteſtaſEſt etiā nulli lapis hic obnoxius igni. ¶ Iſidorus. Cymedia eſt gēma que inueītur in cerebro piſcis: eius nominis. cādida et oblōga: his p̄ſagire dicūtur magi ſigna trāquillitatis ⁊ tempeſtatis.¶ IV.¶ De ceraunio ¶ IſidorusErauniū dicitur: eo ꝙ alibi ꝙͣ in loco fulminisictui ꝓximo nō inueītur. Greci enim fulmen ceraunos vocāt. Hoꝝ duo ſunt genera. vnuꝫ qd̓germania mittit: criſtallo ſimile: ſplēdore tn̄ ceruleo Etſi ſub diuo fuerit poſitum: fulgorē capit ſyderium. Alterū hiſpania in luſitaniis litoribꝰ gignit: cuiꝰ color ſimilis piropo rubenti. qͣlitas vt ignis. hic aduerſus vimfulguꝝ opitulari fertur ſi credimus. ¶ Pliniꝰ vbi ſupͣEſt inter candidas gēmas et illa que vocatur ceraunia

ſiderum fulgorē rapiens: ip̄aqꝫ criſtallina: ſplēdoris cerulei naſcens in carmania zenothemis albam eſſe fatet̉ſed intus ſtellam ꝯcurſantē habere. Fieri ⁊ hebetes ceraunias: quas nitro ⁊ aceto ꝑ aliquot dies maceratas:ſtellā tradit conciꝑe. Eamqꝫ poſt mēſes totidem relācueſcere. Sotacꝰ ⁊ alia duo genera fecit ceraunie: nigrerubeſcētiſqꝫ. Traditqꝫ ſimiles illas eſſe ſecuribꝰ. hiſqꝫnigre ſūt ⁊ rotūde: vrbes expugnare ⁊ claſſes: eaſqꝫ betulos vocari. que vero longe ſunt ceraunias vocari faciunt. ⁊ aliam raram ad modū ꝑthoꝝ magis queſitaꝫ: qꝛnō inuenitur alibi ꝙͣ in loco fulmīs ictus. ¶ ArnolduſCeraunius eſt lapis criſtallo ſimilis inuectus ceruleusde germania. Alter vero d̓ hiſpania rutilans vt flamaHi de locis tronitrui cadūt valentqꝫ ad dulces ſomnoſ⁊ ad p̄lia cauſaſqꝫ vincēdas. loca etiā omnia in quibusſunt a fulmine ⁊ tempeſtate ꝯtuentur. ¶ Ex libro de natura reꝝ. Ceraunis ex greco dicitur qꝛ cum fulmine decelo cadere ꝑhibetur. et in loco vbi lapis iſte fuerit fulmen cadere negatur. Eſt aūt cerulei coloris. Exqꝫ vnaꝑte ſepius acutus ¶ Ex lapidario Uentorū rabie cumturbidus eſtuat auſter Cū tonat horrendum: cū fulgurat igneus ether. Nubibus illiſis celo cadit ille lapillꝰ.Cuius apud grecos extat de fulmine nomē. Illis qͥppelocis quos conſtat fulmi ne tactos. Ip̄e lapis tantū poſſe reꝑiri putatur. Quis caſte gerit huc: a fulmine nō ferietur. Nec domus aut ville: quibꝰ affuerit lapis ille.Se neqꝫ nauigio ꝑ fulmen vel mare vectꝰ. Turbīe mergetur: vel fulmine ꝑcutietur. Ad cauſas etiā vincēdas⁊ p̄lia prodeſt. Et dulces ſomnos ⁊ ſomnia leta mīſtrat¶ De corallio ¶ Ambroſius..LVI.Orallius in mari herba eſt: Si in aerem trāſferatur: lapidis ſoliditate firmatur ¶ Iſidorus.Coralliꝰ in mari rubro gignitur. forma ramoſꝰcolore viridis et̄ maxime rubens. virge eiꝰ candide ſubaqua ⁊ molles: detracte cōfeſtim durātur ⁊ rubeſcunttactuqꝫ protinꝰ lapideſcūt. Itaqꝫ occupari euelliqꝫ rhetibus ſolet ⁊ acri ferramēto p̄cidi. Qua de cauſa corallius habet: vt hūc magi reſiſtere fulminibꝰ affirment.¶ Diaſcorides. Lapis coralliꝰ maximas habꝫ virtuteſEſt em̄ tenax ⁊ omnia ſomnioꝝ ludibria repellit. atqꝫab omni maleficio: atqꝫ vmbris demonū: et inanibꝰ ſtudiis cuſtodit. ſed ⁊ fulminibꝰ etiaꝫ in naui ventis ⁊ tempeſtatibꝰ reſiſtit. ¶ Arnoldꝰ: Coralliꝰ a mari trahiturſicut ramuſculꝰ: ⁊ valet cōtra quēlibet fluxū ſanguiniset epylenſiam. et cōtra vana monſtra collo ſuſpenſꝰ. valet etiam cōtra tempeſtates et grandīes. agris aſperimultiplicat fructꝰ. Philoſophꝰ. Coralliꝰ tantūmodoradice habet: nec ſtipitē: nec flores: nec folia: nec fructꝰ.Et eſt planta maris ſine cortice: cuiꝰ caro aliꝙͣtulū molis eſt in aqua. cū aūt venit in aerem ſterilem dureſcit īlapidem: quātum apud nos margaritū indicū precioſūeſt: tantū apud indos corallius. Hūc magi fulminibꝰ reſiſtere affirmant. ſcꝫ rubeū. Albus vero eligendꝰ eſt qͥgroſſus et clarꝰ et planus. Et quāto albior tanto melioret qui nō eſt ꝑforatus ꝑuis foraminibꝰ. ¶ PVII.¶ De eodem ¶ Auicenna in primo ca.Orallius eſt frigidꝰ in gradu primo: ſiccus ī ſecundo. Stipticus eſt: et vehemēter ꝓhibet fluiCum ſanguinis. carnē additam abſcindit. cōfortat̉ oculū abſtrahendo et exiccādo humiditates infixasin eo. Et eſt precipue quod aduſtū eſt et ablutū ꝯueniēslacrimis. veſtigia quoqꝫ vlcerū abſtergit. cōfert apoſtematibꝰ inteſtinoꝝ et ſplenis. Retinet ſputū ſanguini:cor etiā confortat: et eius tremori cōfert. Naſcitur auin maribus: que ſunt in affrica. Et alius quidē rubeuseſt: alius niger: alius albꝰ. dolorē ſtomachi remouet: acꝓhibet. ſuꝑ os eius directe ſuſpenſus. Et iō collis pueroꝝ appenditur Dicit̉ aūt ꝙ ſi teratur: et impleatur ex