LiberNonus

Melinus lapis dulcem emittit ſuccū: atqꝫ mellicumTuſus ac cere mixtus eruptionibus pituite: maculiſqꝫcorporis medetur. et fauciū exulcerationi. Epinictidasquoqꝫ tollit: ⁊ vuluaꝝ dolores impoſitꝰ velleri. ¶ Spegie lapides inueniūtur in ſpongiis: ⁊ ſunt natiui. Quidam eos cyſteolithos vocāt: qm̄ in vino poti veſice medentur. Et calculos rumpunt. ¶ Theameden lapidēalius mons in ethiopia gignit: qui omne ferrum abigit⁊ reſpuit. porro in alijs atqꝫ alijs lapidum generibusSunt qui ⁊ lunā non tolerent et qui vetuſtate rubiginētrahant. colorem ve candidū oleo mutēt. ¶ XXIX.De gēmis et earum virtutibꝰ ¶ Iſidorus.Emme dicūtur eo ꝙ inſtar gūmi tranſluceant¶ Nam que nō trāſlucent gemme cece appellantur. eo ꝙ denſitate ſua obſcurātur. Multuꝫ vero decorem auro tribuūt gēme. coloruꝫ venuſtate. Lapides aūt p̄cioſi dicūtur: quia care valent. Uel quia rariſunt. qm̄ omne quod raꝝ eſt: p̄cioſum vocatur. ¶ Ex libro de natura reꝝ. Gēmaꝝ virtus magnā eſt: ⁊ vn̄ habeant niſi a deo homini īcomꝑtum eſt. Nam om̄is virtus a deo fit: In herbis quidē eſt mediāte oꝑatione nature: vtpote que naturaliter calide ſunt aut frigide. Iōqꝫ ꝯpetunt medicine. que ſcꝫ ꝑ cōtraria fit. hoꝝ aūt nullum in lapidibus eſt: vt ſcꝫ exceſſus caliditatis: aut frigiditatis in aliquo lapidū denotetur. Conſtat ergo qꝛſine vllo medio indidit virtutē omnipotens. eiſqꝫ volūtatis ſue virtutē ⁊ potentiā tribuit: pro ratione nature.De his āt dicit auguſtinꝰ. ꝙ ꝑ has etiā demōes alliciūtur. Unde ⁊ ſalomon incluſiſſe demones ſub gēmis et īanulis legitur. Sed ſicut in peccato primi hominis oīscreatura corrupta eſt. Sic etiā ī ip̄is virtutes que poſtpeccatū in eis remanſerāt ꝑ attactum ⁊ vſum immūdorum ⁊ imꝑioꝝ hominū: p̄cipui et lapides corrūpuntur.Sed ſanctificatione ꝯſecrationis ad virtutū efficaciasreꝑantur. ¶ Ex lapidario. Occultas aūt lapidum cognoſcere vires: quaꝝ cauſa latens: effectꝰ dat maīfeſtosEgregiuꝫ quidē volumus rarūqꝫ videri: ſcꝫ his ſolersmedicoꝝ cura iuuatur auxilio lapidū morbos expelleredocta. Nec nimis inde dari reliquaꝝ ꝯmoda rerum: autores ꝑhibent: quibus hec ꝑfecta ferūtur. Nec dubiumcuiqꝫ debet falſum ve videri. Quin ſit ſua virtus diuinitus inſita gemmis. ¶ Hieronimus ſuꝑ hieremiā: denatura vero lapidū ſiue gēmaꝝ: ⁊ grecoꝝ plurimi et latinoꝝ ſcripſerunt. E quibus ſancte memorie epūs epyphanius vnus fuit. qui nobis ingenii ⁊ eruditionis ſuevolumē inſigne reliquit. plinius quoqꝫ ſecundus orator⁊ ph̓us extitit. qui etiā in oꝑe pulcerrio naturalis hiſtorie librū triceſimumſeptimū qͥ et extremꝰ eſt. Lapidum¶. XXX.atqꝫ gēmaꝝ diſputatione cōpleuit.¶ De gēmarum generibus atqꝫ coloribus¶ Iſidorus vbi ſupra.Emmaꝝ aūt innumerabilia genera eſſe tradūtur. quaꝝ etiā colores diuerſi ſunt. Nā alij ſūtvirides: vt ſmaragdus: praſius: croſoberilluscroſopraſſus: Et iaſpis: Topaſius: callaicus: melochites: Elyctropia: Sagda: Mirriteſ: Aromatices: Coaſpides. Alie vero rubee: vt corallus: Onix: Sardonix:Ematites: Succinus: ligurius: Alie purpuree. vt ametiſtus: Saphirus iacinctus celidoniꝰ: cyanea Alie quoqꝫ candide. vt margarita: pedorus: aſterites galacͣtitesgalacies: ſilenites: cimedia: Epymelaſ. Alie vero nigrevt achates. Abſictos: Egicilla: media: vegētana: Baripthos: Meramelas: veneris crinis: pyritis: DyoniſiaPorro alie ſūt varie vt pantrus: olcā: Mitridax: oppalus: pōtica: Murrina: Exacōtalicus. Alie vero criſtalline: vt criſtallus: Adamas: Balatias: Cerauniꝰ: IrisAſtreon: Electria: Enidros: Carbūculus: AutracitesSandaſirus: Lichinus: Alabādina: carcedonia: dracōtides: cryſoptaſiꝰ: Ermiſcion: flōgites: Syrtites: Que

dam autem auree: vt cryſopis: cryſolitus: cryſelectros.Amocriſus: criſolamſis: leocriſus: criſocolla: Multuꝫvero ſicut iam dictū eſt ſupͣ decorem auro tribuūt gemme: coloꝝ venuſtate.¶ XXXI.¶ De luxuria hoīm in gemmarum precijs etal pectibus. ¶ Plinius libro xxxvij.Eniqꝫ in artum coacta rerū nature maieſtas:nulla ſui ꝑte mirabilior apparet hominibus: ꝙͣcirca gēmas. Tantū varietati coloribuſ ac materie decori tribuunt. Uiolare quoqꝫ ſignis gēmas nephas ducunt. Aliquas vero arbitratur extra hūarumopum taxationem ac p̄cia. Ita vt pleriſqꝫ ad ſummā abſolutāqꝫ rerū nature ꝯtemplationem: ſatis ſit vna aliqͣgēma. policrates ip̄e fatebatur ꝙ felix eſſet. ſatiſqꝫ piarmenti ſi in vniꝰ gēme volūtario damno vteretur: Si cūfortune volubilitate paria faceret. planeqꝫ ab inuidiaeius abūde redimi ſe putaret. ſi hoc vnū doluiſſet. Aſſiduo ergo gaudio luxus eo a nauigio ꝓuectus: anulummerſit in altum. At illū piſcis ex nimia magnitudine regi natus eſce vice raptum. vt faceret oſtentū: in culinadn̄i: rurſus fortune inſidiātis manui reddidit. hanc vero gēmam conſtat fuiſſe ſardonicem: poſt hūc anulū regia fama exiſtit de gēma pirrhi: qui aduerſꝰ romanosbellum geſtabat. Achatē enim habuiſſe traditur: in quanomen muſe ⁊ apollo cythara tenens nō arte ſed ſpōtenature ſpectarētur. ita diſcurrētibus maculis: vt muſisquoqꝫ darentur inſignia ſingulis. pompeius tercio trumpho: quē de pyrathis: aſia: ponto: gentibuſqꝫ ac r̄gibus egit. alueū cum teſſeris luſorium ē gēmis duabuslacum pedes tres longū quatuor tranſduxit. In eo fuitaurea luna: pondo triginta miliū triclinares lecti: tres.vaſa ex auro ⁊ gēmis abacoꝝ: nouem. Signa vero aurea: tria. Minerue matris ⁊ apollinis coronas ex magaritis: triginta tres. Montē quoqꝫ aureū quadratuꝫcum ceruis: ac leonibus ⁊ pomis omnis generis circūdatum vite aurea. Muſeū ex margaritis. In cuiꝰ faſtigio erat horologiū. Cetera triumphi eius ꝙͣ veriſſimeſubiiciā. Sed honore id reciduo: ſeueritate ſcꝫ victa exveriore luxuria: quā triūpho. profecto inter illos virocognomen magni duraſſet: ſi ſic ē margaritis triūphaſſes magne: re tam ꝓdiga feminiſqꝫ reꝑta. quā haberegerereqꝫ fas nō ſit. Tolerabiliorē tn̄ fecit cauſam gauprincipis: qͥ ſuꝑ ceterā muliebria: oculos e margaritisinduebat. Neroniſqꝫ principis qui ſceptra perſonis hiſtrionū et cubilia viatoria vnionibꝰ conſternebat.XXXII.De quarundam earū denomīationibus eteffectibus. ¶ Iſidorus vbi ſupra.Unt aūt gēmaꝝ quedā genera ex metalloꝝ vl̓lapiduꝫ ſpecie cognoīata: vt criſopis qm̄ auꝝtantū eſſe videtur. Leocriſus colore aureo interueniete candida vena. Criſelectros auro ſimilis: ſed incolorem vergens electri. Calcites coloris erei. Ethiopcus ferrei. Iunilaniciꝰ: ſimilis marmori. Arabica ebori. Sunt ⁊ quedā eaꝝ genera ab aīalibus cognomīata.Nam ethites: vipeas expͥmit maculas. carcine ē ex cacri maritimi colore. Scorptiſ colore effigieqꝫ ſcorpiorefert: vnde ⁊ noīatur. Mirmicites formice reptatis effigiem imitantur. Caos ſimilis eſt pauoni. Hieracitesaccipitris coloris. Etithes aquile. Egoptalinus capnoſimilis eſt oculo. Licoptalmus eſt coloꝝ quatuor: ex rutilo ſanguineū: In medio nigrū: candido cingens: vt lipoꝝ imitetur oculoſ. Meconites expͥmit papauer. Miti ſunt aūt ⁊ mirabiles gēmaꝝ effectus in medicinis etvariis vſibꝰ. Sunt ⁊ quedā eaꝝ quibus gentiles in quibuſdam vtūtur ſuꝑſtitionibus. Nā lyparea ſuffita omnes beſtias euocari tradunt. Anācitide in nigromaciademonū ymagīes euocare dicūt̉. Synocitide vmibrasinferoꝝ euocataſ: teneri aiūt. Celonites oculꝰ eſt indice