LiberNonus

fluuiatica vel marīa: d̓ue arene ⁊ vna calcis. In fluuiatica etiā vel marina: ſi quis teſtam tuſam ⁊ ſuccreta extercia ꝑte adiecerit melius erit.¶ X.¶ De oꝑatione calcis in vſu medicine.¶ Plinius vbi ſupraAgnus quoqꝫ calcis vſus in medicina: Eligitur em̄ recēs. Nec aquis aſperſa. vrit: diſcutit¶ extrahit: et vlceꝝ impetus incipiētes ſerꝑe. cōercet. aceto ⁊ roſaceo temꝑata: ꝑducit ad cicatrice. Caxatis quoqꝫ cū adipe ſuillo vl̓ liquidā reſinā ex melle medetur. Auicēna in .ii. ca. medicīe: Calx ē cinis corpoꝝlapidoſoꝝ: Illa quidem quā aqua nō tetigit: ⁊ illa quāaqua tetigit cū remanet extincta duobus diebꝰ aut tribus: tūc nō adurit: ſed tantū calefacit. Et abluta quidēdicta eſt: ⁊ exiccatiua ſine mordicatōne. Calx vero bullita cum oleis fit maturatiuā. Calx fluxuꝫ ſanguīs abſcindit. carnem additā corodit. ⁊ abluta ꝯſolidat: ignisaduſtioni confert. ¶ Cōſtantinus. Calx eſt calida ⁊ ſicca in quarto gradu: Que mixta ſero et oleo puſtulas etapoſtemata putrida habētes iuuat. vulneraqꝫ et inciſionem ſolidat. ¶ Razi in almazore. Calx calida eſt adurit ⁊ carnem ſuꝑfluam corrodit fluxum ſanguīs cōſtringit: q̄ cū lauatur aduſtioni ignis cōfert. ¶ Actor. Porro de miraculo calcis dictuꝫ eſt ſuꝑius vbi actum eſt deeffectibus ignis.¶ XI.¶ De maltha et gipſo ¶ Plinius vbi ſuꝑraAltha eſt cū ē calce recēti gleba efficitur: vino¶ ſuillo duplici linamento: que res oīm tenaciſſiqꝫ cōſtringitur. Mox tūditur cū ficu: et adipema exiſtit. duriciemqꝫ lapidis an̄cedit. Quod autē malthatur oleo ꝑfucat̉. ¶ Actor De maltha vero flagranti: q̄ eſt limus ē ſtagno ſamoſate vrbis. naturaliter emiſſus: dictū eſt ſuꝑius. vbi actū eſt de ignis effectibus etcorꝑibus terrenis ſemꝑ ardentibus. ¶ Iſidorꝰ vbi ſupra. Gypſum quoqꝫ calci cognatū eſt: cuius plura ſuntgenera. Omniū aūt optimū eſt lapis ſpecularis: edificioꝝ ſignis gratiſſimus ⁊ coronis. ¶ Pliniꝰ vbi ſupraGypſum eſt res calci cognata pluraqꝫ ſunt genera eiꝰ.Naꝫ e lapide coquitur in ſyria. ⁊ turiis ē terra foditur⁊ ī cypro ⁊ per thebie ſūma telluri. Qui coquitur lapisnon eſſe debet alabaſtriti marmori diſſimilis. hic eſt inſyria duriſſimus quē ad id eligūt. coquūtqꝫ fimo bubulo: vt vratur celerius. Omniū aūt optimū fieri cōpertūeſt ex ſpeculari lapide: ſquamāqꝫ vitalem habere ex gipſo mādido ſtatim vtendū eſt: quia celerrime cogit ⁊ ſiccatur. Tamē rurſus tūditur: ⁊ in farinam reſolui patit̉Gypſi huius in albariis ſigillis edificioꝝ atqꝫ coroniseſt gratiſſimus. Exemplū illuſtre. C. ꝓculeium auguſticeſaris familiarē: in maxīo ſtomachi dolore ē gypſo potu ſibi morte cōſciuiſſe. ¶ Auicenna. Gypſin eſt lapiſgipſi lamīoſus albus. ꝑuus cuiꝰ ſubtilitatis fit augmētatio cum aduritur. Eſt aūt frigidꝰ ⁊ ſiccꝰ: glutīatiuusponitur ſuꝑ partes fluxū ſanguinis patiētes. ⁊ cōſtringit. quia in ip̄o eſt cum glutinatiōe virtus faciēs adherere. ⁊ in ip̄o eſt ſtipticitas cum viſcoſitate. linitur ex eofrons aut coopitur ex eo caput vt pilleo ⁊ retinet fluxūſanguinis ex naribus. ponitur ⁊ ſuꝑ obtalmiam ſanguineam. Eſt aūt ex ſūma venenoꝝ prefocantiū. ¶ XII.De thopho ¶ Iſidorus vbi ſupraHophus eſt lapis edificiis inutilis: aptus fundamentis mortalitate ⁊ mollicie. Ex eſtū em̄ ⁊Calitu maris fricatur: ⁊ ymbribꝰ verberatur.¶ Uitrubius vbi ſupͣ. Tophus eſt genus pulueris circa montem veſenū. quod calce ⁊ cemento cōmixtum: nōmodo ceteris edificiis firmitates p̄ſtat. ſed etiā molesin mari cōſtructas ſub aqua ſolidat. Quod ideo fieri vipetur: quia ſub his mōtibus et terre feruētes ſunt ⁊ fōtes crebri qui nō eſſent: ſi nō ex ſulphure in ymo aut exbitumine aut ex alumine ardentes maximos ignes ha

berent. Itaqꝫ ignes ⁊ flame vapor ꝑ interuenia det̓manans ⁊ ardens: terrā illam leuem efficit. Et ibi qui naccitur tophus: ſine liquore exiſtit. Cum ergo tres preqcte res conſimili ratione ignis vehementia formate: invnā ꝑuenirent mixtioneꝫ. calida humoris ieiunitas qq̄repente ſaciata: cōmunibus corꝑibus latenti calore coſueſcit. ⁊ vehementer ea cōire efficit. celeriterqꝫ vnamſoliditatis virtutē ꝑcipere: quā nec fluctꝰ nec vis aquepōt diſſoluere. Omnibꝰ ergo locis ⁊ regionibꝰ: non eapem genera terre: nec lapides naſcūtur. Sed non nullaterrena ſunt: Alia ſabuloſa. Itemqꝫ hic glareoſa: aliislocis arenoſa. Quibuſdā locis nō ſunt terrenoſi mōtesSed ignis ꝑ eius materie venas egrediēs: quod molleac terrenū eſt exurit. qd̓ aūt aſperum relinquit ita: ſicutin campania exuſta terra fit cinis vel tophus. ſic ⁊ ī turia excocta materia efficitur carbūculus. ¶ XIII.¶ De ſilice ¶ Iſidorus vbi ſupra.Ilex eſt lapis durꝰ ſic dictus: eo ꝙ ab eo ignisexiliat. ¶ Idem in libro. xix. Ex genere ſilicuꝫoptimi ſunt nigri quibuſdā in locis ac rubēt caAlbi quoqꝫ contra vetuſtatem incorrupti: qui et in monumentis ſculpti et incorrupti permanent: quibus necignis) quidem nocet. Nam ex his etiam forme fiuntin quibus era funduntur. Sed ⁊ viridis ſilex vehementer igni reſiſtit: at nuſꝙͣ copioſus eſt: ⁊ vbi inuenitur: lapis nō ſaxū eſt. pallidus aut in cemēto raro vtilis. Fluuiatilis vero ſilex ſemꝑ veluti madens eſt. hūc eſtate exhiberi oportet. nec ante bienniū in ſtructuris domoꝝ inſeri. ¶ Pliniꝰ vbi ſupͣ. Sunt in bononienſi parte ytaliebreuēs maculoſi cōplexū ſilices alligati: quoꝝ tn̄ apparet natura ſimilis eis: qui puteis in hiſpania profundaaltitudine effodiūtur. Nec nō ex ſaxo incluſi ſuꝑ terraꝫinueniūtur. Extrahūturqꝫ vl̓ excidūtur: ſed maiori ꝑtefiſſili natura abſoluti ſegmenti mō: nūꝙͣ adhuc ampliores quinqꝫ pedū lōgitudine. hūorem hunc terre quidāautumant: criſtalli modo glaciari: et in lapidem ꝯcreſcere. hoc apparet manifeſte: ꝙ cū forte in puteos decidere tales in oſſibus eaꝝ apparent medulle: in eadem lapidis natura poſt vnā hyemē figurate. Inueītur et aliqn̄niger ſed cadidius natura. ſoles rigoreſqꝫ perpetiendieſt aptus. Nec ſeneſcit ſi mō iniuria non aſſit: cū hoc incementis multoꝝ geneꝝ accidat.CXIIII.¶ De cōte ¶ Iſidorus libro xiiij.Otis dicitur eo ꝙ ferrū ad incidendum acuaLotis em̄ grece inciſio. Ex hiſ alie aquarie ſūtblie oleo indigent in acuendo. Sed oleo leniorēaqua acerrima aciem reddūt ¶ Pliniꝰ vbi ſupra inteoperarios lapides: ſunt qui ferro acuendo ꝯueniunt̉ cōtes. Multa ſunt eaꝝ genera: Cretice diu maxima ſaudem habuere. Secūdam laconice ex taygēto mote: oleoindigentes vtreqꝫ. Inter aquarias vero laus fuit maxima naxīe. Mox armeniace. ex oleo et aqua pollent ciicie. Ex aqua arſinotice. Reꝑte ſunt et in ytalia: aciemacerrimo effectu aqua trahentes. Nec nō ⁊ tranſalpesquas vocāt ꝑſenices. alias paſternices. Quarta fatiocotium eſt hominis ſaliua ꝓficientiū. que in tonſtrinaꝝofficinis inutilis ē: fragili mollicie. Flaminitane ex hnpania citeriore in eo genere ſunt p̄cipue. ¶ In libro denatura reruꝫ. Cote cultelli exacuntur: et durior cos cuitello molli cōpetit exacuendo. mollior duro. vulgo ꝯſi.fontes quoſdā eſſe: qui ligna iniecta in lapideā ſubſtantiam ꝯuertunt: exqͣꝫ huiuſmōi lapidibꝰ fiunt cōtes oꝑtime. ¶ Auicenna. Capis in quo acuitur .i. cos eiꝰ fiicatio ſuꝑ māmillam teſticulūqꝫ ponitur. vt nō ncentur: valet etiā apoſtematibꝰ māmille calidis. ¶ Rl¶ De marmore marmorumqꝫ generibus¶ Iſidorus libro. xvi.Armora dicūtur eximii lapides: qui maculis ⁊x ¶ cloribus ꝯmendātur. Marmor auteꝫ grecis