LiberOctauus

credo eſſe poſſibile. Sed ibi fit expoliatio accidentiumvt coloris: ſaporis: ⁊ ponderis. Artificialia quoqꝫ nōſunt eo modo quo naturalia. nec tam certa licet propinqua ſint et ſimilia. Quoniam ars debilior eſt natura.Nec cōſequitur eam licet multū laboret. Ceteꝝ ꝓportio cōpoſitionis iſtaꝝ ſubſtātiaꝝ non erit omnibꝰ eadēHec igitur in aliaꝫ ꝑ mutari nō poterit: niſi forte in primaꝫ reducatur materiā. Sic in aliquod quod pͥus eratꝑmutetur. Hec aūt non ſolū ꝑ liquefactioneꝫ fit ſed accidunt ei ex hoc res quedā extranee ¶ Alchimiſta videtur tamē ꝙ ꝑ ſolutionem in aquā pͥmo: deinde per diſtillationem: tandem ꝑ cōgelationem in pͥmam redigantur naturā. fieri tamē nō pōt: vt artificioſe trāſmutatatalia ſint qualia ſunt naturalia. Et ab igne examīationis defendant ſe illa. Si em̄ ita eſſet: neceſſario oporteret ꝙ elexir rubea: que ꝓiicitur ſuꝑ argentum: vt de eofiat auꝝ. tale eſſet quod ip̄m argentū tranſmutatū defēderet ab omni eo: quod adurit argentū et non auꝝ. Sicut ſunt cemēta et ſulphur: que in examīatione auri ponuntur. Similiter ꝙ elexir: que ꝓiicitur ſuꝑ es: vt albificetur: ⁊ trāſmutetur in argentu: defenderꝫ ip̄m ab omni eo: quod adurit es: ⁊ non argentū. ſicut ⁊ plumbumuoꝝ vtrūqꝫ eſt impoſſibile. Sciendū itaqꝫ ꝙ ſi auruꝫin fuſione bullit ⁊ feruet de magiſterio eſt. Si non: neqͣꝙͣ. ſed ſi poſt fuſionē citrinum eſt: bonū eſt. ſi nigrū prauum. Argentū vero in fuſione ſi minuitur ⁊ facit ſcoriam: naturale eſt. Si aūt non artificiale. ¶ LXXXV.¶ Ꝙ vere fiat eorū tranſmutato vel potiꝰdiſgregatō ꝑ alchimiam. ¶ Actor.T verbis aūt p̄dictis videtur: ꝙ alchimia qd̓ammodo ſit falſa. verūtamen tam ab aut iquisphiloſophis: ꝙͣ ab artificibꝰ noſtris nr̄i temꝑisꝓbata eſt vera. verūqꝫ auꝝ ⁊ argentū ſcd̓m illam: nō qͥdem fieri tantuꝫ: ſed a ceteris materiebꝰ: quibꝰ ꝑmixtaſunt vel incluſa quodāmodo ꝑ ignē ſegregari vel excludi. Naꝫ. verbi gratia. quod exterius eſt cuprū: eſt auꝝinterius: tanꝙͣ ſcꝫ anima ip̄ius. Nōnulli etiaꝫ illud vltimum capitulū metheoroꝝ. vbi agitur de trāſmutatiōemetalloꝝ: dicūt non eſſe areſtotilis. Sed addituꝫ ex verbis cuiuſdam alteriꝰ autoris. ¶ Auicenna ī libro alchimie de anima. Quidā ex naturalibꝰ dicunt: ꝙ nō eſt alchimia. Sed areſtotiles et plato ꝑmagni ph̓i ceteriqꝫplures: dicūt ꝙ eſt et hoc ip̄e viſus oſtendit. Nam vnūquodqꝫ ſeptem corpoꝝ que ꝑ malleū elongantur efficit̉currens. ſicut argentū: auꝝ viuū. ⁊ azenzar: qd̓ de iſtisefficitur: eſt coloris ſulphurei. ⁊ azenzar de ferro. rubeūeſt. decupro croceū. vnde ſcire oportet: ꝙ omne corpusquod ſoluitur ⁊ inde efficitur azenzar: factum eſt de argento viuo ⁊ de ſulphure. deniqꝫ nitrū efficitur fluenseſt em̄ de terra ex qua poſſet fieri auꝝ viuū. Et figuli qͥdem qui vaſa terrea faciūt quādo mittūt in eis ignemefficiuntur vitrea. Dicūt aūt iſti philoſophi: que calorſolis coqueret in ventre terre ꝑ centena annoꝝ: facit ignis in hora breui. ſic ergo ⁊ nos ſulphur ⁊ auꝝ viuum:qd̓ calor ſolis coquit ꝑ centena annoꝝ: coquimus ad ignem in ꝑuo temꝑe: ⁊ deinde facimus auꝝ. Cōtra illosaūt qui dicūt: ꝙ non pōt homo trahere genꝰ de alio genere: dicūt ꝙ ſi quis ſtercus equi mittat in loco. vbi calor eū tangat: inde ꝓcedunt beſtie quas dicūt adlactasp̄terea ſi quis ſpinam alicuius piſcis accipiat: ⁊ mittatſubtus algaceram. ibiqꝫ ꝑ menſem remaneat inuenieteam vermē qui centipes dicitur. ſicqꝫ de non viuēte rerahit rem viuentem.¶ LXXXVI.¶ Reſponſio auicēne contra illos qui dicūt eāeſſe falſamUnt et alij qui nō cōcedūt alchimie magiſterium: dicētes. ꝙ de re d̓ cuiuſ natura nō eſt vt ignem ſuſtineat: nō trahi pōt que ſuſtineat ignē.Nec fieri pōt in re naturali: vt rem coloratā diſcolores

et in alium colorem mutes in quo permaneat nec ad primum reuerti poſſit. quia primus color ſemper perſiſteredebet: et ſecundus deleri: et ad naturam ſuam primamreuerti. ſic eſt de ſapore et pōdere. Quibus ad primumreſpondemus ratōem de nitro: quod terra quidem citodeletur ad ignem. Sed ꝙͣdiu tāgitur ab igne efficitufortis. Non em̄ habet ignis vim ſuꝑ nitrum. De tīctura vero dicimus ꝙ cupꝝ quādo cum tuchia miſcetur inde aurichalcum efficitur. Cum capillis aūt mixtuꝫ efficitur auꝝ. et numꝙͣ illum colorem amittit quem recipitquādo cū tuchia mixtum eſt. Ceterum oīa ſupͣdicta mutantur in nitro. Quia nitrum non eſt de colore terre: neqꝫ de ſapore: neqꝫ de pondere. Sic et de re dulci efficit̉amara. de alba nigra. et ſic de ceteris ꝓprietatibus corpoꝝ. deniqꝫ nō putes ꝙ ego traham metallū de ſuo genere ad aliud genus. quod ibi nō ſit. Ibi em̄ eſt ꝑ vim:quia vere ſi ibi eſſet in naturā illam mutari non poſſet.Adhuc eſt vna ratio p̄dictaꝝ rationuꝫ fortitudo. Curem̄ plus valent ſaphiri quidā ⁊ alij lapides ꝙͣ alij. et nitrum ſimiliter. niſi quia efficiūtur in loco valde calido.Locus em̄ orientis vbi precioſi lapides inueīuntur: eſtꝓximus ſoli. Sic ⁊ nitrū quanto plus tāgitur a ſolis calore. tanto magis valet. Itaqꝫ ⁊ lapis mineralis: qͥ magis ſuſtinet ignes alioſqꝫ labores: ⁊ tarde frāgitur: illeplus valet. ſicut auꝝ pluſꝙͣ argentū. et argentum ꝙͣ cuprū. ⁊ cuprū ꝙͣ ſtannū. ⁊ ſtannum ꝙͣ ferrum. ⁊ ferruꝫ ꝙͣplumbum.LXXXVII.¶ De artificibus et materia huius artis:Uiꝰ artis magiſtri fuerūt. Adam. Noe. IdridSqͥlia. Cora. Moyſes. Catho. Uirgiliꝰ. Areſtoti. Alexand̓. Geb̓. Iahie. Razi. MaurienꝰAbimazer. Iohānes euāgeliſta. Garſias. et Gilbertꝰcardinales. Guilhelmus epūs huck appellatus. Egidius magiſter hoſpitalis: qui extraxit libruꝫ de. cxxv: lapidibus. Androitus etiam epūs et apoſtolicꝰ. Dominicꝰ⁊ Iacob aranicus iudeꝰ. qui me in iſta arte non paucadocuerūt. Petrꝰ quoqꝫ et Dirandꝰ monachi. Dixit ātIahie hec eſſe neceſſaria in magiſterio alchimie. Sulphur. auripigmentum viuū. Sal hāmoniacū. ſalgēma.ſal ꝯmune. ſal calculi. nitreum. vitreolum. alumē. acetūvrinam. capillos. oua. ſanguinem. ſperma. ſtercus equi⁊ illa ſex que cū malleo elogantur. ¶ IXXXXIIII.¶ De clauibus et inſtrumentis.¶ Ex doctrina alchimie.Lauēs practice huius artis ſunt: Mortificatōſublimatio. diſtillatio. ſolutio. ꝯgelatio. preter¶ hec etiā fixio. chalcinatio. rubificatio. Spūs qͥdem figūtur ꝓpter vehementiā ꝯmixtionis cū chalce.Ideo aūt mortificatur ſpūs: vt pereat in eis virtus adurēs. ne ſcꝫ adurent corꝑa. et etiā preparentur ad ſublimanduꝫ. Ideo aūt ſpiritus ſublimātur: vt purificentur⁊ non denigrent corꝑa. Soluūtur vero in aquā claramvt poſſint figi ⁊ ꝯmiſceri. Et vt ex pluribꝰ vna res fiat.Congelātur quoqꝫ ꝓpter eandem cauſam. Et vt alia ꝓcedat oꝑatio ex hac compoſita medicina ꝙͣ ex ſuis ſimplicibus fieret. Talis ē operatio ſpūum. Corꝑa quoqꝫadurūtur: calcinātur: teruntur: rubificantur: ſoluūtur: ⁊congelātur. Sed aduri dicūtur improprie: quia adurūtur ſine denigratione et combuſtione. poſtea vero calcinātur: ſicut inferius demōſtrabitur. Terūtur quoqꝫ terendo ea ſubtiliſſime in marmore porphirit icō: vt aptaſint ad ſoluēdum. Rubificātur aūt: vt quādo faciendūeſt aurum: et tinctura debet reciꝑe rubedinem ab igneAliter nō valet: ſicut ē flos ferri. atramentum. rubedoſulphuris. oleum ouoꝝ. poſte a ſoluūtur in aquā claramtandem ꝯgelantur. Itaqꝫ ad p̄dicta omnia exercēda. ſcire oportet facere diuerſa genera vaſoꝝ furnellorū ignium ac lucoꝝ ⁊ huiuſmodi. Naꝫ. verbi gratia. ſolutōiscorpoꝝ et ſpūum inſtrumenta ſunt multa. Quoꝝ vnuꝫ