Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

I Ie.Nonus

et in ſiniſtro ſuſpenſus lacerto: pregnantibus confert.caſum caducorum ꝓhibet. Contra etiaꝫ abortum et laharem pregnātis valet. Si de veneni fraude aliquis ſuſpectus eſt. hic lapis ſub eius cibo ſuppoſitus ipſuꝫ declutire ꝓhibet: ſi reus eſt. Si vero lapidē a cibo ip̄o ſb̓traxeris: mox eūdem cibuꝫ deglutiet. Ex libro de naͣtura reꝝ. Aquila ī nido lapidem habet ethitem: qui veiut pregnans fetū ꝯtinet intus lapidē minutū ſonantēet hunc cōtra caloreꝫ nimiū quē habet aquila: naturaliter incubans in nido: ne ſcꝫ depereāt oua decocta calore uimio. Huic eniꝫ lapidi calor ignis nocere nequit.Phiſiologꝰ Ethites facillime igne vicīo accenditurGunt autem bini maſculus femina. Nec ſolū aquilisad pariendū oua ꝓſūt ſꝫ etiā pregnantibꝰ adalligati celeritatem ꝑtus efficiunt. XXIIII. De pirite. Iſidorus.yrites lapis perſicus eſt fuluꝰ: ſimilās aeris qͣlitatem. ſic dictus: eo inſit illi ignis plurimꝰ.Siqͥdem facile ſcintillas emittit. hic tenentismanum: ſi vehemētius p̄matur: adurit Plinius vbiſupͣ. Corallium lapidem pyritem vocant aliqui: eo ignis plurimus inſit ei. Sed eſt etiā alius pyrites eris ſimilitudine: quem reperiri volūt in cypro. Et in metalliſ ſūt circa acamania vnū argenteo colore. alterū aureoCoquuntur varie ab alijs iteꝝ tercioqꝫ in melle: donecliquor cōſumatur. Ab alijs vero pruna pͥus: deīde melle. ac poſtmodū vt es lauātur. vſus eoꝝ in medicina eſtexcalefacere: ſiccare humoreꝫ: extenuare: duriciaſqꝫ nimias mollire. vtūt̉ crudis tuſis ad ſtrumas atqꝫ furūculos. Pyritaꝝ etiaꝫ aliqui genus vnū faciunt pluri habens ignis: quos viuos appellamꝰ. Et ponderoſiſſimi ſunt: hi caſtroꝝ exploratoribus maxime neceſſarii ſūt: qui clauo vel altero ꝑcuſſi ſcint illas edūt. que ſcꝫſulphure: vel fungis aridis: aut foliis excepte: dicto celerius ignem trahunt Diaſcorideſ. Lapis pęrites eligendus eſt: colorem eraminis habēs. huic crudo et cocto virtus ſtiptica et termantica. caligines oculorū purgat: duriem mollit. diaforeſim et digeſtioneꝫ facit. addita reſina carnes ꝑequat. lapis iſte cōbuſtuſ a multis difriges dicitur.XXV.De phrigio et phingite. Iſidorus.Hrigius a loco dicitur eo in frigia naſciturcolore pallidus mediocriter gͣuis gleba pumicoſa. vritur ante vino ꝑfuſus: flatuſqꝫ follibusdonec rubeſcat. Rurſuſqꝫ dulci vino extīguitur tribusvicibus: tingendis veſtibꝰ tantuꝫ vtilis. DiaſcoridesPhrigius lapis tres habet ſpeciēs. vna eſt metallica:in cypro naſcitur et de ꝓfūdo aſcendit lacu: que terrenoſa eſt. poſt hoc ſole ſiccatur. Hec in medio poſita ſacramento circūitur et cōburitur. Altera ſpecies eſt fexeraminis habens guſtum eri uſto ſimileꝫ. Tercia veroſic colligitur. Lapis pirites colligitur: et in fornace poſitus vt calx comburitur: ꝙͣdiu colorem ſanguineū facitet collectus reponitur: ac defriges appellatur. vtilis eſtille qui guſto ſtipticus eſt: eris vſti ſimilem ſaporem habens. et līguam fortius velut alumē deſiccans. vnde ſicōburitur defrige venditur. Defrigi quidē virtꝰ ſtiptica eſt: purgatoriā et ī modū niuis refrigeratoria. Creſcentes ſuꝑflue carnes vulneribus equat. ad cicatricemducit ad fluores oculoruꝫ vtilis eſt. vulnera maligna etpaſcētia curat. apoſtemata ſpergit. Ceraqꝫ et reſina additis omnia ſupͣdicta facere poteſt. Iſidorus. Phingites alias p̄hengites capadocie lapis eſt: duricia marmoreꝰ: candidus atqꝫ tranſlucens Ex quo quōdā tēplūa quodā rege ꝯſtructū eſt: foribꝰ aureis: quibus clauſisintus diuturna claritas erat. Plinius vbi ſupͣ. Incapadocia repertus eſt lapis phingites: ſub nerone pricipe ex argumento ſic appellatꝰ: quoniaꝫ cādido et trāſlucenti fulue inciderant vene. hic eidem cōſtruxit fortu

ne: quā ſciam appellant. Seruio rege ſacratā: aurea domo ꝯplexus. Quāobrem foribus oꝑtis: erat interdiuibi claritas diurna. haud alio ſpeculariū tanꝙͣ īcluſa luce non tranſmiſſa.XXVI.De ſamio et ſarcō fago et oſtratite Iſidoruſ¶Amius a ſamo inſula vbi repitur vocatus eſtAmius a ſamo inſula vbi reꝑitur vocatus eſttatus vertigines ſedat. Menteſqꝫ cōmotās īſtituit adalligatꝰ vero ꝯtinet partus. Plinius vbi ſupra. Samius lapis auro poliendo ē vtilis. In medicīaquoqꝫ vtilis eſt. oculoꝝ vlceribꝰ. cum lacte contra veteres lacrimationes ꝓdeſt. Etiā cōtra ſtomachi vicia potus. Quidā et morbis comicialibus vtiliter putāt euꝫdari. ad vriue difficultates aceto miſceri. ꝓbatur aūtgrauitate atqꝫ candore. Iſidorus. Sarcofagꝰ lapiſeſt: dictus eo corꝑa defunctoꝝ in eo condita: infradraginta dies dentibꝰ exceptis ꝯſumūtur. Sarcos em̄grece archa dicitur: fagos ꝯmedere. veſtes quoqꝫ calciamenta mortuis illata lapidea fieri mucianus autoraffirmat. Naſcitur aūt in troade fiſſiliqꝫ vena ſcīditur Plinius vbi ſupͣ. In aſya troadis fiſſili vena ſcinditur ſarcofagꝰ lapis. Mucianꝰ autor eſt: ſpecula quoqꝫſtrigiles ac veſtes calciamēta mortuis illata fieri lapidea. Sunt eiuſdeꝫ generis in oriente ſaxa: que etiā viuentibꝰ adalligata erodunt corꝑa et mitior eſt ſeruādiscorꝑibus nec abſumēdis. chemites ebore ſimillimus: inquo darium conditū ferunt. Pliniꝰ vbi ſupͣ. Oſtratite teſte ſimilitudinē habent. vſus eoꝝ eſt ad cuteꝫ lenigandā pumice. poti quoqꝫ ſanguinē ſiſtunt. Et illiticum melle vlcera: doloreſqꝫ māme reſanāt. XXVII.De abeſton et amiantho et catochite atmēfite. Iſidorus.Beſtō archadie lapis ferrei coloriſ: ab igne nomen accepit: eo ſemel accenſꝰ nūquā extīguitur. de quo lapide mechanicuꝫ aliqͥd ars humana molita eſt: quod gētiles capti ſacrilegio mirātur. Aiunt em̄ in templo quodā fuiſſe veneris phanū. Ibiqꝫdelabrū in eo lucernā ſub diuo ſic ardentē: vt illā nulla tempeſtas nullꝰ ymber extingueret. Plinius vbiſupͣ. Amiantus alumine ſimilis. nichil igne deꝑdit. omnibus veneficiis priuatim magoꝝ reſiſtit Solinuſcatochites eſt lapis ī agro corſicano maior ceteris: quiad ornatū deſtinatur. Nec tam gēma ꝙͣ cautes. hic impoſitas manꝰ detinet. Ita ſe iunctis corꝑibꝰ adnectēs.vt ip̄o hereant quibꝰ tangitur: ſed ineſt ei vellus etde glutino lentiore neſcio quid pariat gūmi. IſidorꝰMēphites a loco egipti vocatꝰ gēmantis nature eſt.tritus atqꝫ in his que vrenda et ſecāda ſunt: ex aceto illinitus: ita obtupeſcere facit corpus: vt non ſentiat cruciatum.. XXVIII.De androdamantho et de quibuſdaꝫ alijsIſidorijs vbi ſupra.Ndrodamātꝰ eſt colore niger: pondere et duricia inſignis. vude nomen traxit p̄cipuus autēin affrica inueītur. Argentū vel es in ſe trahere dicitur. Attritus vt emathites in colorem ſanguīsredigitur. Syrius a ſyria vbi reꝑitur appellatur.integer fluctuare traditur: ꝯminutus mergi. Phiſiologus. Theroboleni lapides ſunt igniferi in quodammonte orientis. Maſculus femina: qui quādo longeſunt ab inuiceꝫ: ignis ab eis accenditur. Cum autēcaſu aliquo appropinquauerit femina maſculo. ſtatī accenditur in eis ignis. Ita vt ardeant oīa que circatem illum ſunt Plinius vbi ſupͣ. Geoden ex argumēto appellant quia cōplexus eſt terrā. vtiliſſimus eſt oculoꝝ medicamentis. Itemqꝫ māmarum ac teſticuloꝝ vitiis. Arabus eſt lapis ebori ſimilis. qui crematꝰ accōmodatur dentifriciis: pͥuatim emorroidas ſanat cumlauugine linteoꝝ eiſdem linteolis imſuper impoſitus.