Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberOctauus

non poteſt ſublimari. Sulphur aūt et auripigmentumvt in eis pereat virtus adurens corꝑa. Hanc em̄ ab eiſqufert mortificatio. Sal aūt hāmoniacum non indigethac preꝑatione: poſtea vero ſublimātur ſpūs: vt purificentur non denigrent corꝑa. fit aūt ſublimatio quando ſpūs ex ignis calefactionibꝰ reſoluūtur in vaporem fumum. Deinde retinetur ille vapor in cadmīe vaſis.Et inſpiſſatur ibidem: ita qd̓ poteſt recolligi. ſoluunturtandem cōgelantur ſpūs: ſicut iam dictū eſt de corpo XIIII. Qualiter corꝑa dura lique facta recipiunttincturam. Auicenna vbi ſupraErmixtio quidē tincture corꝑibus duris lapideiſqꝫ fieri poteſt anteꝙͣ leniantur .i. mitgantur. currāt. nec eoꝝ lenificatio curſꝰ anteꝙͣ liquefiant. Cuꝫ aūt liquefacta fuerint: non omnistinctura rubea vel alba effectū ꝯſequitur optatuꝫ .i. metalli trāſmutationem. Tinctura nanqꝫ non ꝓficit. ſiuequia aduritur. ſiue quia non figitur: ſed euolat et fugit. ſiue quia ingreditur ꝑmiſcetur. ſiue qꝛ defēdat argentū ne aduratur ab his que adurūt aurumſed adurunt argentū: ſicut ſulphur. reliqua quibus aurum purificatur ab argēto Nec defendat es ne aduratur ab his adurūt argentū: ſed es: ſicut plūbuꝫ ⁊c̄Inquirenda eſt tinctura: que corꝑibus liquefactis permiſceatur: aduratur cum rebus acutis adurētibuſſed obuiet purgetur. Nec ꝑmittat adurentia ꝑtescorꝑum ſeꝑare: habeatqꝫ ſubſtātiā ꝯſolidatiuam coagulatiuā: fixam ſuꝑ ignem. Ingeniuꝫ quoqꝫ ꝑmiſcēdiiſta ad inuicem: ita vt fiant vniēdo ſubſtātiā vna: ī quāignis impͥmat .i. eum euaporare faciat. tingatqꝫcum eo: quod eſt in eadem tinctura. ꝑmiſceatur eo:quod eſt ibi de ſubſtantia ꝯſolidatiua. figatur ſempercum eo: quod eſt ibi de ſubſtantia fixa. Alchimi ſta.In ſpiritu quidē multum eſt de tinctura: etiā anteꝙͣ figatur nec e ius fixionem augmētatur. Quod econuerſo eſt in corꝑe. Nam auꝝ non figit: niſi pͥmo augmentetur tinctura. Sꝫ in qua quātitate augmētatur ī ea tingit. Similiter reliqua corꝑa que mūda ſunt. quia dequolibet elexim fieri poteſt. Sed qualiter in eis augmē XCIII.tatur tinctura ſecretum eſt. qualitas olei ſit ibi cauſa permixtonisUbſtantie aūt ꝑmixtibilis eſt om̄e quod habꝫoleuꝫ in ſe. vt eſt auꝝ argentū et cetera: etiam ſpūs ſublimatus et impīguatꝰ. Et ille ſoleres ꝑmiſcentur: que ſunt eiuſdē nature et pōderis.corꝑa metalli et nitri ꝑmiſcentur: quia diuerſa ſunt.Similiter nec lapis et mētallū. quoꝝ vnum ſiccū eſt: etaliud humidū. fit aūt ꝑmixtio inter corꝑa ad inuicemꝓporcionātur in humiditate et pōderoſitate. hoc ſemꝑverum eſt: niſi quādo humidum cum ſicco: et calidumcuꝫ frigido miſcetur in ꝯpoſitōne elexim. Sed in cōpoſitōne inter elexim et corpus ſupra quod ꝓiicitur debeteſſe ſimilitudo. quia alias cōiungerētur. nulla quoqꝫelexis ſiue de corꝑe. ſiue de ſpiritu fieret. Nec ꝯſolidat̉cuꝫ corꝑe ſupra quod ꝓiicitur: niſi ſit ei admixtū: illudquod cōſolidat corꝑa ad inuiceꝫ. hoc eſt oleū īaduſtibileſiue ſit de planta: ſiue de animali. Fixa vero dicitur ſubſtantia que ab igne in ipſam agente non corrumpiturnec euaporatur. hec oīa ſi habuerit tinctura: bona eritac phennis: a corꝑe inſeꝑabilis. Auicenna vbi ſupͣCum aūt inquiremus aliquod: quid ſi ꝓiiceretur ſuꝑliquefactum: adhereret ei cōmiſceretur ac ſubmergeretur in eo: nec ip̄m corrumperet. inuenimus niſi demineralibus ſulphur. de cōmixtis arſenicum: ip̄m tamen fugiunt ſine mora. niſi breuiſſimo temꝑe incipiunt ꝓcedere ad ꝯuerſionem eo. Inuenimus aūt ingenium quod illa rectificētur. ita vt eis remaneat adherentia: deſtruatur aduſtio. Cauſa ſiquidē adherentie

lique factio eſt. deinde ſimilitudo minereitatis vicinitatis quā habet eo. Eſt igitur ſubiectū liquefactiōiſhumiditas currens: ꝑmixta partibus ſicciſ terreis. Inquibus moratur reſoluit eas ignis. Nec moueri poteſt ꝓpter vehementiā cōmixtionis. Cauſa aūt euaꝑationis eſt humiditas in eo vehemēter ꝯmixto. Ex hocem̄ eleuatur et egreditur: Cauſa vero aduſtionis eſtmunitas cuꝫ igne. Itaqꝫ auferatur aduſtio de oleo: anteꝙͣ miſceatur cum corꝑe. Et vt ſit adherētia: vehemēscōmixtio fiat humidi cum ſicco. Alioquin humidū euaporabit: et ſiccuꝫ remanebit currēte. Sed ſi bene immiſceatur oleū facit currere ſiccum. et ab eo non euaporat. vt dictum eſt.¶X ¶IIII De operatione boracis et cōmixtione argenti et eris. Ex libro de vaporibusUm aūt borax ꝯſolidat argentū cum argentovel ſtannū cum ſtanno. Impoſſibile eſt hoc eſſeniſi cōmunicet eis in radice. ꝓpter hoc artificeſalchimie v̓tūtur borace in metalli ſui multiplicatione.Aliud em̄ eſt occultum et aliud manifeſtū in ere: quādovolunt es in argentum trāſſubſtantiare. laborāt inhoc: vt tranſſubſtantietur ſubſtantia eris. ſed ſolūmodovt auferant ab eo colorem: qui ſubſtātiam argenti celabat. Cum aūt humidū ductibile ſit in omnē partē. ſcd̓ꝫareſtotilem. humidū erit male terminabile ꝓprio termino: bene aūt alieno. Itaqꝫ neruus tractabilis eſt in longum: vt corigia. et hoc eſt ab humiditate: eſt ī eo ī omnem ꝑteꝫ ductilis. humiditate dico admixta terreſtritati ſubtili: que facit viſcoſitatem abilem ad diffuſionemſicut videmus in molli. Hinc eſt fabricatores argētivolentes illud fabricare in longū: apponūt ei cuprū vt īꝑmixtione cupri ſicci argento humido generetur viſcōſuꝫ: qd̓ ſit principium diffuſionis argenti in longuꝫaut latum. Argentū quippe eſt ſubſtātia humida ml̓tmet cōgelata: vnde ſi ſe in fabricatione fabricaretur:acciperet fiſſuram: ſicut videmus in glacie. cum em̄ percutitur glacies frāgitur: et nec in longū nec in latuꝫ diffunditur. Siquidē in omni congelato accidit fiſſura inꝑcuſſione. Cunqꝫ extrahitur argentū apparꝫ rubor ꝑticularis qui eſt ex ꝑuo cupro. Quod ſi magnū eſſꝫ cupꝝappareret nigredo coloris: celans ſubſtātiam argenti.Et attēde ſicut humiditas remollit: ſic ſiccitas corrugat. vnde cuprum ſimul calidū ſiccum ſit magisꝙͣ aqueū: iudicant artifices metalloꝝ: quod argentūſit decoctum habet corrugationē. ita non relinquiturin decoctione purū. Et hoc patet. Cum em̄ argenti ſuꝑficiēs eſt plana. et in medio fiſſura. dico illam fiſſurā infundo exiſtentem eſſe tantū in ſiccitate cupri: ſcabroſitate ip̄ius cupri: a qua non eſt depuratū argentū vnd̓tunc eſt ibi ſignū argentū non eſt puꝝ. Aliquādo ātargentū viuū frangibilitatē ex ſiccitate ꝓuenienteꝫ aufert: vt patet in ſtanno. ſicut iam ſuꝑius dictum eſt Uidemus aūt in argenti depuratione: plūbum mixtu exalare ex caloris motione: ad quod depurandū apponiturplūbum. Non quia depuret ip̄m: ſed quia tanꝙͣ ꝯſumēdo calor ei adheret: qui alias ſubſtantiam argenti cōſumeret. Et interim argentū calorem depuratur qui facit tranſire cuprū in vna parte. et argentū in alia ſuācaliditatem. vnde enim dicit areſtotiles calidum diſgregatiuū eſt ethrogenioꝝ XCV. De operationibus alchimīe in corporibꝰceteris. Alchimiſta.Xceptis autē oꝑationibus circa nobilia corꝑaterreſtria: vt ſunt auruꝫ et argentum et ſimilia.Eſt etiam in alchimia ſubtilitas ſublimis: vtilitas non parua: ꝙͣtum ad trāſmutationes et diſgregationes ꝑmutationeſqꝫ rerū que iugiter in mundo fiuntad varios vſus hominū. partiꝫ a natura: ꝑtim īduſtriahumana: vt eſt opꝰ minii: vermilionis: nitriⁱ auricalci