LiberOctauus

dicitur venter equi. de quo ſup̄ dictū eſt: Et fit ī duobꝰvaſis: quoꝝ in vno eſt aqua. In alio fimus equi. vbi eſtphiala cum medicina. ſtatqꝫ in furnello et deſuper comburitur leuis ignis: vt aqua tantuꝫ euaporet. et nō bulliet. Ibiqꝫ eſt canalis: ꝑ quā additur aqua que minuit̉Solutiua quoqꝫ corpoꝝ multa ſunt: vt aqua lunonumvel pomoꝝ cereoꝝ vel citrinoꝝ: que dicūtur melangolvel arangii diſtillata ꝑ viltrum. que ſcꝫ poma in archiepiſcopatu ianuenſi. vena etiā vacce diſtillata ꝑ elembicum ſimile. aqua quoqꝫ hāmoniaci. ſed et alumen ſparſum in aqua ꝑ bullitionem diſſolutum. et ꝑ elembicumdiſtillatum ſoluit. Et dicitur ꝙ eius virtus ſuperius rapitur.LXXXIX.¶ De igne multiplici ad operandum.St aūt ignis multiplex: ⁊ eius qualitas diuerſa. ꝑ quoſdam gradus diſtincta. Quidaꝫ em̄ inprimo gradu eſt calidus ignis ⁊ humidus in ſecundo: ſcꝫ ignis ventris equi: De quo ſupͣ dictū eſt. Cuius ꝓprietas eſt: ꝙ non deſtruit oleū. Sed augmentuꝫꝓpter ſuā humiditateꝫ p̄ſtat. Nam alij deſtruūt: ꝓpterſiccitatem. Huic ergo nō aſſimilatur alius in mūdo: niſi naturalis ignis corꝑis hominis ſani. Ignis quidemſolis calidus ē in eodem gradu: ſed ſiccus eſt. Hic aūteſt qui domat rem: ⁊ de animata fit ac nutritur re. ſicutpuer cui datur in principio lac ¶ Nam puer ex calido ethumido augmētatur. Sic ⁊ ignis equi augmentat oleum ſua humiditate. figit aūt lapidem nō lapideꝫ ſuo calore temꝑando. Eſt inter hos duos ⁊ alius: qui eſt calidus ⁊ ſiccus in ſecūdo gradu: vt ignis furni poſt panisextractionem. hic fundit leniter: ⁊ nō ꝯburit: quia non ēin eo flama: nec fortitudo caloris. Calor em̄ paulatī declinādo recedit. Sed ſi ſtaret: ſpūm figeret in corꝑe velextra corpꝰ. Ignis aūt equi nec fundit: nec ꝯburit. ſeddomat: ⁊ humidū augmentat. Eſt etiam quartus furnifixionis: hic fundit ⁊ figit: nō aūt comburit. qꝛ flamaliſnon eſt. nec differt a p̄cedenti: niſi qꝛ in hoc eſt calor cōtinuus in illo non. Quintꝰ dicitur flamalis: ⁊ eſt calidꝰ⁊ ſiccus in tercio gradu. hic calcinat tantū: ⁊ non fūditſcꝫ ad comꝑationem auri ⁊ argēti ⁊ alioꝝ corꝑum ī eodem gradu vel vltra. Et eſt hic ignis in furno calcinationis. Sextus eſt calidꝰ ⁊ ſiccus in quarto gradu: ⁊ hͨfundit et figit fortiter: mollificando corꝑa ſuauiter. necdiſſipat ea vel diſpergit. Hic eſt ignis furni fuſionis: īeodem gradu eſt ⁊ ignis folliū: qui corꝑa diſſipat et diſpergit et fundit. ⁊ hic eſt ſeptimꝰ. Octauus eſt qui fūdit ⁊ calcinat. et eſt flamalis. quia in eo ſola flama oꝑatur. Subſtātia ignis carbones ⁊ flama. Sed in iſta ſola flama lignoꝝ: hic etiā eſt in eodem gradu cū p̄cedentibus. In eodem quoqꝫ gradu eſt nonus. ſcꝫ qui om̄ibꝰē magiſter: vt ignis officiationis .i. examīationis. Hifundit: ⁊ comburit: ⁊ diſſipat: ⁊ diſpergit malū: ſaluat ⁊rectificat bonū. ⁊ eſt quaſi iudex diſcernens iuſtum abiniuſto.¶ XCI.¶ De calcinatione corporum mineralium.¶ Ex libro de aluminibus et ſalibusRedictoꝝ itaqꝫ corꝑm regimē quadruplex eſthementi ⁊ ſale: vt deleantur ab eis ſulphura corrumpētia: ⁊ remaneāt munda: ſicut calx. Auꝝ quidem ⁊ argētum nō eſt neceſſe calcinare niſi ꝓpter quietem partiuꝫeoꝝ ⁊ preꝑationeꝫ: ſcꝫ vt exiccata eoꝝ humiditate: ſinthumiditatis aliene ſuſceptibiliora. ⁊ ad. fundendū velociora. Plūbum aūt et es et ferrum neceſſe eſt calcinare:ꝓpter cauſam p̄cedentem: ſcꝫ vt deleātur eaꝝ ſulphuracorrumpatur et deleatur eaꝝ vnctuoſitas comburens.¶ Alchimiſta ¶ Ex his patet ꝙ p̄dicta diffinitio calcīationis non cadit ſuꝑ corpora munda: que ſunt auꝝ ⁊ argentū: cetera nanqꝫ calcinātur: vt pereat ab eis ſulphu

reitas aduſtōnis: que corꝑa denigrat. hec aūt vt predarentur ad ſuſcipiendū humiditatem alienā vt ponātin elexim: ⁊ bene ꝯmiſceātur cum alijs rebus. Quorumvnū erit calx. ſcꝫ argentū Alteꝝ vero fermentuꝫ ſcꝫ aurum: vt infra dicetur. Niſi aūt fieret puluis ſiccus: nōſuſciꝑet humidum. quia ficcū ſitit humidum ⁊ ab eo penetratur. Ignis autē vehemens hic ꝓprie dicitur: qͥ admodum vehiculi .i. quadrige curſum ſuū equaliter continuat: quod facere nō poteſt ignis flame. Sed talis ēignis furni calefacti et clauſi poſt carbonū extractionēEſt em̄ ibi calor cōtinuus ſine cōbuſtione. Talis etiameſt ignis furni: in quo poſiti ſunt carbones: qui fumuꝫnō faciunt. Ignis quoqꝫ carbonū accenſoꝝ cōbuſtorū:vel lignoꝝ cōbuſtorū accenſoꝝ: vel cineris calidiſſimi.Talis igitur eſt ignis qui corꝑa calcinat et non funditCuius ꝓprietas eſt: ꝙ cōburit ꝑtem minus potentē: ſcilicet ſulphureitatē. partem vero potentem dimittit: donec ip̄m corpus erigit et mūdat a nigredīe. Sal quoqꝫquod miſcetur cū limatura corꝑis in igne: defendit ip̄ꝫne fundatur vel cōburatur. Et ſi eſt corpus immūdumreddit ip̄m mundū a ſulphureitate et nigredīe. quia deſiccat ⁊ corrodit et deglutit ſulphureitatem. ꝓpter eiusmūdiciam ⁊ ſiccitateꝫ. Si vero mundū reddit illud mūdius et augmētat rubedinem in rubeo. albedinē ī albo.quia ſemꝑ corrodit ⁊ mūdat ip̄m. a ꝑticula illa ſulphuree nigredinis: que remāſit: quādo generatū eſt a natura. Cum aūt inter ea diſgregādum eſt: lauatur ip̄m corpus aqua: tunc em̄ ſal in aqua diſſoluitur: ⁊ corpus reſidet. Nam om̄e ſal in aqua diſſoluitur: ⁊ ſeꝑatur a corpibus et ſpiritibus ꝑ lotionem ī aqua calida: que tamdiufieri debet: donec ſalſedo d̓ aqua cedat. ſicqꝫ completurXIII.opus.¶ De quadruplici corporū et ſpūuꝫ p̄paratiōeIcit aūt princeps aboali: ſcꝫ auicenna. ꝙ oportet corꝑa aduri: donec in puluereꝫ poſſint redigi. deinde cum ſale calcinari preꝑato: et poſtealauari. ⁊ ea calcinare nichil aliud eſt: quā extrahere humiditatem corrumpētem: ⁊ intromittere humiditatē igneam rectificantē: ꝑ quā eſt vita eoꝝ ⁊ eſſentia poſtmodum ſtans in igne examīationis. Calcinantur aūt parimodo auꝝ et argentum: ſcꝫ cum ſale preꝑato: poſito acduplum ſui: et cum furnello flante ⁊c̄. ¶ Razi vbi ſupͣCeratio eſt ſublimatio ꝑtium ip̄ius cerati: vt minoret̉ac ſubtilietur: ingroſſetur et ꝓfundetur humiditas ī corpore. Quod non fit niſi cum attractione: et inhibitionedonec ſubtilietur: ſicut cera que liqueſcit ſupͣ ignem cuminore caliditate. poſt cerationem aūt artificioſe fit ſolutio: de inde coagulatio. ¶ Alchimiſta Itaqꝫ preꝑatōcorꝑum mineralium eſt quadruplex: ſcꝫ calcinatio: ceratio: ſolutio: congelatio: princeps quideꝫ dicit in epl̓a adarſē. ꝙ oportet ea pͥmum aduri: deind̓ calcinari. Sed dicuntur improprie aduri: quoniā adurūtur ſine denigr̄atione et ꝯbuſtione. Corꝑa munda .i. auꝝ et argentū iocalcinantur: vt ꝑueniat humiditas ad ꝓfunda ip̄oꝝ: etvt poſſibile ſit ea cerare et ſoluere in aquā. Immūda vero: vt pereat ab eis vnctuoſitas adurens. Et uigredo qͥin eis ex ſulphureitate ꝯſiſtit. Cerātur autē dum ī mamore purpuritico terūtur. donec fiat puluis ſubtilis: vtapta ſint ad ſoluendū. poſtea ſoluūtur in aquam claraꝫvt poſſint ꝯmiſceri cum aqua ſpūum: et ex pluribus rebus fiat vna quaſi res iterū nata. et hoc eſt fortaſſe qd̓dicitur in fine metheoroꝝ: niſi forte in pͥmaꝫ reducatunaturā. Tandem vero congelatur: qn̄ quod iolutum ēin aquā cōuertitur in lapideā ſubſtantiā: vt eo alchimiſta conſequi poſſet intentionem. Spūs quoqꝫ quattuormodis preꝑentur: qui ſcꝫ ſpūs ſunt. Mortificatio. ſublimatio: ſolutio: congelatio. Mortificātur quidem multipliciter et ob multas cauſas. Nam argentum viuurvt aptū ſit ad ſublimandū: qꝛ niſi curſus ip̄ius auferat: