Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberOctauus

humido: ex ſiccitate ſua ſecū retinet plumbū humidūquod eſt admixtum: ꝓpter hoc ip̄m cōſolidat. quoniāibi generatur quoddā humidū viſcoſum tenax. dico etiam ſtannū cum ſit calidum lique factū ſuꝑ plumbū ſimiliter liquefactū retinet diutius calorem diſſolutionem in plumbo: quouſqꝫ admiſceatur ſiccitatem ſuāoenetrantē. Itaqꝫ iſta cauſa inueniri poſſit in adnitione ſtanni ſtanno vel plūbi cuꝫ plumbo: nequaꝙͣcōſolidatur ſtannū ſtanno: vel plūbum plūbo. autēplumbum cōſolidatur ip̄i ſtāno: eſt de natura plūbi.ſed de natura ſtanni liquefacti penetrantis plūbum humidum liquefactū. Ex qua penetratione in illis duobꝰgeneratur viſcoſum humidū ligans ꝑteſ ſtanni. Plumhum aūt frigidū eſt: quod ſi lique fiat anteꝙͣ admiſceatur alicui plumbo cōſolidato: ſtatim vtrūqꝫ infrigidat̉:et remanet vtrūqꝫ diſcretum ſe. Stannuꝫ vero conſolidans ſtannū cōſolidatum. quia vtrūqꝫ ſiccū. contradicit viſcoſitati. que debet eſſe in vno humido alio ſicco. Ideo eſt aliqua cōſolidatio ſtanni ſtāno. Quēadmodū argentū viuū remollit humiditatē ſtanni ſicplūbum iuuat ad eius duriciem. Et etiaꝫ reꝑto ſtannoad duriciem plumbi. vnde volētes artifices plumbumaut ſtannū facere duꝝ: admiſcent plūbum et ſtannū adinuicem: efficiturqꝫ totū magis duꝝ ꝙͣ alteꝝ componētium. Et hoc ideo quia ex ſiccitate ſtanni: humiditateplumbi generatur quedā viſcoſitas dura: que duricieiprincipiū eſt in hac mixtura. .XLIIII.De diuerſimoda plumbi puluerizationeIcut aūt cōtingit extrahere humiditatē vel humoroſitatem a vino vel etiā a lapide humiduꝫcōuiſcans partes ip̄ius lapidis. ita cōtingit extrahere humidum a plumbo: tunc remanebit plumbipuluis. Sic em̄ faciunt ollaꝝ artifices: qui plumbuꝫ liquefactum in olla ponētes: cinere ac reſticula mouētip̄m: quouſqꝫ puluerizetur. Nam cineris ſiccitas: reſticuleqꝫ humiditas calorem recedens: faciūt: vt reſticula cōtrahatur et humiditas plumbi: et tūc remanꝫ plūbum puluerizatum et diſtentum. Dicūt alij puluerizatur plumbum: quando liquefactum eſt in fornacibꝰ: virgam corili recenteꝫ intra plūbum poſitā em̄ virga mouet plumbum: fornacis calorem extrahit̉ humiditas virge: ip̄aqꝫ virga attrahit ad ſe humiditatē plūbi loco ſue humiditatiſ extracte: et tunc plūbuꝫ remanꝫſiccum diſcōtiguatum et abſtractū. Alius etiā eſt modus in puluerem reducēdi plumbum: vt cum eidem liq̄facto admiſcemus argentū viuū. et tunc mouemꝰ illudquouſqꝫ infrigidetur: tunc em̄ remanꝫ puluis. qͥa viuūargentum ſeparat humiditatem plumbi: expenetrabilitate ſue ſubſtātial̓ hūiditatis. nec patit̉ ip̄ꝫ hr̄e ꝯtiguitatem. Hoc enim artificio vtnūtur ſaraceni artifices: īdeferendo auꝝ ſuū de terra in terraꝫ in ſpecie terre plūboſe. poſtea vero ponunt illud in fornace: exalatqꝫ viuūargentū ſine ꝑ̄ditione auri. eſt ſimiliter exalatio plumbi: ꝓut videmus in depuratione argenti: plūbum videlicet mixtū exhalare ex caloris motione: ad quod argētūdepurandū ponitur plumbum: ex cauſa ſuꝑius dicta.Accidit etiā quādo pila ſunt cōcaua et terrea: et intramedium poroꝝ calibs plumbo ponitur. qꝛ calorēagentem euaporat plūbum. Et cuꝫ in euaporatione calibs remanet mollificat̉. ſicut poſtea dicet̉. XLV. De virtute plumbi in vſu medicinePlinius vbi ſupra.Lumbi ſe vſus eſt in medicina cicatrices repͥOmere. adalligatis laminis membroꝝ ac renūꝑtibus frigidiore natura veneris impetus ihibere. Uiſa etiā in quiete veneria ſponte nature erūpentia vſqꝫ in morbi genus caluus orator his laminis traditur cohibuiſſe: vireſqꝫ corꝑis ſtudioꝝ labore cuſtodiuiſſe. Nero etiā princeps plubi lamina impoſita pecto

ri ſub ea cantica exclamans: alendis vocibus vtileꝫ demonſtrauit. Coquitur aūt ad vſus medicine patinis fictilibus: ſubſtrato ſulphure minuto: laminis tenuibusimpoſitis ac ſulphure opertis. Cum aūt coquitur: munienda ſunt in hoc oꝑe foramina ſpūs. Alioquin plumbi ē fornacibus alitus noxius ac peſtilēs ſentitur. et alitus quidem plumbi nocet ociſſime canibꝰ. omniū verometalloꝝ muſcis culicibus. Quidaꝫ in cōquendo ſcobem plumbi lima queſitaꝫ ſulphuri miſcent. Alii ceruſam potius ꝙͣ ſulphur. Platearius: Plumbuꝫ frigidum eſt et humidū in ſecūdo gradu. Ignis actōne facile ſoluitur. Ex plumbo fit mortariolū et piſtillus. et imponitur oleū roſatiū vel violatiū: mouetur vſqꝫ dumꝑueniat ad aliquā ſpiſſitudineꝫ. poſtea ſoli quinqꝫ dies exponitur: oleo roſaceo addito: ſemꝑ mouetur. p̄tꝰhoc in aliquo vaſe ponitur hoc vnguentū: miro valet contra vſturā ex igne vel aqua: et calida apoſtemataet excoriationes. Cōſtantinus in libro graduū: Plūbum frigidū eſt in ſecūdo gradu. Quiddā habet ꝯmunitatis. eſt ꝑfectum in coagulatione. Habet etiā partemquendā aereā. Unde ph̓s in libro de lapidibuſ intitulato: plumbum. inquit. eſſet argentū: niſi tria accidētiapateretur: putorē ſui odoris: Molliciem ſue ſubſtātie:Et quia natura eius ante focum ſtare non poteſt. Queaccidentia in terra. ſicut fetus in vulua. patitur. Dyaſcorides. Plūbuꝫ ſimplex tritū ſuꝑunctum mitigatictus ſcorpionū marinoꝝ et draconū. Hali regalis īpractica ſua ſermone. ii. Abaurū .i. plumbum cōbuſtuꝫcōtinet in ſe virtutem deſiccantē cum acumine. Quodſi abluatur: deſiccat ſine morſura. Et eſt medicamē vtile peſſimis vulneribus: maximeqꝫ oculoꝝ: humiditateꝫeoꝝ deſiccat: et cicatricem ſuꝑinducit. Auicenna inſecūdo: Plumbū nigꝝ frigidū eſt et humidū in ſecūdo gradu. Et ip̄a ſubſtātia aquoſa multū: quā congelauit frigus. Cuiꝰ ſignū eſt. vt eſtimat galienꝰ. velocitascalefactionis eius. In ip̄o quoqꝫ eſt terreitas vehementis multitudinis. Et eſt vehemēter infrigidās apoſtemata: vnde ꝯfert apoſtematibꝰ calidis: ligatur ex eo XLvI.lamina ſuꝑ ſcrophulaſ glādiolas De plumbo vſto et eius lotura PlateariusLumbum etiā vſtum fit. quod puluerizatur: et īvngentis medicinalibꝰ ponitur. Pliniuſ vbiſup. fit et lotura plumbi vſus in medicina: ſeip̄o teritur in mortariis plūbeis addita aqua celeſti. donec craſſeſcat: poſtea ſuꝑnatans aqua ſpogiis tollitur.Et quod craſſiſſimū fuerit ſiccatū ī paſtillos diuiditur.Quidā limatū plūbum ſic terunt. Quidā etiaꝫ plumbaginē admiſcent. Alii vero acetū. Alii vinū. Alii adipēAlii roſam. Quidā in lapideo mortario et maxime thebaico plumbeo piſtilla terere malūt. Cādidius quia itafit medicamentū. Id autē quod vſtum eſt plūbum: lauatur. Et ſtibiis et cadmīe poteſt aſtringere ſiſtere cōtrahere cicatrices. vſus em̄ ex eodem et in oculoꝝ medicamentis. Maximeqꝫ cōtra ꝓcidentia eoꝝ inanitatemEt vlcerꝝ excreſcentiā Rimaſqꝫ ſedis: aut emorroidaſ cōdilomata. Ad hec maxime facit plumbi lotura. Cinis autē vſti ad vlcera ſerpentia ſordida. vritur autēin patinis laminas minutas cum ſulphure: verſatumrudibꝰ ferreis: donec liquor mutetur in cinerē: deinde īfrigeratum in farinā teritur. Alii elimatā ſcobem in fictili cado coquūt in caminis: donec ꝑcoquatur figlimūAlſi ceruſam miſcent pari mēſura: aut ordeū teruntqꝫet p̄ferunt ſic tritū plūbum ſpondio cyprio. Dyaſcorides. Lotura plumbi virtutē habet ſtipticaꝫ et frigidāet malacticam. Alta vulnera replentem: reumaqꝫ oculoꝝ abſtinentem. Carnes vulneribꝰ ſuꝑflue creſcentibꝰdepaſcitur. fluxumqꝫ ſanguinis vulnerumqꝫ reſtringitplumbum quoqꝫ combuſtum et lotum ſōnos venereos