OctauusLiber

in fumum. attingentem viriditati donec reſiduuꝫ fit cinis. Cecidit etiā apud nerigen fruſtuꝫ ferri pre duriciafere infrāgibile: Cuiꝰ ꝑs miſſa eſt regi corinthuꝫ. Quicum p̄cepiſſet: vt enſes inde fierent. erat infabricabile.dicunt aūt arabes ꝙ enſes qui optimi ſunt de tali ferrofiunt. Cum aūt cecidit illa maſſa reſiliuit aliquotiens aterra ſicut pila. Erat quoqꝫ ex minimis fruſticulis ꝯpoſita: coherentibus adinuicem ad granoꝝ milii quantitatem. Simile etiā apud tēpreſten eueīt. ſic itaqꝫ fiunt etlapides. Et eaꝝ generatio vel erit ſubito ꝓpter magnūcalorem accidentem: vel paulatim per longum tempus.¶ Ex libro de aluminibꝰ et ſalibꝰ. Corꝑa quoqꝫ mineralia generātur ex vaporibus inſpiſſatis et coagulatisſecūdum nature menſuram in ſpacio longo. ſicut dictūeſt ſupra.¶ .LXXXI.¶ De lapide elexir ꝑ quē ars imitat̉ naturā¶ Alchimiſta.N corꝑibus itaqꝫ mineralibꝰ. vt ſupͣ dictum ēad inſtar oꝑationis nature: conati ſunt alchimiſte facere breui temꝑe: quod natura facit ī annis mille. vnde ⁊ docuerūt rem quādam facere: que corpora ſuper quibus ꝓiicitur trāſmutat. Hec vocatur abeis elexis. ⁊ dicitur lapis non lapis. Lapis quia teriturNō lapis qꝛ funditur. Et currit abſqꝫ euaꝑatiōe ſicuauꝝ. Nec eſt alia res: cui ꝓprietas illa ꝯueniat ¶ Auicēna vbi ſupra. Elexir igitur eſt res que ꝓiicitur ſupermaius corpꝰ. ⁊ mutat rem a natura ſua in aliā. Fit aūtqn̄ miſcetur corpus minus ⁊ ſpūs ⁊ elementa ⁊ fermentum. fitqꝫ de om̄ibus vna cōfectio. ⁊ eſt elexir verbumgrecū: quod ſonat magnū theſauꝝ: vel meliorem de theſauris. Omne quidē quod miſcetur cū alia re: miſcet ſeaut ꝑ talem mixtioneꝫ: que nūqͣ pōt diuidi: ſicut tuchiacum cupro. Aut ꝑ talem que pōt diuidi: ſicut mercuriꝰcum aliquibꝰ de corꝑibus. Aut ꝑ mixtionem de cōiunctione: ita ꝙ ꝑmanet vnūquodqꝫ ſingulariter. Et elexir quidem que ſe cū corꝑe miſcet: eſt ſicut tuchia cuꝫ cupro. Sed augmentatur vel creſcit in ſuo pondere: ſicutcreſcit cuprum de illa tuchia. Cuius ratio eſt: qꝛ tuchiares terrenalis eſt. Elexir aūt res ſpūalis. Et reuertiturnatura ſui generis ad aliud genus.De duplici factura elexir. ¶ Alchimiſta.LXXXII.It aūt elexit duobꝰ modis. Uno mō ex ſpiritibus mineralibus ⁊ corꝑibus mūdis preꝑatis.Alio mō ex quibuſdaꝫ rebus ꝓuenientibus exanimatis: ſcꝫ ex capillo vel ouo vel ſanguīe. pͥmo modoſic. Mortificātur quidaꝫ ſpūs ⁊ ſublimātur: donec mūda fiant. poſt hoc vnū de corꝑibus a natura generatiscōburitur. donec poſſet teri. deinde calcinatur: donec īmodum calcis mundū efficiatur. Tandem vero ſpūs ⁊corꝑa ſic preꝑata teruntur ⁊ bibuntur cū aquis acutisdiſtillatis: poſtea tam diu inhumidātur: donec in aquāclaram ꝯuertātur. deinde cōgelantur: ad extremū tamdiu ponūtur in igne: donec fixa efficiātur. ¶ Auicēnavbi ſupͣ. Abimazer alpharabi in libris d̓ principio mūdi poſt naturā dicit: petrā quā abſconderūt philoſophiAlii dicūt ꝙ ſit petra herbalis. Alii ꝙ naͣturalis. Aliiꝙ vitalis ſiue animalis. michi autē videtur ⁊ ꝓbaui: ꝙpetra herbalis ſunt capilli. Et petra naturalis oua. petra vero animalis ſanguis humidꝰ. Hee ſunt petre dephiloſophis extracte. vnde bazamur accepit filiū ſuuꝫin collo ſuo: ⁊ iurauit ꝑ deum celi ⁊ terre: lapis eſt d̓ me⁊ de ip̄o. De me dicit ꝓpter ſperma: de ip̄o ꝓpter capillos. ⁊ ſanguinē. dicit quoqꝫ Ieber: ꝙ petra: que non eſtpetra: inueītur in fimiſ. Lapis itaqꝫ noſter nō eſt aliudniſi capillus: oua: ſāguis. Capilli quidē hominis: et nōniſi pueri vel virginis. Sanguis etiam hominis: ⁊ hociuuenis. Qua vero de gallinis nō eſt niſi gallo exiſtētecum eis. Diuiditur aūt lapis noſter in quatuor elementis: ⁊ parū de illo accipitur ac ꝓiicitur: vt faciat argen

tum vel auꝝ. Quod fieri nō pōt ſine preꝑatione ⁊ ſubꝰtiliatōe corꝑis quia partes eiꝰ minime nō poſſent īcredi: niſi minimis ac ſubtiliatis partibꝰ corꝑis. Iōqꝫ moteria preꝑatur ac ſubtiliatur: ⁊ in quatuor elemēta diuditur pluſqꝫ de vno ꝙͣ de alio mittitur iuſte: prout debꝫet in ip̄a hora tunc corꝑi ſe incorꝑat. qd̓ prius proptegroſficiem multam nō poterat. ¶ LXXXIII¶ De cōplemento elexit albi et citrini ſiue¶ Auicenna in epiſtola ad baſem.rubeLexis itaqꝫ tinctura ſua tingit et oleo ſuo ſubmergitur ⁊ calce ſua figitur. ⁊ album quidē cō¶ ꝑletur tribus in quibꝰ non eſt ignis. Citrinumvero ꝯpletur quattuor totis. ¶ Gloſa verū eſt: ꝙ elexir album nō indiget niſi tribus rebus ſcꝫ oleo: tinctur⁊ calce. Sed rubeū quatuor: ſcꝫ oleo calce: tīctura: ⁊ iteruꝫ tinctura que dicitur ignis. Et ideo ſubdit auicēnain quibꝰ nō eſt ignis. vnde in elexi facto de mineralibꝰē pro tinctura nitrū. ꝓ oleo: arſenicum. ꝓ calce argentūcalcinatū. Et hoc in albo. Sed in rubeo ꝓ calce auꝝ vl̓es calcinatur. pro tinctura nitrū: pro oleo ſulphur .i. rubedo ſulphuris: que rubificat ſpūs ⁊ calces. Uel ſi aligne lapides maiores rubricētur: tantūdem valerꝫ. Iōcitrinum dicitur compleri quatuor totis. Idem acciditin lapide facto de re animata. Qui cōſtat ex aqua: oleoigne: ⁊ terra et hoc ad rubeum. Ad album vero nō niſex aqua oleo ⁊ terra. Credo tamē ꝙ aliter ſit in elexir ⁊re animata. Et quia ꝙ dicit princeps rubeuꝫ quattuoret album tribꝰ cōſtare: locum habet in elexi facto de mneralibꝰ. In elexi vero facto de re aīmata: Credo ꝙ rubeum tribꝰ completur. ⁊ albū quattuor: ſcꝫ aqua ⁊ oleo⁊ igne: ⁊ terra. Neceſſariū quoqꝫ eſt auꝝ factuꝫ ſpiritꝰfixus vel nitrū factum corpus fixuꝫ. quia ꝙͣuis illud diuiditur in quattuor elemēta. totum tamen eſt oleum. totum tinctura. totū ſubſtantia fixa. vnde indiget aliquare nobilis minere: que totum hoc deferat per vniuerſuꝫcorpꝰ ſuper quod ꝓiicitur. vel cuꝫ quo ꝑ aliud miſceturIdem in albo: ꝙ cōſtat ex tribus. Oportꝫ em̄ addi ſubſtantiam minere: vel vitrū factum corpꝰ fixuꝫ. vel argetum factum ſpūs fixus. Magne autē eſt induſtrie: facire de corꝑe ſpūm fixum. vel de ſpiritu corpus fixū. Itēdicit auicenna: ꝙ. vii. res neceſſarie ſunt in elexi id eſt inlapide maiori: nitrum ſcꝫ rubeum: fermentū auri. Calxargenti: Terra: aqua ignis: ⁊ aer. quoꝝ nitruꝫ tincturaeſt .i. ponitur in lapide vt tīgat Calx ⁊ fermentū ponit̉pro ſubſtantia fixa. fermentū quidem: quia tam eleximſuam ꝙͣ corpꝰ ſuper quod ꝓiicitur trāſmutat in ſeipſuꝫſicut modicum fermēti totam paſte maſſam augmētat:et in ſeip̄m trāſmutat. et tamē eſt ſubſtantia fixa. Calivero quia totam elexim cōuerti facit ⁊ conſolidari cuꝫargento ſupͣ quod ꝓiicitur elexi. Et hoc ꝓpter ſimilitidinem: qua habet calx argenti cum illo argento. porroaqua: ⁊ terra: ⁊ igniſ: ⁊ aer: pro oleo ponūtur. Sed hecquattuor elementa ꝑ diſtillationem extrahūtur: de ouovel capillo vel ſanguine. De quolibet em̄ iſtoꝝ fieri poteſt hec medicina: que pro oleo ponitur in lapide. Unīdicit morienus: ꝙ illa res que fit lapiſeſt in homine: vthomo eſt in minera.¶. LXXXIIII.¶ Qualiter ꝑ hunc lapidem fiat metalloruꝫtranſmutatō ſcd̓m quoſdam.Ic itaqꝫ lapis videlicet elexir. vt ſupra dictuꝫeſt. ſi ſupͣ corpus minerale liquefactū ꝓiiciturItranſmutat ip̄m ſcd̓m ꝓprietatem. ¶ Ex libroquarto metheoroꝝ. Sciāt aūt artifices alchimie ſpēsnature ꝑmutari non poſſe: ſed his ſimilia pn̄t facere: ẜalbum tingere citrino colore: vt videatur eſſe aurū. pibi quoqꝫ immūdicias abſtergere: vt videatur eſſe argetum. verūtamen ſemper erit plumbum: ſed obtincbuntin eo huiuſmodi qualitates: vt errēt in eo homines. Cterū ꝙ ſpecifica differentia aliquo tollatur ingenio. nō