LiberOctauus
ſiccat. pilos detrahit et mitigat. precium in libra ſeſterciis ſingulis. Feretria ſue terre nomen habet. ⁊ hac nichomachus et parthaſius v̓ſi. refrigerat ⁊ mollit et explet vulnera ſi coquatur ad ſiccāduꝫ vtilis capitis quoqꝫ doloribꝰ. p̄cipua feretria quoqꝫ terra que duplex ē.Al a ſcꝫ acinerea vtilis in medicina: ſicut iam dictumeſt ſupͣ in tractatu de terra.¶ A.¶ De ſirico et īdico ac ceruſa. ¶ Iſidorꝰ vbi sͣIricum eſt rubei coloris pigmentū. ex quo ſcribuntur ⁊ capita libroꝝ. Ip̄m eſt et feniceuꝫ: ſicappellatū: eo ꝙ in ſyria colligatur in litoribꝰ ruhri maris: vbi fenices inhabitāt. Eſt aūt inter coloresficticeos: quia ſepe fit aut ſinopide aut ſandice mixtis.Iudicus color in indicis calamis inueītur ſpūma limoadherente. Eſt aūt coloris cyanei mixturaꝫ purpure ceruleiqꝫ mirabilem reddens. Eſt alteꝝ genus in purpurariis officinis. ſpūma videlicet in ereis cortinis innatans. quā infectores detrahētes ficcāt. ¶ Pliniꝰ vbi ſupra. Indico eſt autoritas maxima: quod venit ex india.vnū genus eſt arundineū adhereſcēte ſpūmā limo. cumteritur nigrū quod in diluendo mixturaꝫ purpure ceruleiqꝫ mirabilem reddit. Alteꝝ eſt in purpurariis officinis innatās cortinis. Et eſt purpure q̄ adulteratur ſpuma. Indicū ſtercore columbino tingūt. aut cretā ſilenuſiam aut anulariam vltro inficiūt. ꝓbatur aūt carbonereddit em̄ quod ſinceꝝ eſt flamā excellētis purpure. Etdum fumat odorem maris olet. Ob id quidā id colligie ſcopulis putant. In medicina quoqꝫ indicuꝫ rigores⁊ impetus ſedat: oris vlcera ſiccat. Ceruſe color eſt candidus cuius rationeꝫ in plumbi metallis diximꝰ. fuit etin terra ꝑſe in theodoti fundo inuenta zmirne: qua veteres ad nauium picturas vtebātur ¶ Nūc autē omnis explumbo fit ⁊ aceto. vſta caſu repta in incēdio pire et ceruſe cremata. Optima vero aſyatica nūc habetur queet purpurea nūcupat̉ fit ⁊ rome cremato ſilice marmoroſo ac ꝑfuſo aceto. ¶ Actor. de hac plenius actuꝫ eſtſuꝑius vbi de plumbi metallo diximꝰ. ¶ CI.¶ De minio et ochra.Inium pͥmum greci tradūtur inueīſſe ī epheſiorum ſolo: Cuius pigmenti copia ceteris regioy.nibus plus abūdat hiſpania. Unde nomē etiādedit flumini ꝓprio. Huius diſtillatio argentum liquidum gignit. Miniū aūt hoc quidā cynabriū eſſe dicūt.¶ Plinius libro. xxxiii. Inueītur miniū quoqꝫ in argētariis metallis. Et nunc inter pigmenta magne autoritatis: ⁊ quondā etiā apud romanos. Ita vt iouis ip̄iuſſimulacri faciem diebꝰ feſtis illinire: triūphantiūqꝫ corꝑa: legātur ſoliti fuiſſe. Sicqꝫ camillum triūphaſſe conſtat ⁊ ethiopiū populos totoſqꝫ illo tingi proceres ſolitos eſſe. ⁊ hūc ibi deoꝝ ſimulacris colorem eſſe. Theophraſtus anno. ccxlix. vrbiſ noſtre: tradit minium inuentum eſſe a challia athenienſi inicio ſperāte poſſe auruꝫexcoqui. in metallis argenti arena rubente: ⁊ hanc eiuſoriginem fuiſſe. Reperiri aūt iam tum in hiſpaniis ſꝫdurū ⁊ arenoſum. Optimū vero ſupͣ epheſuꝫ. Cilbanisagris. Arenā cocci colorem habere: ⁊ hanc teri: deindelauari farinā. Et quod ſubſidat iteꝝ lauari. Differētiāvero artis eſſe: quia alii miniū faciunt pͥma lotura ¶ Idqꝫ dilucidius eſſe. optimū quod ſequentis loture. Olimqui mocromata pingebāt pinxerūt epheſio minio quodideo relictum eſt quia oꝑis erat curatio. p̄terea vtrūqꝫexiſtimatur minus acre. Ideoqꝫ ad rubricā et ſinopidētranſire Iuba miniū naſci tradit: ⁊ in carmania: hermogenes et in ethiopia. nec fere aliūde ꝙͣ ex hiſpania. Sꝫneutro ex loco aduehitur ad nos. Celeberrimum eſt exſi ſaponenſi regione in betica miniario metallo: vectigalibus populi romani nulliꝰ rei diligētiori cuſtodia. Nōlicet ibideꝫ ꝑficere: excoquiqꝫ: romā defertur vena ſignata ibiqꝫ lauatur. Eſt alteꝝ genus in om̄ibus fere ar
gentariis atqꝫ plumbariis metallis: quod fit exuſto lapide ꝑmixto venis: nō ex illo cuius vomica argentū viuum dicitur. Is em̄ ⁊ ip̄e in argentū excoquitur. Sꝫ exalijs ſimul reꝑtis: ſteriles etiā plurimi dep̄hendūtur: ſolo colore tantū in fornacibus rubeſcēteſ. Exuſtiqꝫ in farinam tundūtur: Sublini aūt miniuꝫ ſirico demonſtratcompendii ratio. Et alio modo pingentū furto eſt oportunum plenos ſubinde penicillos abluentiū. Sidit aūtin aqua cōſtatqꝫ furantibuſ. Sinceri cocci nitor eſſe debet. Secundarii vero ſplēdor in parietibus ymaginemſentit: ꝙͣꝙͣ hoc rubigo quedā metalli eſt. Siſaponenſibꝰaūt in miniariis ſue vene arena ſine argento excoquit̉auri modo ꝓbatur. auro candente fucatuꝫ nigreſcit: ſincerum retinet colorem ¶ IInuenio et calce adulterari: acſimili ratione ferri candentis lamina ſi nō ſit auꝝ ilicodep̄hendi. ſolis ⁊ lune cōtactus inimicꝰ ¶ Remedium vtſiccato pariete cera punica cum oleo liquefacta cādensſetis inducatur ¶ Iterūqꝫ admotiſ galle carbonibꝰ: vſqꝫad ſudorem aduratur. poſtea candelis ſubigatur. ac deinde linteis puris. ſicut ⁊ marmora. niteſcūt. Qui minium in officinis poliunt: faciē laxis veſicis illigāt: ne ꝑnicioſum puluerem inſpirādo trahāt. et tamē vt ꝑ illasſpectent. Non ſolū aūt minium in pictura: ſed ī voluminum vſurpatur ſcriptura: ¶ Iſidorꝰ. Ochra gigniturin topazō rubri maris inſula: vbi ⁊ ſandaraca. Fit autē⁊ ochra exuſta rubrica in ollis nouis luto circūlitiſ: quequāto magis in camino arſerit. tāto melior fit. ¶ CI.¶ De ſandaraca ¶ Idem.Andaraca quoqꝫ naſcitur ī inſula rubri maristōpazō: colore cinabrii: odore ſulphuris. Inueītur in aurariis ⁊ argentariis metallis. eo quid̓melior quo magis rufa. quoqꝫ virꝰ redolꝫ magis. Quāꝙͣ et ceruſa ſi torreatur in fornace ſandaracā facit vndeet color flameus exiſtit. Ꝙ ſi torreatur et equa ꝑte rubrica admixta ſandicem reddit. ¶ Pliniꝰ libro. xxxiiiiSandaraca inuenitur in aurariis ⁊ in argētariiſ metallis: meliorqꝫ quo magis ruffa: quoqꝫ magis redolensvirus. ac pura et friabilis. valet auteꝫ purgare ſiſtere ⁊excalefacere prodere. Sūma eiꝰ dos eſt ſtiptica: Expletalopicias ex aceto illita. Additur ⁊ oculoꝝ medicam̄tiſFauces purgat cum melle ſumpta. Uocem limpidaꝫ etcanoram facit. Suſpirioſiſ tuſſientibuſqꝫ iocūde medetur cum reſina therebintina in cibo ſumpta. Suffita qͦqꝫ cum cedro medetur eis nidore ip̄o. ¶ Idem li. xxxvSandaracā et ochram iuba naſci tradit in inſula rubrimaris topazon. ſed inde ꝓuehūtur ad noſ. Fit aūt adulterina ſandaraca ex ceruſa ī fornace cocta. Color flameus eſſe debet. Hec ſi torreatur e qua ꝑte admixta rubrica: ſandicem facit. ꝙͣꝙͣ animaduerto virgiliū extimaſſeid herbam eſſe verſū illo. Sponte ſua ſandix paſcentesveſtiet agnos. p̄cium in libras eſt dimidiū eiꝰ quod ſādarace. Nec ſunt alij colores maioris ponderis. Interfacticeos eſt et ſyricum quo miniū ſublini diximꝰ. fit ātſynopide ⁊ ſandice admixtis. ¶ Auicenna in ſecundocanone. Sandaraca calida eſt. ⁊ ſicca in ſecūdo gradu.Stiptica eſt: et ſanguinē retinet. hac vtūtur luctatoresvt leues et fortes fiant: ne difficultatem anhelitꝰ incurrāt. Item macredinem facit: fiſtulas fumigio ſiſtit ⁊ ſiccat. fumꝰ catarros prohibet. dolorem dentiū optime ſedat. gingiuaꝫ rectificat. ꝓhibet tremoreꝫ cordis. et fluxum ſanguinis et etiaꝫ aſma humidum exiccatione ſua.Cōfert etiam in potū ſpleneticis: et eſt bona ſolutioniantique fumꝰ eiꝰ confert emorroidis. ¶ Dyaſcorides.Sandaraca in eiſdeꝫ locis naſcitur in quibꝰ auripigm̄tum. Eligēda eſt autem ruffa valde et facilebilis. munda colorem habens cinabrii et odorem ſulphuris. virtꝰeſt ei ſimilis arſenico: quod eſt cauſtice virtutis: et dyaforetice et ſtiptice. Reſine mixta alopicias curat cuꝫ pice vngues leproſos excludit. cum oleo pediculos necat.