LiberNonus

eo concauitates infirmoꝝ dentium: eradicat eos. et eſtſummus in cōfortatione gingiuaꝝ. cōfert etiam ſputocanguinis ⁊ eius fluxui. ꝓprieqꝫ rubēs. Et om̄ibꝰ egritudinibus ſtomachi. ¶ Arnoldus vbi ſupra: Coralliꝰeſt qui collo ſuſpenſus epilentici: caſum eius prohibet.¶ Ex libro d̓ natura reꝝ. Coralliꝰ eſt lapis rubeꝰ valde figurā habens vt cornu cerui. vel vt herbe radix cuꝫmultis ralicibꝰ: nec mirū qm̄ herba fuit in mari pͥmuꝫhic fulminibꝰ ⁊ tempeſtatibꝰ reſiſtit. vnde antiqui lapidem huiuſmōi cōfractū cum ſeminibꝰ in agro iactabātaut in arboribꝰ ſuſpēdebant. vt grandinū ꝑicula nō ſentirent. Demonibꝰ quoqꝫ terribilis eſt. ⁊ hoc forte: quiafrequēter ramorum eius extenſio moduꝫ crucis habet.¶ Ex lapidario. Coralliꝰ lapis eſt dum viuit in equorecumen. Rhetibꝰ aduulſus vel ceſus acumīe ferri. Aere cōtactus fit durior et lapideſcit. Quiqꝫ color fueratviridis: mō punicens fit. Hic velut arbuſti ramuſculuſeſſe videtur Circa ſe īpedem tunc vix longior inueniturEx quo fingūtur teſtamina ꝯmoda multis. Quippe ſalutaris geſtātibus eſſe ꝓbatur. Fulmia triphonicas tēpeſtateſqꝫ repellit. Aratro vel tecto vel agro quocūqꝫgeratur. Aſt in vinetis aſperſus ⁊ inter oliuas. Aut inde anniculos cū ſemīe iactus in agros. Grādinis auertit calamis ꝯtraria tela. Multiplicat fructus vt ſterilitatē retundent. Umbras demoniacas ⁊ theſſala mon¶ .IVIII.ſtra repellit.¶ De cornelio ſiue corneoio ¶ Arnoldus.Ornelius lapis ē: ruffi ⁊ obſcuri coloris: vt lauatura carnis. h̓ collo digito ve ſuſpēſus. irasittigat. valetqꝫ contra quēcūqꝫ ſanguīs fluxum ac p̄cipue menſtruoꝝ ¶ Ex libro de natura rerum.Corneolus vel ſcd̓m quoſdā cornelius eſt lapis rubeuſplucidus ſed obſcuri coloris: inciſe carni ſimilis. Hoꝝlapidū multitudinē filii iſrahel in deſerto ſculpſiſſe dicūtur quoꝝ ſculptura tam ſubtilis acuminis cōprobaturvt nullus poſteroꝝ huiuſmōi oꝑis imitationeꝫ audeat̉attemptare. Nec dubiū ꝙ ſcd̓m efficacias et virtutesgēmaꝝ ſculpebātur imagīes figuraꝝ. ¶ Ex lapidarioSed neqꝫ cornelios lapides memorare pigebit. Qui licet obſcuꝝ videātur habere colorem. Nō ſpernēda tn̄his creditur inſita virtus. Nam lapis hic digito ve gerentis adherens. In diſceptādo ſurgētes mitigat irasQuiqꝫ lauature carniſ par eſſe videtur. Sanguinis exmembro ſiſtit quēcunqꝫ fluorem. Precipue talem patiſſi femina fluxum.LIX.¶ De criſolectro et criſocolla Iſidorus¶ Riſolectrus eſt lapis auro ſimilis: ſꝫ in coloreꝫelectri vergens. matutino tm̄ aſpectu iocūdusIgniū rapaciſſimus: ⁊ ſi iuxta fuerit: celerrimeardeſcens. ¶ Areſtotiles vbi ſupͣ. Criſolectrus igneꝫtrahit: et ex eius natura eſt ꝙ ab igne cito comburitur.¶ Arnoldus. Criſolectrꝰ gēma eſt aurei coloris: ab igne cito inflamabilis. viſu pulcerrimꝰ eſt in horis matutinis: in alijs vero ꝑ omnia diſſimilis. ¶ Plinius. Criſolectrū collo ad alligatū medetur febribꝰ: tritum verocum melle atqꝫ roſaceo auriū viciis. Et ſi cū melle attico cōteratur: oculoꝝ etiā obſcuritati: ſtomachiqꝫ viciiſmedetur. vel ꝑ ſe farina eius ſumpta: vl̓ cum maſtice exaqua pota. ¶ Ex lapidario. Eſſe criſolectrus ſimilis deſcribitur auro. Cuiꝰ ad electrū color inclinare videtur.Hic matutinis viſu iocūdior horis. Cuius materies rapidiſſima dicitur ignis. Nam cito vicino correptus flagrat ab igne. ¶ Iſidorus. Criſocolla eſt gēma que gignitur in india. vbi formice auꝝ eruūt. Eſt āt auro ſimilis. habꝫ naturā magnetis: niſi ꝙ auꝝ augere traditurvnde ⁊ nūcupatur.LX.¶ De chriſolāſi et criſolito. ¶Idem.Hriſolāſis. eſt gēma ex auro ⁊ igne vocata. dieſiquidem eſt aurea: et noctu ignea. hanc gignitIthi opia. Chriſolitꝰ etiā eſt lapis auro ſimilis

cum matini ſimilitudine coloris. huc quoqꝫ gignit ethiopia. ¶ Plinius vbi ſupͣ. Ethiopia mittit ⁊ chriſolitoſaureo fulgore trāſlucentes. his aūt p̄feruntur indice̓: etſi varie nō ſint bactriane. deterrime vero ſunt arabice.quia turbide ſunt et varie: maculaꝝ nubilo interpolatefulgentes. Optimi vero chriſoliti ſunt: qui in collatōneauꝝ albicare quadā argenti facie cogūtur. Fūda includūtur ꝑſpicue: ceteris ſubicitur aurichalcū Tamētſi iāexꝑtos gēmaꝝ viu appellātur ⁊ chryſolectri in coloreꝫelectri declinātes matutinus aſpectus iocundior. ponticas dep̄hendit leutias. Quedā in hiis dure ſunt ruffeqꝫ. Quedam molles ⁊ ſordid. Bochus autor eſt: Chriſoliton. xii. pondo a ſe eſſe viſam. ¶ Arnoldus. Chriſolitus eſt gēma cuiꝰ color aureꝰ ſcintillat. hic in auro ponitur: ſiniſtroqꝫ lacerto geſtatur. Et eſt virtus eius contra demones: et cōtra melācoliaꝫ. nocturnoſqꝫ timores¶ Ex libro de natura reꝝ. Chriſolitꝰ auro micat. et vtignis ſcintillat. Qui ſi ꝑforatus fuerit et foramen ſetisaſini repletum fuerit demones exterret et exagitat. Dicit aūt tethel philoſophus iudeoruꝫ in libro de ſculpturis lapidum: ꝙ qn̄ inuenitur in chriſolito femina habēsin vna manu auem et in alia piſceꝫ valet ad negociādū.¶ LXI.¶ De criſopraſo et criſoptaſio Iſidorus.Riſopraſus indicꝰ eſt lapis colore porri ſuccūreferēs: aureis interueīentibꝰ guttis. ¶ Soliius. Criſopraſos ex auro ⁊ purpura mixtaꝫ lucem habētes. berilloꝝ generi adiudicauerūt renitētesaureis guttis. virtus eſt ꝙ viſū clarificat: auariciā qͦqꝫpellit. ⁊ in om̄ibus bonis ꝑſeuerantiam dat ¶ Ex librode natura rerum. Criſopraſus inueītur in india. Sedhic quoqꝫ rariſſime. vt dicitur. vnde et inuentus cariorhabetur. Eſt aūt ex duobꝰ coloribus auręolis ſcꝫ guttiſmicans: ⁊ porri ſucco colore ꝑmixtus. ¶ Iſidorꝰ. Criſoptaſius eſt lapis ethiopicus: quē lux celat: prodit obſcuritas. Nocte ſiquidē eſt igneus: die aureus. ¶ Arnoldus. Criſoptaſion eſt gēma quā mittit ethiopia. heclucet in tenebris. in lumine aūt tenebreſcit. fitqꝫ in ea r̄ciprocatio coloris nō determīati. velut in quercū putrefacta. ⁊ in noctiluca. ¶ Ex lapidario. Ethiopuꝫ telluslapidem criſoptaſiō edit. Quē te nebre prodūt occultuꝫtemꝑe lucis. Noctibus igne micans vaneſcit luce diurna. Abſqꝫ nitore iacens auri pallore ſepultus. Hic quoqꝫ nature mutatus cernitur ordo. Nam quē lux celatſolito nox more reuelat.¶ LXII.¶ De criſtallo ¶ IſidorusRiſtallus eſt lapis reſplendēs et colore aquoſꝰTraditur aūt ꝙ ſit nix: glacie durata ꝑ annosvnde et nomen greci ei dederūt. Gignitur aūtin aſia ⁊ cypro: maxīeqꝫ in ſeptētrionū alpibus. vbi neceſtate ſol feruentiſſimꝰ inueītur. Ideoqꝫ ip̄a duricia diuturna et annoſa: reddit hāc ſpecieꝫ: que criſtallus dicitur. hic oppoſitus radiis ſolis adeo flamaꝫ rapit: vt aridis fungis vel foliis ignem p̄beat. vſus etiaꝫ eiꝰ ad pocula deſtinatur. Nichil aūt aliud quā frigidū pati pōt.¶ Pliniuſ vbi ſupͣ. Criſtallū cōtraria nature cauſa facit̉: gelū vehementiore concreto. Nec alibi certe reperitur: ꝙͣ vbi maxīe niueſ rigent hiberne. certumqꝫ eſt glaciem eſſe. vn̄ et nomen greci dedere. Oriens et hāc mitit: nec vlla p̄fertur indice. Naſcitur et in aſia: viliſſimacirca alabandam et hortoſiam. finitimiſqꝫ mōtibus. itēin cipro. Sed laudata et in europa iugis alpiū. Autoreſt iuba: ⁊ in quadā inſula rubri maris naſci ante arabiam ſita que neron vocetur. Et in ea: que iuxta gemmatopazion ferat cubitalemqꝫ effoſſam a pitagora p̄tolomei regis p̄fecto. Cornelius bochus dicit et ī luſitanianaſci ꝑqua mirandi ponderis immenſis iugis dep̄henſis ad liberamentum aque puteis. Hoc aūt mirū: quodet exonocrates epheſius tradit: aratro in aſia et ī ciproexcitari. non em̄ in terreno nec niſi inter cautes creditū