LiberOctauus.

vnde et dicta eſt occulta ph̓ia. quia rationum vel cauſarum inueſtigatio: quibus hec fiūt: difficilis eſt et occulta. Tale eſt etiam diſgregare res quattuor de qualibetplanta ꝑ diſtillationē. Ita ꝙ in vnaquaqꝫ remaneat elementi vnius dominiū. Et hoc eſt extrahere pͥmo aquaꝫdeinde oleum: tercio igneꝫ: qui eſt liquor huiuſmodi rubeus. Quarto loco remanꝫ terra: tanꝙͣ fex. Et ꝑ hͦ ſciripōt quod elementū magis dn̄atur in illa planta: de quahic agitur. de ſicca tamē planta nō extrahitur aqͣ: quiaia euaporauit humiditas aque: que ſcꝫ citius euaporatꝙͣ humiditaſ oleagina. Illa em̄ eſt: que diutiꝰ remanēsdefendit plantas a putrefactionē. Idem etiaꝫ fieri pōtde quibuſdam rebꝰ: que ꝓcedūt ex animalibus: vt de oſſe capillo. ouo. et huiuſmōi. Unde docet auicenna in capitulo de complexionibus mēbrorū diſtillare oſſa et capillos: ad ſciendū in quo eoꝝ plus ſit humiditatiſ. Sicetiam eſt extrahere ſalē de omnibus generibus cineruꝫplantaꝝ: ⁊ animaliū oſſium et de calcibus lapidum. Inhoc aūt differūt hi ſales inter ſe: ꝙ in ſale calciū nō eſtoleum: quia caret vtraqꝫ humiditate. cum em̄ nec vegetatur nec nutritur ſicut planta et aīmal. Aīal em̄ ſcd̓mfrigidū ⁊ humidum nutritur ⁊ ſcd̓m caliduꝫ ⁊ humidūviuit. Sicqꝫ vita ⁊ nutrimentū ꝓuenit in planta ⁊ animali: vt dicit iohānes damaſcenus. In ſale vero d̓ cineribus plantaꝝ ⁊ oſſium ē oleum quod ignis non poteſtdiſgregare: eſt em̄ inaduſtibile. Sed oleū quod extrahitur ꝑ diſtillationem nō eſt aduſtibile. Nam omne quodegreditur ꝑ diſtillationem fugit ignē: ⁊ habet naturaꝫſpūum. vt ſupͣ dictum eſt ¶ In qualibet etiā re minerali:ſiue de planta: ſiue de terra: ſiue de aīali eſt oleuꝫ. ſine qͦnō poſſit fundi ⁊ currere.¶ XqVI.¶ De oꝑe vermilionis et cinabrij et auricalciUnt ⁊ alie multe. vt dictū eſt. artificū oꝑationes: ꝓpter reꝝ trāſmutationes ad alchimiā ꝑtinentes: verbi gratia. Opus vermilionis ꝑ ſolum ignem ⁊ de ſola ceruſa: que cū ſit albiſſima: poniturin igne vehementi ⁊ fit rubea. eo ꝙ eius occultū eſt rubeum: licet manifeſtū ſit albuꝫ. Nam in libro de. lxx. dicitur ꝙ omnis res habet cōtrarium ī oculto eius: quodapparet in manifeſto ⁊ econuerſo. Ignis itaqꝫ qd̓ manifeſtum eſt: ponit ī occulto. ⁊ quod occultū in maīfeſtoCinabrii vero trāſmutatio accidit ex ꝓprietate compoſitionis. fit em̄ ex argento et ſulphure albo vel citrino:que rubedinem quidē: que in eis nō eſt in cōiunctione:acquirūt ex violentia ſulphuri illita argento viuo mediante igne ⁊ ingenio artificis. Nam ſicut ex compoſition diuerſaꝝ reꝝ ꝓuenit in cōpoſitione vtriuſqꝫ quodin ſimplicibꝰ non eſt: vt in tyriaca. ſic ⁊ color: vt in cinabrio. Es aūt trāſmutatur in auricalcū: quod fit mediāte tuchia: vt ſupͣ dictum eſt. Itaqꝫ arſenicū ⁊ tuchia ꝓprietateꝫ habēt impͥmendi ſe in ere. Sed nō eſt par vtriuſqꝫ effectus. Nam arſenici ad citrinū: fumus eſt albiſſimus ⁊ albificat pluſꝙͣ in eo ſit d̓ tinctura excedēs omnem albedinē in albificando. Ideoqꝫ totam eris albedinem ad ſe trahit: ⁊ ip̄m in album ꝯuertit. vt dicit ꝯſtantinus in libro graduum: vbi agit de arſenico .i. auripigmento. Fumus aūt tuchie nō tantuꝫ habet de albedineſed multo minus. ⁊ iō non aufert eris rubedinē: ſed repͥmit vt dictuꝫ eſt.XAVII.¶ De coloribus natiuis et ficticijsIſidorus libro decimonono.Olores aūt quidam ex terra vel in terra naſcūtur: vt ſinopis rubrica melinū. auripigmentuꝫ¶⁊ cetera huiuſmodi. Quidā vero fingūtur: autarte: aut ꝑmixtione. ¶ Plinius libro. xxxv. Sunt aūtcolores floridi vel auſteri: ⁊ vtrūqꝫ natura vl̓ ꝑmixturaeuenit. Floridi ſunt quos ars fingendi p̄ſtat. vt miniūarmenum cinaberis: criſocolla: indicū purpuriſſuꝫ. Ceteri vero auſteri ſunt. Ex omnibus aūt alij naſcuntur:

⁊ alij fiunt. Naſcūtur ſinopis et rubrica ⁊ parethoniūmelinū. eretria et auripigmentū. Ceteri vero fingūturvt ochra: ceruſa vſta: ſandaraca: ſandix: ſiricū atramentum. Sunt etiā noui duo colores atqꝫ viliſſimi. viride.quod et apianū vocatur: Et quod criſocollā lotum mētit̉. Fit ex viridi creta: eſtimata ſeſterciis ī libras. Anmlare quod candidum vocatur: eſt quo muliebres picture illumīantur. fit ⁊ ip̄ꝫ ex creta admixtis vitreis gemmis. et vulgi anulis. vnde ⁊ anulare dictum. Ex om̄ibcoloribus cretulam amare ¶ Udo qꝫ illini recuſant. pmpuriſſum indicum. ceruleuꝫ. melinū. auripigmentū. apianum. Ceruſſa cere tingitur eiſdeꝫ coloribus ad eas prcturas: que vtūtur alieno parietibꝰ genere ſed claſſibꝰfamiliari: et onerariis nauibus. Totqꝫ coloꝝ tanta varietate ſubit. antiquitateꝫ mirari. pingebāt em̄ antiqͥ ⁊ꝑicula ⁊ rogos. Iuuabatqꝫ pugnaturos ad morteꝫ velcedem ſpecioſe vehi ¶ Nero princeps iuſſerat coloſſeumpingi cxx. pedum in lintheo ad hoc tempꝰ incognitum.Eaqꝫ pictura vbi ꝑacta fuit in lamianis ortis accenſafulmīe cū optima ꝑte ortoꝝ ꝯflagrauit. ¶ X¶VIII.¶ De ſinopide et rubrica ¶ IſidorusInopis inuēta pͥmū in ponto fuit: indeqꝫ nomēab vrbe ſinope accepit. Species eiꝰ ſunt tres.ſcꝫ rubra minuſqꝫ rubens. ⁊ inter has media.¶ Plinius vbi ſupra Sinopis a ſinope nomīatur vrboNaſcitur in egypto: balearibus: affrica. Sed optima īlemno. ⁊ capadocia effoſſa: ⁊ in ſpelūcis excellit que ſaxis adheſit. Glebis colos extra maculoſꝰ eſt: hac vſi ſūtad ſplendorem veteres. Excepto vſu eius in pictura. īmedicina quoqꝫ blandis eſt emplaſtris et malagmatiſiue ſicca cōpoſitione eius ſiue liquida. Facilis eſt ꝯtravlcera in humore velut in oris ſedis ſita. feminaꝝ ꝓfluuia ſiſtit denarii pondere poto. Aluū ſiſtit infuſa. Ead̓aduſta ſcabricias oculoꝝ ſiccat: cū vino maxīe. ¶ Iſidorus Rubrica vero ſic dicta ē: eo ꝙ ſit rubeo ⁊ ſanguineo ꝓxima. hec in locis plurimis gignitur. ſed optimain ponto. vnde ⁊ pontica dicitur ¶ Plinius vbi ſupraRubrice genus in ea voluerūt quida intelligi autoritatis ſecūde. palmaꝫ em̄ dabant lēnie. hec eſt minio proxima. multū ant iquitus celebrata: cum inſula in qua naſcitur. nec niſi ſignata vendebatur. hac itaqꝫ miniū ſubliniunt et adulterant. ponitur in medicina: et res habet̉preclara. Epiforas em̄ oculoꝝ mitigat et dolores circūlita. Egylopias manare prohibet. Sanguinē quoqꝫ r̄iicientibus ex aceto datur bibenda. Bibitur et contralyenum ac renū vicia. et purgationes femīaꝝ. Itēqꝫ cōtra venena et ictus ſerpentū marinoꝝ ac terreſtriū. Ioqꝫ familiaris eſt omnibꝰ antidotis. Et ceteris rubricegeneribus egiptia et affricana ſunt fabris vtiliſſime. qͦniam ſorbentur maxīe. picturis aūt apta naſcitur ī metallis ferrariis: Et ex ea fit ochra: ſcꝫ exuſta rubrica inollis nouis luto circūlitis. Que quo magis in caminiarſerit: eo melior exiſtit. Omnis aūt rubrica ficcat. Ioqꝫ et emplaſtris ꝯuenit: etiā igni ſacro. XC IX.¶ De pare thonio ac melino ac feretriaArathonion habet nomen loci ab egypto. ſpumāqꝫ maris eſſe dicunt ſolidatam cuꝫ limo. Etideo cōche minute inueniūtur in eo. fit ⁊ cyrenis ⁊ in cretā inſula. Adulteratur rome aūt creta cimolia decocta cōſpiſſataqꝫ. ¶ Iſidorus. Melinum dictūeſt eo ꝙ eius metalli ferax ſit vna de cicladibus inſulamelos nomine. Eſt em̄ candidū nec vtūtur eo pictoretꝓpter nimiaꝫ pinguedinē. ¶ Plinius vbi ſupͣ. Melinūcandidum eſt: ecandidis coloribus pinguiſſimū et propter liuorem tenuiſſimū. et ip̄m in melo inſula optimuꝫIn ſamo quoqꝫ naſcitur: et eo pictores ꝓpter nimiampinguedinē nō vtūt̉. Hoc aūt effodere ſolēt accubatesintra ſaxa venas ſcrutātes. porro in medicina eundemvſum habet: quē pheretria creta: p̄terea linguam tactu