LiberNonus
ſermo eſt:a viriditate dictus. Et ꝙͣuis poſt etiā alij colores inuenti ſunt: nomē tamen priſtinū a viriditate retinuerūt. hoꝝ colores ⁊ genera innumerabilia. Nec ommia e rupibus excidūtur: ſed multa p̄cioſiſſimi generisſub terra ſparſa ſunt ¶ Plinius vbi ſupͣ. Marmoruꝫgenera coloreſqꝫ non attinet in tanta noticia dicere: necenumerare facile eſt in tāta multitudine. Quoto enimcuiqꝫ loco non ſuuꝫ marmor inueītur. Et tn̄ celeberrimidicta ſunt generis in ambitu terraꝝ cū gentibus ſuis.Non omnia vero gignūtur in lapicidinis. ſed multa etſub terris p̄cioſiſſimi generis. Sicuti lacedemoniū viride cūctiſqꝫ hilarius. Sic ⁊ auguſteū ac deinde tyberiūin egypto auguſti ac tyberii pͥmum ac principatu vtrūqꝫ reptum. Bifferentiaqꝫ eoꝝ eſt ab ophite cū illud ſitſerpentū maculis ſimile: vnde ⁊ nomē accepit. Qd̓ hecmaculas diuerſo mō colligūt: auguſtiū vndatim in vertices criſpum. Tyberiū ſparſim ꝯuoluta canicie. Suntet alia eius genera: de quibꝰ dicetur infra. ¶ XVI.¶ De albaſtrite et alabādico ¶ Iſidorus vbi sͣTabaſtrites eſt lapis cadidus interſtinctus variis coloribus. hūc cauant ad vaſa vngētaria.¶ Quoniā vngenta optime ſeruari dicitur incorrupta. Naſcitur circa thebas egypcias: et damaſcuꝫ ſꝫrie: ceteris cādidior. ꝓbatiſſimus vero in india. ¶ Plinius vbi ſupͣ. Alabaſtriten lapidem vocāt: quē ad vngētaria vaſa cauant ⁊c̄. Ideꝫ ⁊ exuſtus emplaſtris ꝯuenitNaſcitur circa thebas egipcias ⁊ damaſcuꝫ ſirie. Hicceteris candidior. ſed ꝓbatiſſimus eſt in carmania moxin india: iam quidem et in ſyria atqꝫ in aſia. viliſſimusaūt ⁊ ſine vllo cādore ī capadocia. Probātur quāmaxime coloris mellei in vertice maculoſi: atqꝫ nō tranſſucdi. vicia ſunt in his corneus color cādidus ⁊ quicqͥd vtro ſimile eſt. ¶ Diaſcorides. Lapis alabaſtrites virtute laxatiuus eſt: Emollit deniqꝫ duricies. Stomachiqꝫdolorem admixtꝰ cerato ſedat ¶ Iſidorꝰ vbi ſupͣ. Alabandicus ſue noīe terre nuncupātur: purpure aſpectu ſimilis. Iſte in oriente igne liquatur: et ad vſum vitri fūditur. ¶ Plinius vbi ſupͣ. Alabādicus niger eſt: terreſue nomine dictus: ꝙͣꝙͣ ⁊ milethi naſcēs. Ad purpuraꝫtn̄ magis aſpectu declinante: Idemqꝫ liquatur igni acfunditur ad vſum vitri. ¶ Actor. Nota ꝙ alabadicutlapis ab yſidoro ponitur inter marmora: alabandina tn̄ab arnoldo ſaxone inter gēmas poītur infra ¶ XVII.¶ De ophite ac purpurite vel porfirite etpario¶ Plinius vbi ſupra.Phites vt dictū ē. ſerpentū maculis ſimilitudinem habet. nec ex eo inueniuntur columne niſiꝑue. duo ſunt eius genera: Molle ſcꝫ candidūnigricās duꝝ. Ambo capitis dolores adalligata ſedare dicūtur. Et ſerpentū ictus. Quidā etiā freneticis aclitargicis adalligari iubent cādicantem. Porphiritesetiā ex egipto rubet cādidis interuenientibus punctis¶ Iſidorus vbi ſupͣ. Purpurites eſt ex egipto rubēscandidis interueīentibꝰ punctis. Noīs eiꝰ cauſa quodrubeat vt purpura. Parius eſt lapis marmoreꝰ eximiicandoris. Hic apud paron inſulā naſcitur vnde et noīatur. Magnitudo eius eſt qua lances crateraſqꝫ nō excedat. vnguētis ⁊ ip̄e aptus eſt.XVIII.¶ De cariſteo et numidico ceteriſque marmorum ſpeciebus. ¶ Iſidorus vbi ſupra.Ariſteū viride optimū eſt nomen ſuuꝫ ab aſpectu habens eo ꝙ gratū ſit his qui gēmas ſculꝑunt. Eius em̄ viriditas reficit oculos. Numidicū marmor numidia mittit: quod ad cōtem ſuccum dimittit croco ſimilem vnde ⁊ nomen accepit. Nō cruſtisſed in maſſa: ⁊ in liminū vſum aptuꝫ. Teſfrian a colorecineris appellatur: cuius alligatio contra ſerpētes laudatur. ¶ Plinius vbi ſupͣ. Inuenit ⁊ egiptus ⁊ ſyriaet ethiopia lapidem quē vocant baſalten. ferreiqꝫ colo
ris atqꝫ duriciei. vnde et ei nomē dedit. Nūqͣ vero maior repertus eſt: ꝙͣ in templo pacis ab imperatore veſpaſiano auguſto dicatus. Nec abſimilis ei narratur ī thebis delubris ſerapis. vt putāt ſtatue dicatuſ mennoniqueꝫ quotidiāo ſolis ortu cōtactū: radiis creꝑare dicūtOnychidem etiā cuꝫ in arabia mōtibus: nec vſꝙͣ alibinaſci: putauere noſtri veteres. Sed ī germania potatoriis inde vaſis primū factis: deinde lectoꝝ pedibus: acſellis que cornelius nepos tradit magno fuiſſe miraculo: cū publius lentulus āphoras et vrceos magnitudīecadoꝝ oſtendiſſet ex eo..XIX.¶ De lapidibꝰ inſignioribꝰ et prīo d̓ magneteMarmoribus digredienti ad reliquoꝝ lapidūinſignes naturas. quis dubitat ī pͥmis magneAtem occurrere. quid em̄ mirabiliꝰ: aut qua parte nature maior improbitas dederat voceꝫ ſaxis reſpōdentem hoī imo vere et obloqͣntē. Quid lapidis rigorepigriꝰ. Quid em̄ duricia ferri pugnacius. ſꝫ cedit et patitur mores: trahit̉ nāqꝫ a lapide magnete. Illaqꝫ materia rerū omnium domitrix ad inane. neſcio quid currit:atqꝫ vt ꝓpius venit aſſiſtit. ac tenetur. et complexū heret. Siderit in ob hoc alio nomine appellāt. Quidā heradeon. Appellatus aūt eſt magnes ab inuētore. vt autor eſt Nicander in india reꝑtus. Nam ⁊ paſſim inueītur. vt in hiſpauia quoqꝫ. huius genera quinqꝫ ſotacuſdemōſtrat. ſcꝫ ethiopium ⁊ magneſiacum e macedoniaTerciū in echio bohecie. Quartū circa troadeꝫ alexandrie. Quintū in magneſia aſie. Differentia pͥma masſit an femina ꝓxima in colore. Nā qui reꝑiuntur ī magneſia ⁊ macedonia. ruffi ſunt ⁊ nigri. Boeciꝰ ve ro pluſhabet ruffi coloris: ꝙͣ nigri. Qui troade uenit: nigereſt ac feīei ſexus: Ideo fine viribus deterrimus in magneſia cādidus neqꝫ attrahens ferruꝫ ſimiliſqꝫ pumici.Ethiopicis laus ſūma datur: ponduſqꝫ argento rependitur ¶ Iſidorus vbi ſupͣ. Magnes eſt lapis indicꝰ: abinuentore vocatus. Fuit aūt in india pͥmum reptus: clauis crepidaꝝ baculiqꝫ cuſpidi herens. cū ideꝫ magnesarmenta paſceret: poſtea paſſim eſt inuentus. Eſt autēcolore ferrugineus. Sed ꝓbatur cum ferro adiectus fecerit raptum: vnde ⁊ eū vulgus ferrū viuū appellat: liqͦrem quoqꝫ vitri vt ferrū. trahere creditur. Omnis aūtmagnes tanto melior eſt. quāto magis ceruleus. ¶ Treſtotiles in libro de lapidibus. Lapis magnes ferrū trahit: ⁊ ferrum obediens eſt huic lapidi ꝑ virtutem occultam: que ineſt illi: ip̄m mouet ad ſe ꝑ omnia corꝑa ſolida: ſicut ꝑ aera. ⁊ vno quideꝫ ip̄ius angulo trahit ferꝝex oppoſito aūt angulo fugat ip̄m. Angulus quideꝫ etus: cui virtꝰ eſt attrahendi ferrū: eſt ad zaron .i. ſeptemtrionem. Angulus aūt oppoſitus ad afon .i. meridiemItaqꝫ ꝓprietatem habet magnes: ꝙ ſi appximes ei ferrum ad angulū ip̄ius: qui zaron .i. ſeptemtrionem reſpicit: ad ſeptemtrionem ſe cōuertit. Si vero ad angulumoppoſitū ferrū admoueris: ad afon .i. meridiem ſe mouebit. Ꝙ ſi huic ferro ferruꝫ aliud aꝓximaueris ip̄m demagnēte ad ſe trahit. hoc ⁊ lapis adamas facit: naturāqꝫ condemnat magnetis.¶ XXDe miraculo magnetis ī ferri attractione.¶ Auguſtinus de ciuitate dei xxi. libroAgnetem lapidem nouimus eſſe mirabileꝫ ferri raptorem. Quod cū pͥmum vidi vehementerCexhorrui. Quippe cernebā a lapide ferreū anulum raptū atqꝫ ſuſpenſum. deniqꝫ tanꝙͣ ferro quod rapuerat: vim ſuam dediſſet ꝯmunemqꝫ feciſſꝫ. Ideꝫ anulus alteri ad motus eſt: eūdemqꝫ ſuſpendit. Sic acceſſit et tercius et quartus: Iamqꝫ ſibi ꝑ mutua circulisnexis: nō implicatoꝝ intrinſecus: ſed adherentiū extrinſecꝰ: quaſi cathena pependerat anuloꝝ. Quis iſta vimlapidis nō ſtuperet: que illi nō ſolum inerat: ſed etiamper tot ſuſpenſa tranſibat. et inuiſibilibus ea vinculis