LiberNonus

qiclux eterna deſcendit ab arce ſuꝑna. Eſt incarnata:nq̄ matre tamen violata. Dicitur etiā ꝙ morbo ſquinācie medetur. Et glandes: que ex hūoribus colligunturꝑ fricationem tollit. maxime cū adhuc in augmento ſūt¶ XXIX.¶ De boraceOrax eſt gēma que vulgo dicitur crapondinavocata ſic: qꝛ borax quoddā ſcꝫ bufonum genꝰ¶ Deā in capite portat. huius genera duo ſunt: vnūſcꝫ album: ⁊ hoc melius eſt atqꝫ rarius. Aliud vero fuſcum ⁊ nigrū. In medio ſui hn̄s oculū: qui parūper colorem imitatur ceruleū. Sed quādo bufoni viuo et palpitanti hic lapis extrahitur: tunc oculū habere d̓r. Quanno vero extrahitur aliquādiu mortuo: tūc malicia venein illius oculus extīguitur: et lapis viciatur. Hic lapiscōtrarius eſt venenis: ⁊ in cibum ſumptus: interna hominis mala ſanare dicitur. Inteſtina nāqꝫ circuit et facta cura ꝑ inferiorē regionem egreditur. hic lapis alionoīe noſe dicitur: ſicut ex ſequētibus oſtēdetur. ¶ Arnoldus vbi ſupra. Noſe lapis eſt: cuius duo ſūt generavnū ſubalbidum. ⁊ aliud variū. De bufonis capite trahūtur anteꝙͣ bibat: vel aquā tangat. Et forte in eis qn̄qꝫ apparet forma bufonis cū pedibus ſparſis. hic lapisvalet cōtra morſus reptiliū. ⁊ contra venenū. Nam preſente veneno. vt varius lapis. digitū adurit tangentisamboqꝫ ſimul includendi ſunt.¶ De callaica et carcedonio et calcophano¶ Iſidorus. vbi ſupra.Allaica eſt gēma colore viridis ⁊ pallens ac nimis craſſa. nichilqꝫ iocūdius decēs auro. vndeet appellata. Naſcitur in india vel germania īrupibus gelidis: Oculi mō extuberās. Carcedoniꝰ hicfacere dicitur quod ⁊ lichnis. quāꝙͣ multo vilior ſit ceteris gēmis criſtallinis. Naſcitur apud naſamonas diuino vt ferūt ymbre ⁊ inueītur ad reꝑcuſſum lune plene.Omni aūt genere reſiſtit ſculpture. ¶ Gloſa ſuꝑ apocalipſim. Carcedonius eſt lapis colore hn̄s lucerne pallētis: fulget ſub diuo: obſcurus in domo. Omnibus ſculpentiū argumentis reſiſtit. Radio ſolis vel digitoꝝ attritu excādens paleas attrahit. ¶ Arnoldus. Carcedonius eſt lapis colore pallidus: hic tamē virtute lapidiszimetu eſt ꝑforandus. colloqꝫ geſtādus. virtus eius eſtcōtra illuſiones dyabolicas. Et vt ꝑfecte cauſas aduerſarioꝝ euincat. virtutes ꝯſeruat. ¶ Ex libro d̓ naturareꝝ. Carcedonius ī ethiopia naſcitur: velut ignis lucꝫſed pallentis ſpeciē retinet. Semꝑ itaqꝫ detentus pallore. colorem hꝫ mediū inter hiacinthum ⁊ berilluꝫ. Quiſi ꝑtuſus ſit. ⁊ collo vel digito feratur: cauſas vincere ꝑhibetur. Huius ſpēs tres eſſe dicūtur. ¶ Plinius. Archelaus ⁊ in egypto circa thebas naſcrtradit carcedonios fragiles ac venenoſos: moriētibus carbonibus ſimiles. Ex hac et ex lychnite potoria inuenio factitata.Om̄ia vero genera hec ſculpture cōtumaciter reſiſtūt:partemqꝫ cere in ſigno tenēt. ¶ Ex lapidario. Calcedōlapis eſt ebeti pallore refulgens: hec ſpēs lapidū tm̄ tricolor reperitur. ¶ Iſidorus calchophanus eſt gēma nigra: ſed eris tinnitū reddit ſi lapide fuerit illiſa ¶ Arnoldꝰ. Calchophanos nigri coloris lapis: clarificat vocem: ꝓhibet raucedineꝫ ¶ Ex libro de natura reꝝ: Calcōphanus ſonorus ac dulcis inſtar eris: ſi ferro vel ereꝑcutiatur. vocem quoqꝫ ſonorā ac dulceꝫ reddit. ſi portetur ab homine caſto.¶ .II.De carbunculo ¶ IſidorusArbūculus dicitur: eo ꝙ ignitus ſit: vt carbo.cuius fulgor nec nocte vīcitur. In tenebris enīniō vincitur: qꝛ in eis lucet: adeo vt flamas adoculos vioret. hic grece dicitur antrax. ⁊ in libra gignitur apud trogoditas: oīmqꝫ gēmaꝝ ardentiū habet prīcipatum. huius genera ſunt. xii. ¶ Arnoldus vbi ſupͣ-

Tarbunculus eſt gemma rubicūdiſſima: in obſcuro ⁊ tenebris lucens: vt carbo. Colore virtutibuſqꝫ: ſuꝑat omnes gēmas ardentes. ſola em̄ habet oēs: que in ip̄is ſūtvirtutes. Suntqꝫ p̄ter illā. xii. ſpecies minus ea vtiles¶ Philoſophus. Carbūculus: qui ⁊ grece antrax dicit̉vulgariter rubith. dicit ph̓us: ꝙ cum cūcta pereant abigne tenta: carbūculus minime patitur ab igne. qui eſtſigillū Et dicit alurēdus ꝙ eſt ſigillū lapidū. Alii veroquia carbūculus pōt impͥmere figurā ſuā om̄i alij lapidi: ⁊ nō ecōtra ¶ Ex libro de natura reꝝ: Carbūculuseſt lapis oīm p̄cioſiſſimus atqꝫ cariſſimus ⁊ oīm lapidūꝑhibetur virtutibꝰ p̄ditus. huius color igneus eſt: ⁊ nocte magis ꝙͣ die lucet. Nam die obſcuratur nocte verotantū refulget: vt circa ſe noctem quaſi in diem vertat.¶ Ex lapidario. Ardentes ſuꝑat gemmas Carbūculꝰomnes. Nam velut ignitus radios iacit vndiqꝫ carboHuius nec tenebre p̄nt extinguere lucem. Quin flamaſvibrās oculis mittat aſpicientū.¶ LII.¶ De multiplici carbunculorum genere.Ex libro de natura rerum.Arbunculoꝝ ſpecies ī arte lapidaria periti diſtinguūt tres: pͥma carbūculus ꝓprie nomīaturSecūda rubith. Tercia balauſtus: ⁊ hic viliordicitur. Rubith quidem ignei coloris eſt: ſed incōparabiliter minoris qͣm carbunculus. vnde nec tenebras noctis fugat. virtutibus etiā impar eſt. Sed tamen interceteros lapides precioſior ⁊ elegantior: colore ſydereo.Balauſtus vero multo vilior eſt colore virtute et p̄cio.Tamen ſaphiro ⁊ iaſpide dignior exiſtimatur. ¶ Iſidorus. Sicut dictū eſt carbunculi genera ſunt duodecim.ſed p̄ſtantiores qui videntur fulgere ac velut ignē effūdere. ¶ Plinius vbi ſupͣ. Principatuꝫ habent carbūculi a ſimilitudine igniū appellati. cum tn̄ ignes nō ſentiant ip̄i. Hoꝝ genera ſunt indici ⁊ garamātici. qui et vocātur carchedonii. Adiiciūt ethiopicos ⁊ alabādicos īortoſiaca caute naſcentes. ſed qͥ ꝑficiātur alabandicosIn om̄i vero genere maſculi appellātur acrioreſ: ac lāguidius femīe refulgenteſ. In maſculis quoqꝫ obſeruātalios flamē liquidioris. Alios nigrioris. ⁊ quoſdam exalio lucidius ceteriſqꝫ magis in ſole flagrātes. Optīoſaūt ametiſtizōtes: quoꝝ ſcꝫ extremꝰ igniculus exeat inamethiſti violaꝫ. ꝓximos illis quos appellant ſyrtitaspinnato fulgore radiātes. Inueniri aut vbicūqꝫ ſolis r̄ꝑ̄cuſſu maxime. Satyrus: indicos nō eſſe claros: dicit.plurimumqꝫ ſordidos ac ſemꝑ retorridi fulgoris. Caliſtratus fulgorem carbūculi tradit eſſe debere candiduꝫpoſtea extremo viſu nubilū: ac ſi ita attollatur: exardeſcentem. ob id a pleriſqꝫ hūc carbunculum candiduꝫ vocari. Quiqꝫ languidius ⁊ liuidius ex indicis luceāt: appellari liuicontas. Carchedonios aūt eſſe multo minores. Indicos etiaꝫ minus vnius ſextarii menſura cauari. Archelaus vero calcedonios dicit eſſe aſpectꝰ nigrioris. Sed in igne vel ſole vl̓ inclinatione acrius ꝙͣ cēteros excitari. Eoſdemqꝫ obumbrāte tecto: purpureos vtderi. Sub celo: flameos. Cōtra ſolis radios: ſcint illareCeras ſignātibus his: quāuis in opaco: liq̄ſcere. Multi vero indicos carchedoniis cādidiores eſſe et ē diuerſa inclinatione hebetari: ſcripſere. et etiam in carchedoniis maribus ſtellam intus ardere. feminas aūt vniuerſum fulgorem extra ſe fundere. Naſcūtur ī thracia cōloris eiuſdem ignem minime ſentiētes. Theophraſtusautem autor eſt: et in orchomeno archadie et in chio īueniri. Illoſqꝫ nigriores. Ex quibuſdā et ſpecula fieri.Eſſe ⁊ trocenios interueīentibus maculis albis varioſItemqꝫ corinthios ex pallidiore candidos. Nec eſt aliud plꝰ difficile: ꝙͣ hec genera deſcribere. Aiūt ab ethiopibus hebetiores ī aceto maceratos. xiiii. diebꝰ niteſcere: totidem menſibus durante fulgore. Adulterāturvitro ſimillime. Sꝫ cōte dep̄henduntur: ſicut alie gēme