OctauusLiber

autem cum quatuor rebus: ſcꝫ cum arſenico: ⁊ plumboet magneſia. et marcaſica. regimenqꝫ eius eſt ſecūdumquatuor modos ¶ Auicenna in libro alchimie d̓ aīmaFerrū pluribꝰ modis efficitur: pͥmum eſt ferꝝ de andelum quod eſt forte: ⁊ de illo faciunt martellos ⁊ fiſſoriaceteraqꝫ oꝑa. ſed nō eſt bonū ad ſcindendū nec intrat īmagiſteriū alchimīe. Aliud eſt ferrū de alidena: qd̓ eſtgroſſum nec bonū ad oꝑandum. Terciū eſt acerium: qd̓poteſt acuere ferrū de andelū. Quartū eſt ferrū d̓ indiaqd̓ ſcindit magis ꝙͣ alia. qꝛ calor plus eſt in eo ꝙͣ ī alijsSed opus eſt vt pͥus calefiat ad ignem vel ad ſolem. etaceriū quidem eſſet eiuſdē nature: niſi quia in acerio eſtmultū de ſulphure. Nullū aūt de ferris intrat in opusalchimie ſed ſeruit magiſterio. preꝑari tamen poſſet vtingrederetur ⁊ corpus fieret. Sed nō niſi grauiter ſoluitur et cū magno magiſterio. Eſt em̄ natura ferri calida ⁊ ſicca: et ſiccitas eius maior eſt om̄ibus illis que ſeelongāt. Ideoqꝫ de facili fūdi nō poteſt. Eſt aūt factūde argēto viuo groſſo ⁊ d̓ ſulphure rubeo lapidoſo groſſo. ¶ Ph̓us. Ferruꝫ cū auro miſcetur: nūquā ab eo exterminatur: neqꝫ decoctione: neqꝫ alia re. cūqꝫ adiūgitur argento ſtans cū auro: tingit ip̄m colore pulcro: et qͣſi auꝝ apparet. Ferri natura calida et ſicca eſt. Quidātn̄ dixerunt ꝙ eſt frigida ⁊ ſicca ⁊ maſculinū ⁊ femineū.Huius aūt manifeſtū eſt calidū ⁊ ſiccū ⁊ duruꝫ. Occultum aūt his ꝯtrarium. Nec in aliquo corpoꝝ eſt aliqͥddurius manifeſto ip̄ius. Similiter eiꝰ mollicies manifeſtatur: cū in eius occultū ꝯuertitur. Huius exempluꝫeſt argentū viuū cuius occultū eſt ferrū: eiuſqꝫ manifeſtum eſt argentū viuū. Cū igitur occultabitur eiꝰ manifeſtum: ⁊ manifeſtabitur eius occultū: cōuertetur in ferrum. aut ſi volueris eius minue calorē et apparebit eifrigiditas. fitqꝫ argentū. Aut minue ip̄ius ſiccitatem:et apparebit eiꝰ humiditas: fitqꝫ auꝝ. ¶ CV.De virtute ferri in medicina¶ Ex libro de natura rerum.¶¶ Erru. dicunt ph̓i. virtutem habet attenuādi etdeſiccandi. Infrigidatiuū eſt ac diſſolutiuuꝫ etſtomacho ꝓdeſt limaturis ſumptū. ¶ Auicēnain. ii. ca. medicine. Ferrū tres habet ſpecies. Uinum ⁊aqua in quibꝰ extīguitur ferrū ꝯferūt apoſtemati ſplenis: ac mollificationi ⁊ debilitati ſtomachi. Erugo eiuſvtil̓ ē cū vino poſitū ſuꝑ pānariciū: Sil̓r ⁊ ſuꝑ eriſipilā⁊ ſuꝑ podogrā. vtilis etiā eſt aſperitati palpebrarum: ⁊vngule: hec quoqꝫ īfrigidat. ⁊ ſtiptica ē. ſuppoſita fluxum ſanguīs abſcindit ex matrice: ⁊ exiccat emorroidaſp̄terea vinū in quo ferrū extinguitur. retinet ſolutionēantiquā ⁊ dyſenteriā. Cōfert mollificationi ani: ⁊ inſenſibilitati vrine ⁊ fluxui mēſtruorum: ⁊ ꝓuocat cōitum.Ideꝫ in eodē Aqua ferrea cōfert viſceribꝰ et ſpleniet ſtomacho. ac renibus: ac colice paſſioni. Aqua etiamin qua ferrū extinguitur ſputo ſanguīs cōfert. Idēin libro pͥmo. Subſtātia quidē metallina vl̓ eius ſimile⁊ aque ſanguiſugales male ſunt omnes. In quibuſdaꝫtamē illaꝝ exiſtit iuuamentū. Illa ſiquideꝫ in quā virtꝰferri ſuperat: ad hoc iuuat: vt interioribꝰ fortitudo tribuatur. ⁊ īdereb .i. ſtomachi corruptō ꝓhibeatur. et vtdeſiderātes virtutes procedāt. Itaqꝫ nō cōire valētes.aqua ferri adiuuātur. Splenem etiā reſoluunt. ¶ Conſtantinꝰ in libro graduū. Dyaſcorides ait ferrū candēſin aqua vel vino extinctuꝫ optimum diuturne ſolutōniet vulneribꝰ inteſtinoꝝ: apoſtemata ſplenis ⁊ ſtomachimollificat. ¶ Galienꝰ aūt dicit. Aqua in quaᵉ candensferrū extinguitur: neruos cōfortat: emorroidas curat:et plumbeuꝫ colorem qui ex eis eſt aufert. Mulieri ꝓhibet ne cōcipiat cū aceto bibitū: humorem de auribꝰ tollit: cathaplaſmata podogram infrigidat. vncta ſuꝑ allopiciā capillos inſtaurat. Eſt aūt calida in ſecūdo gradu. ¶ Idem in pantegni libro quīto. Aqua de ferri me

tallo ventrem conſtipat: membra confortat: valet ad ddlorem ſplenis ⁊ apoſtemata. ¶ Pliniuſ vbi ſupͣ. Medecina ē ferro eſt et alia ꝙͣ ſecandi: pūgi ſcꝫ leniter mucrone quo ꝑcuſſus ſit homo. ꝓdeſt contra dolores laterumpectoꝝ ve ſubitos: qui punctiones afferāt. Quedā etiāvſtione ſanātur: p̄cipue canis rabidi morſus. qͥppe morbo p̄ualente potum expaueſcētes vſta plaga ilico ſanātur. Cale fit quoqꝫ ferro candente potus in ml̓tis vitūſp̄cipue vero dyſentericis.¶ IVI.¶ De ferri purgamentis ¶ Iſidorus.Erri quoqꝫ purgamenta ſunt rubigo et ſcoriaEſt em̄ rubigo dicta velut ab erodēdo. non ab(eramento. Eadeꝫ etiā ſegetes rodit. a ferro. vtdictū eſt. ſeſe vlciſcitur humanuſ ſanguis: quia cōtactūſanguine ferrum rubiginem celerius trahit. Caret aūtrubigine: ſi perungatur ceruſa et gipſo ac liquida pice.Rubigo quoqꝫ nō viciat ferramenta: ſi medulla ceruina inungantur: vel ceruſa roſaceo mixta. Scoria veropurgamenta ſunt ⁊ ſordes: que igne excoquūtur. ſic dicte: quia de ferro excutiūtur. ¶ Pliniuſ vbi ſupͣ. Rubigo ip̄a ferri eſt in medicinis: que deraditur humido ferro veteribus clauis. Uis eius ē ligare ficcare. ſtrīgerevel ſiſtere. Illita emēdat alopicias. vtūtur eadem ⁊ acſcabricias genaꝝ: putulaſqꝫ totius corꝑis cum cera etoleo mirteo ad ignes vero ſacros ex aceto. Item ad ſcabiem. paronychia digitoꝝ. et p̄terigia in lintheolis. Siſtit ⁊ feminaꝝ ꝓfluuia velleribus īpoſita. Plagis quoqꝫ recentibus vino deluta ⁊ cum mirra ſubacta. ⁊ cōdilomatis ex aceto prodeſt. pōdogras etiam illita ſanat.Squama quoqꝫ ferri eſt ī vſu. et acriore vi quā rubigoQuāobreꝫ etiā contra epyforas oculoꝝ aſſumitur. ſāguinemqꝫ ſiſtit cum vulnera maxime ferro fiant. Siſtit ⁊feminaꝝ ꝓfluuia: Imponitur etiā contra lienum vitia.Ęmorroidas compeſcit. Ulcerū ſerpentia. ⁊ genis prodeſt: farine modo pauliſper aſperſa. p̄cipua tamen eiusꝯmendatio eſt: in quodā emplaſtro irge dicto ad purgādā vulnera ⁊ fiſtulas: omnēqꝫ callū erodenduꝫ: ac roſisoſſibꝰ ad carnes recreādas. ¶ Razi ī almazore. Squama ferri ſtomachū corroborat. Emorroidaꝝ ſanguineꝫſtringit. Aqua vero in qua ferruꝫ extinguitur: proficitroſſo ſpleni: ſed deſideriū ſtimulat coendi. ¶ IVII.¶ Adhuc de eodem ¶ Platearius in libro deſimplici medicina.¶ Errū: ferrugo: ac ſquama ferri: eiuſdē virtutisſunt. Ferrugo calida eſt ⁊ ficca in ſecūdo gradiSquamā ferri eſt illud latuꝫ ⁊ tenue: qd̓ euolata ferro ꝑ cōcuſſionem. Ferrugo aūt ꝑ exuſtioneꝫ liqueſcit a ferro. ⁊ habet virtutem deſiccaudi et attenuandi.Ad attenuationē ſplenis valet vinū: in quo ferrum cardens extīctum fuerit: multū em̄ ſubtile eſt. Cōtra opilationem ſplenis ⁊ epatis ex longo temꝑe datur. Puluiſſubtiliſſimus ferruginis cuꝫ vino calido vomitū in multa quantitate ꝓuocat: etiam in tantū ꝙ ad morte ducit.vnde poſt impetum vel in impetu debet dari aqua: in qͣlapis magnes tota nocte iacuerit: ⁊ puluis eiuſ in aquadetur. reprimit em̄ violentiā eius ⁊ ſiſtit vomitum eiuſatteſtante dyaſcoride. ſed ibi vomitus ꝑiculoſus eſt: vn̄de nō laudo fieri. Cōtra emorroidas. puluis eiꝰ ſcilicetferruginis vel ſquamē ferri ſubtilis cōficitur cuꝫ ſuccōtapſi barbati: ⁊ bombicem intinctā ſuꝑponit ſibi patieet optimum eſt. ¶ Auicēna in ſecūdo ca. Scoria ferrieſt fortioris exiccationis om̄ibus ceteris. In ip̄a ē vitus ſoluens aquā. Eſt aūt ſicca in tercio gradu. Eriſqͣꝫſcoria ei ꝓpinquā. Relique vero minus ꝓpinque et minus ſunt calide. omneſqꝫ ſunt exiccatiue: et exiccant hūmiditates. Scoria ferri reſoluit apoſtemata. Cōfert aſſperitati palpebraꝝ. Confortat ſtomachū. ⁊ exiccat̉ hūmiditates eius ſpongia: remouetqꝫ mollificatione eiusquādo potui datur in vino antiquo ⁊ admixtū: phibet