Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberActauus

cohibet. ſeminis lapſu vexatos medetur appoſituꝫ clunibus. Emorroides abſtinet et oculoꝝ fluores. hꝫ em̄in ſe humectationem nimis frigidā. Auicenna ī. iiii.canone. Deniqꝫ plumbum vſtum venenum ē .ſ. in potuvel cibo vl̓ odoreꝫ nam opilat vias anhelitꝰ in corpore.Idem in eodem: accidit autē ei qui bibit litargiꝝ lunaturam plumbi: apoſtematur corpꝰ eius: ac grauaturlingua eius: ac retinetur vrina. Et quādoqꝫ ſtercꝰ fit:ac quādoqꝫ ventris fluxuſ. Sentiturqꝫ grauitas in ſtomacho et inteſtinis. Ita egrediat̉ quandoqꝫ anus etad raſurā ꝑueniat. et eiꝰ inflatio fiat. Eritqꝫ quaſi glādiola lapidea in ventre illius. et fit color plumbeꝰ: anhelituſqꝫ cōſtringitur: fortaſſe prouocatur. Accidūt etiam quādoqꝫ accidentia yleos. Cura eius eſt vomitꝰ fitqꝫ cum aliquo apertiuo. vt eſt decoctio ſeminis antificus. datur etiā in potu mirra in vino. vel abſinthiumet yſopus: aut ſemen appii: vel piper vino: Signumſanitatiſ eſt ſi materia ſoluitur vrina ꝓuocatur. ad vltimū indiget aꝑtiuis ſolutiuis. XLVII. De ſcoria eius et ſpūmā. Pliniꝰ ubi ſupraLumbi quoqꝫ ſcoria vſum habet in medicina.optima eſt queqꝫ ad luteū colorē maximeqꝫ accedit ſine plumbi reliquiis: aut ſulphuris ſpecieac terra carens. lauatur hec in mortariis minutim fracta: donec luteū colorē trahat aqua. Inde trāſfunditurin vas puꝝ: Idqꝫ ſepius: donec ſubſideat: quod eſt vtiliſſimū. habet eoſdē effectus quos plūbum ſed acrioresfit ſpondiō ex plūbo eodem quo ex ciprio ere diximꝰ.Lauatur in linteis raris aqua celeſti. ſeꝑaturqꝫ terrenūtranſfuſionē: cribratūqꝫ teritur. Quidā puluerē volūtcum pennis detergere. malūt atqꝫ in vino odorato terere. Eſt et in molibdena quā alibi gallenā vocauimꝰ. ſcꝫplumbi argenti vena ꝯmunis. melior hec ē quāto magis aurei coloris habet: quāto minꝰ plumboſa: friabiliſet modice grauis. Cocta oleo iocineris colorē trahitAuri etiā argenti fornacibꝰ adhereſcit: hanc metallicam vocāt. laudatiſſima eſt: que in cipro alias zephyriofit. ꝓbātur minime terrene: minimeqꝫ lapidoſe. Coquūtur lauātur in modū ſcorie. vſus eiꝰ in lippara ad lenienda refrigerādaqꝫ vlcera. Emplaſtriſqꝫ que non alligātur. Sed illita ad cicatricem ꝑducunt. teneris corꝑibus molliſſimiſqꝫ ꝑtibus. Cōpoſitio eiꝰ eſt libris tribꝰ:et cere libra vna: olei tribꝰ heminis. Quod in ſenili corpore amurca additur. Temꝑatur cum argenti ſpuma plumbi ſcoria: ad dyſenteriā tenaſmuꝫ calidafouendo. Idem in libro. xxxiii. Plumbi ſpūmā fit ip̄iuſplūbi fuſura: puteolis efficitur. Indeqꝫ nomē ſortitur. De ceruſa. Idem inlibro xxiiij.XLVIII.Eruſa edūt officine plumbarie. Laudatiſſimaeſt in rhodo. fit autē ramentis plumbi tenuiſſimis ſuꝑuas aceti aſperrimi impoſitis atqꝫ itadiſtillātibus: quod ex eo in acetū ceciderit: arefactū molitur cribratur. Iterūqꝫ aceto mixto in paſtillos diuiditur et in ſole eſtate ſiccatur. fit et alio: addito ī viceos aceti plumbo obturatos dies deceꝫ: Deraſoqꝫceu ſitu ac rurſꝰ deiecto donec deficiat materia. Quodderaſum eſt teritur cribratur et coquitur in patinis.miſceturqꝫ rudiculis donec ruffeſcat et ſimile ſandarace fiat. Deinde lauatur dulci aqua: donec nubecule onnes eluātur. ſiccaturqꝫ ſimilit̓ poſtea in paſtilloſ diuiditur. vis eius eadē eſt que ſupͣdictis. leuiſſima tamē eſtex om̄ibus: p̄ter que ad candorem feminaꝝ adhibeturEſt aūt letalis potus: ſicut argenti ſpūma. Ceruſa ip̄aſi coquatur ruffeſcit. Iſidorꝰ in li. xix. Ceruſa de plūbo fit hoc: In vaſe aceto accrrimo impleto: ſarmenta aminea in eodem vaſculo collocātur. ac ſuꝑ ſarmētatabule plūbee tenuiſſime ponūtur. deinde vas diligētiſſime clauditur illinitur: ne inde aliquid ſpiraminis ex

eat. poſt dies triginta vas aperitur: et ex diſtillationetabulaꝝ innata ceruſa inueītur. quod ablatuꝫ atqꝫ arefactum teritur iteꝝ aceto mixto in paſtillos diuiditiet in ſole ſiccatur. Hac obſeruātia: ſi laminas ereas ſamentis ſuꝑponas: eruginē creat chalcantū. Plate arius vbi ſupͣ: Ceruſa flos plumbi eſt: eſt frigida et ſicca in ſecūdo gradu. hanc qui faciūt ſeptꝰ incurrunt apoplexiam: epilenſiam. paliſim. arteticam. ꝓpter frigiditatem aceti diſſoluentē mortificantē. Habꝫ aūt ceruſavirtutē mūdificandi et extergendi ſuꝑfluitates. Undequedā mulieres abluta facie puluerē ceruſe tenuiſſi meſuꝑadducunt. Alie vero quia ceruſa aliquātulum ſiccaeſt: ꝯficiunt eam in aqua roſaꝝ: et exponūt ſoli maximein eſtate: qua ꝯſumpta altā apponunt. hoc faciunt: donec fit albiſſima: et aliquātulum aromatica: poſtea ſormant in pillulas faciei apponūt. Nota que lonotemꝑe vtūtur adhibitione ceruſe: doloreꝫ dentiū incurrunt: et putredineꝫ oriſqꝫ fetorē. Hali vbi ſupͣ Heſpidagum plumbi: hoc eſt ceruſa. melius eſt onuſtuꝫ: pluri albū: ſuaue molle: frigidū: ſiccū: vlcera deficcat cathaplaſ matū ſuꝑ ea: ꝓdeſt obtalmie ſi miſceatur oculoruꝫ medicaminibꝰ: vlceraqꝫ eoꝝ cicatriſat. Si vero ſuper acutaᵇ apoſtemata cathaplaſmetur: inflationem eorum ſedat. Auicēna in ſecundo ca. Ceruſa eſt cinisplumbi. poītur ī emplaſtris vlcera replet: ac generatin eis carnem. corrodit carnē malam Confert qothoroculi: lenificat apoſtemata frigida dura. Fit aūt ceruſa quādoqꝫ aceto quādoqꝫ cum ſalibus. et eſt frigidaſicca in ſecūdo gradu. Que aūt cum aceto fit vehementioris eſt ſubtiliationis. Eſt etiā ex medicinis que cōueniunt ani fiſſuris. Eſt iteꝝ ex venenis. XLIX. De anthimonio Idem in eodemNthimoniū eſt ſecūdina plumbi mortui: eiuſqꝫvirtus ſimilis eſt virtuti plumbi aduſti. quodaūt ex eo bonū eſt: laminoſum eſt. fruſtis eiꝰfractis eſt ſplendor: eiqꝫ nihil extraneū admiſcetur. neceſt ſordidum: valdeqꝫ velociter frāgitur. Et eſt frigidūin pͥmo gradu ſiccū in ſecūdo. Eſt qͣꝫ vehemētioris deſiccationis anthimoniū ꝙͣ atramentū rubeum. Cōſtringit aūt exiccat ſine mordicatione: fluxūqꝫ ſanguīs abſcindit: Item vlceribꝰ ꝯuenit: deſtruit carnes additas:et ꝯſolidat. Ponitur etiā cum adipe ſuꝑ aduſtione: ſiqꝫ non vlcerat. ꝓhibet p̄terea fluxū ſanguinis nariumex velaminibꝰ cerebri. Cōſeruatqꝫ ſanitatem oculi: ac īmouet ſordes vlceꝝ ſuoꝝ. Item cōfert fluxum ſanguinis matricis: quādo ſupponitur loco eius ſtannum aduſtum.li. L. De ferro. Iſidorus. libro ſedecimo.Errū dicitur eo farra .i. ſemina frugū ꝯdat:vſus ferri poſt alia metalla reꝑtus eſt. cuius poIſtea verſa eſt in obprobriū ſpecies. Nam vndepͥdem tellus tractabatur: inde cruor effūditur. Nulum aūt corpus eſt tam denſis inter ſe coherētibus et īplicitis elementis ꝙͣ ferrū. vnde ineſt ei duricia cuꝫ frigore. ferri metallū fere vbiqꝫ reꝑitur. ſed ex omnibꝰ generibus palma ſerico ferro datur. Seres em̄ hoc veſtibus ſuis pellibuſqꝫ mittūt. Secūda ſcꝫ palma parthico. Nec alia ferri genera ex mera acie temꝑantur: ceteris em̄ mollior cōplexus admiſcetur. Differentia ferrorum plurima eſt iuxta terre genus. Nam aliud eſt molile plūboqꝫ vicinū: rotaꝝ et clauoꝝ vſibus aptū. Aliufragile et eroſum: culture terre cōueniens. Aliud breuitate ſola placet: clauiſqꝫ caligariis. Aliud rubigineꝫ celerius ſentit. Aquaꝝ ſumma differentia eſt: quibꝰ ferum cādens immergitur. Hec aquā alibi atqꝫ alibi vtilior nobilitauit loca gloria ferri quo vtilius fiat: ſicutbilbilin in hiſpania thuriaſſonem. et comum in ytallaIn acuendo ferro oleo delicatior fit acieſ vnde tenuiora oleo reſtringui mos eſt: ne aqͣ in fragilitatē duretur