LiberN 1. S

ſubligabat. Sed multo mirabilius eſt: qd̓ a fratre meoet coepiſcopo ſeuero millenitano de iſto lapide comperiSe ip̄m nāqꝫ vidiſſe narrauit: quemadmodū lucanariꝰquondā comes africe: cū apud eū ꝯuiuaretur: epiſcopeūdem ꝓtulerit lapidem: et eū tenuerit ſub argento: ferrūqꝫ ſuꝑ argentuꝫ poſuerit. Deinde ſicut ſubter mouebat manū: quā lapidem tenebat: Itaqꝫ ferrū deſuꝑ mouebatur. atqꝫ argento medio nichilqꝫ patiente ꝯcitatiſſimo curſu ac recurſu infra lapis ab homine: ſupͣ ferrūrapiebatur a lapide. dixi ꝙ ip̄e cōſpexi: dixi ꝙ ab alijsaudiui: cui tanꝙͣ ip̄e viderim credidi. Quid etiā de iſtomagnete legerim dicā quādo iuxta eum adamas ponit̉ferrū non rapit. Et ſi iam rapuerat: vbi ei aꝓpīquauerit mox remittit. Ex hoc aūt ꝙ magnes ferrū attrahit:tam mirifica fiunt arte mechanica: vt ea qͥ neſciāt opinentur eſſe diuina. vnde factū eſt ꝙ in quodam templolapidibus magnētibus in ſolo ⁊ in camera proportionemagnitudinis poſitis: ſimulacrū ferreū aeris illius medio inter vtrūqꝫ lapidem quaſi numīs poteſtate penderet. quale aliquid etiā in lucerna veneris de lapide abeſto ab artifice fieri potuit. quod gētiles mirarētur. Inquo lapide mirū eſt: ꝙ cū ignem nullū habeat ꝓprium:accepto tn̄: ſic ardet alieno: vt extīgui nō poſſit. ſic ergo⁊ in magnete: quod neſcio qua inſenſibili ſorbitione ſtiDe virtute ipſiꝰ in medicīa ¶ Diaſcorides.pulam nō mouet: ⁊ ferrū rapit..XXIAgnes gignitur circa litus occeant: apud trogoditas magnas hn̄s virtutes. ⁊ vel vt ſpiritūFin attrahendo ferrū: fures intrātes domū vt p̄cioſa deripiat: intra quatuor angulos domus carboneſardentes ponūt: ⁊ lapidē minute p̄ciſum ſuꝑmittūt. ſicqꝫ mentes ⁊ oculos eoꝝ qui aſſunt: auertunt: vt timorefugiāt: putātes ſuꝑ ſe ruere domū. Habꝫ aūt vires purgatorias. ⁊ ob hoc ydropicis cuꝫ mulſa datus: groſſitudinem deducit: ⁊ omnes humores ꝑ ventreꝫ miniſtratTritus etiā ⁊ ſuꝑaſperſus ꝯbuſta ſanat. ¶ Conſtantinus in libro graduū: Magnes in ripa maris indie reꝑitur. cuius natura calida eſt ⁊ ſicca in tercio gradu. Dcit etiā galienus in libro de lapidibus: ꝙ naute nauemferreos clauos hn̄tem: illuc nō audent ducere. Nec vl̓lum ferri artificiū in ea habere. Naui em̄ illis mōtanisappropinquāte: omnes claui ⁊ quidqͥd ferri in ea habetur a mōtanis attrahūtur ſua ꝓprietate. Hic lapis potui datus: optimū eſt ei qui de ferro toxicato vulnerat̉ꝰeſt. Et eis qui infirmātur de ferrugīe cathaplaſmatibꝰvel emplaſtris ꝯmixtus: valet ad ſagittā vel gladiū extrahendū de vulnere. Ruffus dixit eūdem lapideꝫ melancolicos ꝯfortare: timorem ⁊ ſuſpitionē eis aufferre.¶ Platearius vbi ſupͣ. Magnes eſt caliduſ ⁊ ſiccus ītercio gradu: valet ꝑcipue vulneratis: qꝛ ferrū attrahitpuluis etiā eius datus in ſucco feniculi: valꝫ ꝯtra ydropiſim ⁊ ſplenē ⁊ alopeciā. Attrahit em̄ flegma ⁊ melancoliā. ¶ Auicēna vbi ſupra. Magnes cū aduritur fitemathites: ⁊ virtus eiꝰ ſicut virtus illius. Melius ē niger imbibitus rubedine. purus aūt abſterſiuus ⁊ mūdificatiuus. ¶ Pliniꝰ vbi ſupra. In quadā ethiopie r̄gion inueītur emathites: magnes ſāguinei coloris: ſaguinemqꝫ reddēs: ſi teratur. ſed ⁊ etiā crocū. At ī attrahendo ferrū: nō eſt natura eadem emathiti q̄ magneti.Om̄es aūt hī medicamētis oculoꝝ ad ſuā quoqꝫ portionem ꝓſunt: maxīeqꝫ epyforas ſiſtūt ſanāt ⁊ aduſtā cremati ac triti.XXII.Yſidorus vbi sͣ.¶ De gagate.Agates pͥmū ī ſicilia inuētus eſt: Gagatis fluminis fluore reiectus: vnde ⁊ noīatus. licet inbritānia ſit plurimꝰ. Eſt aūt niger planꝰ leuis⁊ ardens igni admotus fictilia in eo ſcripta nō delēturIncenſus ſerpentes fugat: demoniacos ꝓdit virginitatem dep̄hendit. Mirū quod aqua accēditur oleo extīg

uitur. ¶ Pliniꝰ vbi ſupͣ. Gagates lapis nomen haberloci ⁊ amnis: habet em̄ nomen gagatis licie. Aiunt et ſleucocolla expelli mari: atqꝫ infra duodecī ſtadia colliciEſt aūt pumicoſus. nō multū a ligno differēs: planusleuis: frangibilis: odore ſi teritur graui. Naꝫ tritꝰ odorem ſulphureū reddit. Ex vino decoctus medetur dentibus. ¶ Solinꝰ. Gagates calefactus applicata detinet¶ Arnoldus vbi ſup. Gagates lapis alius eſt glaucusalius niger: ⁊ eſt leuiſſimꝰ: ꝑ attritionem calefactus paleas attrahit. ⁊ facile cōbuſtibilis exiſtit. ydropicis cōfert. firmat dentes. valet cōtra ventris ſubuerſioneꝫ etfātaſmata. eiuſqꝫ ſubfumigatio reddit mēſtrua. Aquaex hoc lapide bibita. ſi bibens eſt virgo non vrinabit.Si aūt virgo nō eſt vrinabit. ſicqꝫ virginitas in eo exꝑitur. Et etiā contra laborē ꝑturientis auxiliatur ¶ Exlibro de natura reꝝ. Gagates lapis niger eſt ac lucidꝰ.caducis ꝓdeſt accenſus. Gemones quoqꝫ fugat. aut ſiꝑ os hominis obſeſſi loquātur. fumus eos tacere cogitIdem ſtomachū euerſum Iuuat. Et aqͣ in qua triduoiacuerit: cito ꝑtum liberat. Ip̄a quoqꝫ aqua ſi a puellapotetur: an virgo ſit dep̄henditur. Nam ſi virgo ē immota manet. ſi corrupta incōtinenti mingit. Idē lapisdemonibus ⁊ incātationibus reſiſtit ſerpentes fugat.vnde ⁊ aquila ponit eum in nido ſuo contra ſerpentes.Sergius tn̄ dicit. ꝙ hoc facit vt calorem ſuū circa ouatemꝑet. Idem quoqꝫ calefactus ꝯfricatione paleas attrahit ad ſe: ⁊ cortices granoꝝ tritici. ¶ Auicenna vbiſupͣ. Gagates eſt lapis leuis: habens odorē aſphalti: cōfert podagre. ⁊ ſuffocationi matricis. qn̄ ſuffumigaturex ip̄o. epylenticis cōfert. fumus eiꝰ effugat vermes venenoſos. ¶ Diaſcorides. Gagates melior eſt ille: qͥ facile igne exarſerit ⁊ odorem habꝫ aſphalti. hic aqua ſolutus dentes mobiles ꝯfirmat: ad rigores p̄cordioꝝ acdolores ⁊ euerſiones facit. Incenſus ſerpentes fugat:et epylenticos ꝓdit. Incēditur aūt ⁊ in aqua mittitur:⁊ ꝑturienti de eadem aqua ꝑ triduū potui datur. demonibus ⁊ omnibꝰ maleficiis reſiſtit. virginitateꝫ dep̄hendit.¶ XXIII.Iſidorus vbi ſupra¶ De ethiteThites reꝑitur in nidis aquilaꝝ. aiūt inueniribinos: marem ac feminaꝫ. Nec ſine his aqͥlas¶ ꝑarerę. Hoꝝ aūt maſculꝰ eſt durꝰ: ſimilis galleſubrutilus. femineꝰ vero puſillus ac mollis. Alligati ꝑtus celeritatem faciūt. Aliquid etiā vulue excidunt: niſi cito ꝑturientibꝰ auferātur. ¶ Plinius vbi ſupͣ. Ethites magnā habet famā argumento noīs. Aiunt binosinueniri: marem ⁊ feminā. Genera eoꝝ quatuor. In affrica naſcentem puſillū ac mollem: intra ſe velit albamargillā habentē: ſuauem candidā: ip̄m frīabilem quē feminei ſexus putant. Marem qͥ naſcitur in arabia: duꝝgalle ſimilē. vel ſubrūtilū: habentem in aluō duricieꝫ lapideam. Tercius inueītur in cypro: colore ſimilis eiſdein affrica naſcentibꝰ. amplior tn̄ atqꝫ dilatatꝰ. Ceterisem̄ quaſi globoſa facies. arenā iocūdam: et lapillos inaluo habet. Ip̄e vero tam mollis: vt fricetur etiaꝫ digitis. Quarti generis eſt taphiuſiꝰ naſcens iuxta leucādevbi eſt mons thophius: qui dextra locatus eſt ad leucadem nauigātibus. Inueītur aūt in fluminibꝰ candidusac rubicūdus: huic eſt in aluo lapis: qͥ vocatur callimūnec quicquā tenerius. Om̄es grauidis ad alligati mūlieribus vel quadrupedibuſ: pelliculis ſacrificati vteranimaliū cōtinent partus: nō niſi ꝑturiant remouendialioquin vulue excidiū fit. Sed niſi ꝑturientibus auferatur: om̄ino nō pariunt. ¶ Areſtotiles vbi ſupͣ: Capisethites ſuſpenſus ſuꝑ cubitum eius: qui habet epylenam: ꝓhibet eam et imp̄guate iuuat ꝑtum. ¶ Arnolduide ſaxonia in libro de virtutibus lapidū. Ethites lapiieſt punicei coloris: qui reperitur in aquile nidis. aūt inꝑſia aut in litoribus occeani. hic alium lapidem ꝯtinet.