LiberOctauus

Tāni ethimologia eſt ſeꝑans ⁊ ſecernēs: Mirta em̄ ⁊ adulterata inter ſe ꝑ ignem metalla diſſociat. ⁊ ab auro et argento es plūbumqꝫ ſecernit. Alia quoqꝫ metalla ab igne defendit: ⁊ cū ſit natura eris ferriqꝫ duriſſima: ſi abſqꝫ ſtāno fuerit. vritur etcrematur. Stannū illitū ereis vaſis ſaporem facit gratiorem: ⁊ virus cōpeſcit eruginis. Specula etiaꝫ ex eotemꝑantur. ceruſa quoqꝫ ex eo ſicut ex plūbo cōficiturPliniꝰ libro. xxxiiii. Eramētis cōglutinatur ſtannūſtannoqꝫ argentū. Et iteꝝ optima vero fiebāt olim ſtānō ⁊ ere mixtis ⁊ ſpecula bruduſina: Nunc p̄lata ſuntargentea. ¶ Idem in li. xxxiiii. Plūbum nigruꝫ aliqn̄cū argento naſcitur: mixtiſqꝫ venis ꝯflatur. Eius qui pͥmus fuit in fornacibꝰ liquor appellatur ſtānū: qui ſcd̓sargentū. Stannū. vt dictū eſt. ſaporeꝫ gratioreꝫ redditereis vaſis illitū: compeſcit eruginis virus. mirūqꝫ ꝙpondus nō auget. Specula quoqꝫ ex illo vt diximꝰ laudatiſſima temꝑabantur prūduſii. donec argenteis ⁊ ancille ceperūt vti. Nunc aūt adulteratur ſtannū. eris cāpidi tercia portione addita in plūbum album. fit ⁊ aliomō mixtis albi plumbi nigriqꝫ libris. Et hoc nūc argētarium vocāt aliqui. Iidem ⁊ terciariū appellāt. in quodue ſunt portiones nigri tercia vero albi. p̄cium eiꝰ inxxx. libris eſtimatur: et hoc fiſtule ſolidantur. Improbiores additis ad terciariū equis ꝑtibus albi: argentarium uocāt. ⁊ eo que volūt incōquūt precia. huius faciūtin pondo. cxxx. In libras albo ꝑ ſe ſincero p̄cia ſunt triginta. Nigro. xvii. ¶ Areſtotiles in li. iiii. metheororum. Stannū. vt cetera que p̄dicta ſunt. aquoſum eē ꝓbatur: quoniā ⁊ ip̄m calido liquatur. Et videtur ſtānūhabere bonū argentum viuū: ſulphur vero malum. Ethec nō bene mixta. ſed tanꝙͣ ꝑ parua cōpoſita: Ideoqꝫfit tale. ¶ Ex libro de natura reꝝ. Stannū temꝑatiſſime nature eſt: In britania tantuꝫ olim reꝑire ſolebant.ſed nūc in germanie ꝑtibus abūdantiſſima vena reꝑtaeſt: valde ductile ⁊ tractabile: ſuꝑ om̄ia quoqꝫ metallaliquabile. ꝑ ſe quoqꝫ eſt mutū: ſed cum ere vel argentovel auro mixtū ſonoꝝ eſt ⁊ armoniacū. fulget interiꝰ: ſꝫforis defacili cōtrahit corruptelam: ⁊ hoc ſqualoris norubiginis: nūꝙͣ em̄ rubiginatur. In aqua diu iacēs defacili putreſcit. vnd̓ fiſtule aqueductus que ſub terra fieri ſolebant ex plūbo ⁊ cōſolidari ſtanno. modernis temporibꝰ ex calido ⁊ fuſili plumbo: cōſolidari ars hominūexcogitauit qꝛ ſoliditate ſtanni ſolitate durare non poterant in longinquū: plūbuꝫ vero ſub terra ſemꝑ durat.C XXXVIIIDe oꝑatōne ſtanni in alchimīa.¶ Ex libro de alumībus et ſalibus.Tannū eſt ex ſectōe iouis. natura eiꝰ eſt calidaet hūida: ſed minorata eſt eius caliditas. quiaꝯplexio eius corrupta eſt: ꝑ dominiuꝫ ſuꝑ ip̄min minera ipſius. Et in ip̄o ſunt mollicies et ſtridor. etvelocitas liq̄factōnis ⁊ acetoſitas. Qui ergo remouetab eo has infirmitates quatuor: reducit ip̄m ī argentūEſt aūt grauis tīcture ⁊ albificat es ꝓprie: quia ſingulare cum eo eſt. Recipit aūt tincturā rubeaꝫ: ⁊ fit ex eoaqua acuta: cū qua retinetur argentū viuum. Et eſt inimicū argento ⁊ eri: ꝯueniens aūt auro ⁊ ferro. ¶ Autcenna in libro alchimie de anima. Stannū quadruplexeſt: ⁊ omnia intrāt in alchimie magiſterio. hoꝝ aūt melius eſt album ⁊ croceū: quod ſonat ꝑ̄cuſſuꝫ: ⁊ hoc vocatur althe. Scd̓m genus eſt ynoe: quod apparet nigrum⁊ non ſonat. Tercium eſt calicon: quod graue ſoluitur.Quartū eſt cerab: ⁊ eſt ſicut althe. ¶ Ex libro de vaporibus auerrōis: Stanni cōſolidatiuū eſt plūbum. ⁊ plūbi ſtannum. Quodqꝫ plūbum ꝯſolidetur ſtanno: nō eſtde natura plumbi. ſed de natura ſtanni liquefacti: plumbum humidū liquefactū penetrātis. Ex qua videlicꝫ penetratione in illis duobꝰ generatur humiduꝫ viſcoſum

ligans partes ſtanni. Stannū vero conſolidans ⁊ ſtannum conſolidatum: quoniam vtrumqꝫ ſic contradicitviſcoſitati. que debet eſſe ex vno hūido ⁊ alio ſicco: Iōnon eſt aliqua cōſolidatio ſtanni cū ſtanno. Borax aūtcū ſolidat argentū cum argento vel ſtannū cum ſtannoimpoſſibile eſt hoc eſſe: niſi cōmunicet cū eis in radice:ſicut dicetur inferiꝰ ¶ Ex libro de natura reꝝ. Ex ſtāno fit optimū ſal ex quo faciunt aquā acutam. ⁊ cum eatingunt argentū viuū. Stanno liquefacto: ⁊ poſtmodūaceto in quo eſt argentū viuū infuſo: cuꝫ valde ſit penetratiuū: adhuc magis iuuāte aceto om̄es ſtanni parteſintrat: ſuaqꝫ humiditate remollit ſtāni ſiccitatem..XXXIX.¶ De virtute ſtanni in medicina.boꝝ: ⁊ eius ſcoria ꝓdeſt vlceribꝰ oculorum.Tannū quoqꝫ valet ad multoruꝫ remedia mor¶ Auicenna in ſecūdo canone: Razas ip̄m ēſtannum. ⁊ eſt frigiduꝫ ⁊ humidū. Subtile eſt ex eo qd̓aduſtum eſt: ⁊ eius ceruſa: oportet aūt vt timeatur eiꝰodor: quādo aduritur. In eo quidē quod aduſtum ē: eſtlenificatio: ſubtiliatio: reſolutio: ⁊ interiectio ſanguiniſEiuſqꝫ ceruſa eſt glutinatiua ⁊ infrigidatiuā: Cuiꝰ virtus eſt quaſi tuchie aduſte. Cōfert aut ſtannum apoſtematibꝰ fricatum cum vino. aliquo ve ſuccoꝝ frigidoꝝ.Cōfert etiā vlceribꝰ fraudulētis ⁊ ambulatiuis. Et ceruſa replet vlcera atqꝫ glutinat ea. p̄terea ceruſa ſtānifricata ſuꝑ puncturā marini ſcorpionis cōfert: Similiter ⁊ draconis marini. Sed oportet vt odor eius caueatur ꝓpter aduſtionē: ¶ Hali vbi ſupra: Azerebꝝ. id eſtſtannum frigidum eſt: Et eſt in eo ſiccitas: illud meliuſeſt: quod minime ſubdentibꝰ frendet vel ſtridet. Et ineo ſunt quedā virtutes aquoſe: ſi fricetur ad lapidē cuꝫmodico vino vel oleo oliue: ꝓderit apoſtematibus: q̄ cuca ⁊ ſupra verenda fiunt ⁊ in lumbis. Item ſi cum eiusfruſto emplaſterizetur anus inferius: ſedat appetitumcoitus.XI.¶ De plumbo.¶ Iſidorus.Lumbum dicitur: ꝙ ex eo pͥmuꝫ pilis factis: altitudo maris temptata eſt. Huius duo ſunt genera nigrū vel candidum. Sed candiduꝫ meliꝰeſt: quod prius in inſulis athlantici maris inuentuꝫ eſt.Similiter ⁊ in luſitania ⁊ in gallicia gignitur ſumptatellure arenoſa coloris nigri. ⁊ pondere graui. Interueniunt et minuti calculi maxime ē torrentibus ſiccatishas arenas lauāt metallici: et quod ſubſidet coquūt fornacibus. Inueniūtur ⁊ in aurariis metallis aqua miſſacalculi nigri et graues. Et dum auꝝ colligitur: cum eoremanent. poſtea ſeꝑati conflantur: et in puluerem albūreſoluūtur. Inde et eadeꝫ eſt grauitas plūbo: que auroNigruꝫ plūbum circa cantabriā abūdat: Cuius origoduplex eſt: Aut em̄ ſolum ex vena ſua prodit: aut cū argento naſcitur. mixtiſqꝫ venis cōflatur. Huius pͥmusin fornacibus liquor ſtannū eſt: Secundus argentum.Quod remanꝫ ſuꝑaddita vena rurſuſqꝫ conflata fit nigrum plumbum. India neqꝫ es neqꝫ plumbū habet gēmis tantum ⁊ margaritis hec ꝑmutat. Nigro plumboad fiſtulas laminaſqꝫ vtimur. Laborioſius in hiſpania⁊ gallia ꝑlumbuꝫ eruitur. Nam in britānia ſūmo terrecorio ¶ Ex libro methe ororuꝫ. iiii. Plumbum quoqꝫ liquatur vt fluat: fluenſqꝫ rurſum ex frigore cōgelatum:colore nigrum et ſimile calci efficitur. Naꝫ quecūqꝫ. vtſupra dictum eſt. calidi priuatione coagulātur: a calidoliquātur. vt glacies: plumbum es et ſimilia: et iſta ſuntaquoſiora. Plumbū quādo liquatur eſt argentuꝫ viuūcunqꝫ calefactum fuerit: cōuertitur in liquorē omnibuſliquabilibus cōmunem ſcꝫ igneum rubeū. ¶ Ex librode natura reꝝ: Plumbū temꝑate nature eſt: ſicut ſtannum: pōderoſum ſicut auꝝ. Ita ꝙ duplex habꝫ pōdusargenti vel eris. ductile quoqꝫ eſt et tractabile: minus