Nonusv. C1

2nſigLiber

tatem: facitqꝫ hoīem vigilem. malāqꝫ cogitationem repellit: et intellectū bonum tribuit. ¶ Plinius vbi ſupͣ.Indice quidem ametiſte principatuꝫ tenent. Sꝫ in arabie quoqꝫ parte: que eſt finitima ſyrie: petria vocatur.Et in armenia minore. ⁊ in galatia reꝑiuntur. ⁊ ī egipto. Sordidiſſime atqꝫ viliſſime in thraſo ⁊ cypro. Indice abſolutum phenicis purpure colorem hn̄t. Et ad hāctingentiū officine vota dirigūt fundit aūt euꝫ aſpectuleniter blandum: neqꝫ in oculos vt carbunculi vibrant.Alterū eaꝝ genus deſcendit ad hiacinctos. ⁊ hūc colorem indiſacon vocāt. Eſt ⁊ paranites. in ꝯtinuo arabiegentis. Quartū genus colorē vini habet. Quintuꝫ advicinia deſcendit criſtalli albicante defectu purpuree:has gēmas magoꝝ vanitas ꝓmittit ebrietati reſiſtere:multaqꝫ mira efficere. ¶ Ex libro d̓ natura reꝝ. Ametiſtus violacei coloris eſt optimꝰ. Eſt aūt quedaꝫ velutgutta vini rubei aqͣ corrupta. Et hec facilior eſt ad ſculpendum: valet multū vinum bibētibus: qm̄ ebrietati ēcontrarius.. XLV.¶ De androdamāta et antracite IſidorusAdrodamāta nitorem hꝫ argenti ⁊ pene adamas ſemꝑ teſſeris quadrata. Magi putant ei¶ nomē impoſitum ab eo. ꝙ domare ac refrenaredicatur impetus vel iracūdias animoꝝ. Gignitur aūtin mari rubro. ¶ Arnoldus vbi ſupra. Androdamātalapis eſt coloris argētei: trahiturqꝫ de rubro mari: forma eius vt teſſera duricies vt adamātis: virtus eiꝰ eſtcōtra furorem animūqꝫ ꝯmotuꝫ ¶ Ex lapidario. Androdamanta lapis eſt quaſi teſſera quadra. Ip̄e marisrubri mixtus reꝑitur arenis. Quē magus affirmat tante virtutis haberi. vt poſſit pn̄s animos ſedare calētes¶ Ex libro de natura reꝝ: Androdamāta lapis qͣdrusatqꝫ duriſſimus tāte virtutis eſt: vt animū furore calentem ⁊ luxuria ſedare poſſit. ¶ Iſidorus. Antracites ēcoloris ignei vt carbūculus. Sed cādida vena p̄cinctꝰcuius ꝓprium eſt ꝙ iactatus in ignē: velut mortuus extinguitur: ac cōtra ꝑfuſus exardeſcit. ¶ Plinius vbiſupͣ. Eſt inter carbuculoꝝ ſpecies antracitis: ī theſprocia foſſilis: carbonibus ſimilis. hec quoqꝫ cādida venap̄cincta traditur. ¶ Areſtotiles vbi ſupͣ. Antrax .i. carbunculus rubeus: ſi cū eo ponatur orithi nocte lucebit.¶ De aſio et aſterite et aſtrione.XLVI.¶ Diaſcorides.Sius lapis in alexādria tm̄ inueītur: qͥ optimꝰeſt ad vſum medicine. qui eſt colore candidꝰ. acleuis in modū pumicis: ac velut puluis maībꝰinſidens. Sanat fiſtulas: ſcrofas: podagram ⁊ alienaspaſſiones. Cū melle vero putredinē circūſcribit. daturetiam ptiſicis more electuarii. Et habet ſaporē ſalfuginoſum ac nitroſum. ¶ Iſidorus vbi ſupͣ. Aſterites ē gēma candida: lucem ꝯtinens incluſam veluti ſtellā intusambulātem. Soliſqꝫ candicātis radios reddit: vnde etnomen inuenit. ¶ Pliniꝰ vbi ſupͣ. proxima candicantium gēmaꝝ eſt aſteria: principatū hn̄s ꝓprietate natureꝙ incluſam lucem pupille modo quodā cōtinet. ⁊ tranſfundit cū inclinatione: velut intus ambulantem ex alioatqꝫ alio loco reddēs. ¶ Iſidorus vbi ſupͣ. Aſtirion gēma eſt criſtallina in india: criſtallo ꝓpinqua. in cuius cētro fulget ſtella lune plene fulgore. Nomēqꝫ eo ſumpſitꝙ aſtris oppoſita fulgorē rapit ⁊ gerit. ¶ Pliniuſ vbiſupͣ. In carmania naſcitur gēma: que aſtrios vocatur.Similiter vt aſtiria vel aſtirites candida: criſtallo ꝓpīqua. In india vero naſcens ⁊ in pallenes litoribꝰ aſtrios: ſtella fulgore lune plene lucꝫ a centro intus. Quidāvero cauſam noīs huius reddūt: ꝙ aſtris oppoſita fulgoreꝫ rapiat ⁊ gerat. Optimā aūt in carmania. nulliqꝫvitio obnoxiam gigni. Cerauniā vero que ſit deteriorvocari. peſſima vero ſimilis eſt lucernaruꝫ lumini. Cele

brant ⁊ aſtroitē miraſqꝫ laudes eius in magicis artibꝰzoro aſtrē ceciniſſe. quidā diligentius de ea re produnt.Aſtrobolon ſudmes dicit oculis piſciū ſimileꝫ eſſe. ⁊ veſolem candido radiare.XIVII.De balaginte et berillo. ¶ Arnoldꝰ vbi āAligius eſt gēma ruffa ꝑlucetis nature deoneras a carbunculo: ip̄ius ac virtutibꝰ om̄ibuſdebilibus in eo remiſſis. ¶ Iſidorus vbi ſupͣ.Berillus in india gignitur: viriditate ſimilis ſmaraodo: ſed cū pallore. politur auteꝫ ab indis in ſexangulasformas vt hebetudo coloris reꝑcuſſione anguloꝝ excitetur. aliter politus nō habet fulgorē: genera eius ſuntnouem. ¶ Helinādus in cronicis libro. x. Berillus eſtcoloris violacei vel aque marine ¶ Iuba ſcripſit ꝙ coniugii dat amorem. ⁊ portātem ſe magnificat. Bextraꝫſtringentis adurit. Aqua in qua iacet pota: valet infirmis oculis: tollit rictus ⁊ ſuſpiria et cūctis epaticis fertur curare dolores. ¶ Arnoldus. Berillus eſt lapis cuius color eſt pallidus vt lympha. forma ſexagona. Cunqꝫ genera eius ſunt nouē: qui magis pallet eſt melior.virtus eius eſt cōtra hoſtiū pericula. ꝯtra pigriciē. oculos humidos ſanat. geſtanteꝫ adurit. Si oculo ſolis opponitur ac rotūdatur: ignem accendit. ¶ Diaſcorides.Berillus lapis lucidus eſt ⁊ clarus: oleo ſimilis: ſculpitur locuſta marina: ac ſub geminis pedibꝰ eiꝰ cornuta:ac ſub gēma ponitur herba ſenina modico ano incluſageſtata amorē ꝯiugii facit. Aqua in qua miſſa eſt potaad oculoꝝ vicia valet. ⁊ ad omnē valitudinem.¶ Item de berilloI. XLVIII.¶ PhiloſophusErillus eſt lapis ꝯſpicuus: oleo vel aquis mari¶ nis colore ſimilis. Radiuꝫ ſolis ad ſe trahit: qͥOſcꝫ radius lapidem ſine cōtinuitatis ſolutionepenetrās: ex altera parte lapidis que ſcꝫ remotior eſt aſole: ſtupas ⁊ pāniculos et quecūqꝫ ficca et cōburendafacile attrahit ⁊ accendit. Manū quoqꝫ ſe tenentis adurere dicit̉. Aqͣ ablutionis eiꝰ vꝫ ocul̓ īfirmis vꝫ etiā ꝯͣeructuationes: ⁊ ſuſpiria: ⁊ dolorem epatis. ¶ Pliniusvbi ſupͣ. Berillus eandem aūt certe ſimilē habere videtur cū ſmaragdo naturā. India gignit berillos raro alibi reꝑtos. ꝓbatiſſimi ſūt ex his qui viriditatē imitātur.puri maris. ꝓximi vero qui vocātur cryſoberilli pauloquidē pallidiores ſed in aureū colorem exeunte fulgorevicinū huic genus eſt pallidius ⁊ a quibuſdaꝫ ꝓprūi generis exiſtimatur: vocaturqꝫ crhyſopilon. Quarto locohiacinthizontes numerātur. Quinto illi quos heroideſvocāt. poſt eos ſunt cerini. deinde oleagini. hoc eſt coloris olei. poſtremi vero criſtallis fere ſimiles. ⁊ hi habētcapillamenta ſordeſqꝫ alioquin euanidi que omniuꝫ vicia ſunt. Indi mire gaudent eoꝝ longitudīe: ſoloſqꝫ gͦmaꝝ eſſe: qui malūt auro carere: predicāt. Et ob id ꝑforatas elephātoꝝ ſetis religāt. Alios ꝯuenit nō oportere ꝑforari quoꝝ ſit abluta bonitas: vmbilicis ſtatim exauro capita ꝯprehendētibꝰ. Ideoqꝫ chylindros ex hisfacere malūt: ꝙ gēmas. qm̄ eſt ſumma ꝯmendatio ſlongitudine. Quida putāt ⁊ anguloſos ſtatim naſci: ꝑforatos qͣꝫ gratiores fieri: medulla cādoris exempta. Additoqꝫ auro reꝑcuſſa: vel om̄ino caſtigata ad craſſitudine¶ Ex libro de natura reꝝ. Berillum india mittit: optimi ſunt oleo lucido ſimiles. ⁊ maxime qui maculas interius non hn̄t. Sunt em̄ quidā lucidiſſimi: minutas ⁊ logas habentes interius maculas: velut ꝑuos capillos.Berillus ſi formā ſexangularē habuerit: arcus celeſtiscolores in radio ſolis efficit. Idem etiā ſi rotundus: vtpomum fuerit. humectatus aqua in claritate ſolis: calbones mortuos: vel pannū laneum nigrū: vel bulliturearboris ficcā accendit. vnde quidā egregie metro luſūin ꝑſona berilli dicens. Me dedit inſignem virtus queformat in igneꝫ: Solis ſplendorē nō ignis paſſa calore