LiberOctauus

flagrantiſſimo ſole. Adeo āt ꝯſtrictiue virtutis ē: vt inleonū et vrſoꝝ ora aſperſum: tantā vim habet aſtringēdi: vt nō valeāt mordere. ¶ Pliniꝰ vbi ſupͣ: Greci cognationem eris fecerūt nomine atramento ſutorio: quodappellāt chalcantū. Nec vlliꝰ eque mira eſt natura. Inhiſpania quidem ē ſtagnis et puteis hmōi aquā habentibus efficitur. ea que dulci mēſura pari admixta decōquitur: et in piſcinas ligneas funditur. immobilibꝰ ſuꝑhas tranſtris dependēt lapillis reſtes extente. E qͥbusadhereſcens limus vitreis acinis imaginem quandamvue reddit: exemptū ita ſiccatur diebꝰ. xxx. colore ceruleo ꝑꝙͣ ſpectabili nitore vitrūqꝫ eſſe creditur. diluendofit tingendis coriis atramentū. fit ⁊ pluribꝰ modis genere eo in ſcrobe cauato: quaꝝ ē lateribꝰ diſtillantes hiberno gelu ſtyrias ſtalagmiā vocant. neqꝫ eſt puriꝰ aliud. Sed ex eo candidū colorē ſentientem violaꝫ leucanthon vocant. fit ⁊ in ſaxoꝝ catinis pluuie aqua corriuato gelante limo. fit ⁊ ſalis modo flagrantiſſimo ſole admiſſas dulces aquas cogente. Ideo quidam duplici appellāt differentia chalcantū ſcꝫ foſſile: aut facticiū. hocquidē pallidius: et quantū colore melius: tantū in bonitate deteriꝰ. ¶ Diaſcorides. Chalcāti ſpeciēs ſūt tresvna ſcꝫ. que diſtillat ex metallicis fabricis: vel a cloaciſaliquibꝰ: ⁊ inſpiſſatur: ſicqꝫ colligitur. Altera in ſpelūcis inueītur: Et collecta in vaſiſ refūditur: ibiqꝫ coagulatur. Tercia ī hiſpania fit imbecillis ⁊ decolorata. Cōficitur aūt aqua mixtū ⁊ coctū. Eſt itaqꝫ ſummū cianetcoloris: graue: ſpiſſum: ſplendēs: mūdum et lympidum.Coctū aūt ad denigrandū. ⁊ infecturaꝫ vtile eſt.¶ XXXIII.¶ De multiplci eiꝰ in medicīa remedio ¶ IdēIrtus eſt eiꝰ ſtiptica: termātica: ſcarotica: lum¶ bricos latos excludit. venenū graue bibitū cuꝫmulſa expellit. vomitū ꝓuocat bibituꝫ cū aquavel in naribꝰ miſſum caput purgat: ¶ Plinius vbi ſupͣChalcantū maxime probant cyprum. in medicine vſu:Dragme pōdere ſumitur ad depellēda ventris aīmaliacuꝫ melle. purgat quoqꝫ caput: dilutū in naribꝰ inſtillatum. purgat etiā ſtomachū cū melle vel in aqua mulſaſumptū. Medetur ⁊ oculoꝝ ſcabriciei doloriqꝫ: nec nō⁊ caligini: ⁊ oris vlceribꝰ. Siſtit quoqꝫ ſanguinē nariū⁊ itē emorroidam. Idem cū ſemine iuſquiami alias hyoſcyami oſſa fracta extrahit. Epiphoras ſuſpēdit: penicillo fronti impoſitū. Efficax etiaꝫ eſt in emplaſtris adpurganda vlcera ⁊ vlceꝝ excreſcētia. Cū lini ſemīe ſupponitur ⁊ ēplaſtris ad dolores tollendos. Tollit ⁊ vuaſvel ſi decocto tangātur. Quodqꝫ ex eo cādicat ī eo vſuviolaceis p̄fertur. Et auriū grauitati ꝑ fiſtulas inſpiratur: vulnera quoqꝫ ꝑ ſe illitū ſanat ſed cicatrices tingitnuꝑ inuentuꝫ eſt vrſoꝝ in arena: et leonum ora aſpergere illo: Illiqꝫ tanta vis eſt aſtringendi. vt extūc nō queant mordere..XXXIIII.¶ De pompholige et ſpondio.Unc etiā in eraruis reꝑiuntur que pompholigēet ſpondiō vocāt. Differētia vero eſt ꝙ pōpholix aſꝑatur lotura ſpondios ſublota eſt: Aliquiꝙ candiduꝫ ſit atqꝫ leuiſſimū pompholigen dixere. ip̄mqꝫ fauillam eris ⁊ chalcitis. Spondion aūt nigrioremeſſe: Que de raſa parietibꝰ fornacuꝫ: mittit ſcintillas excarbonibꝰ quādoqꝫ. Hoc aceto p̄ſtat eris odorem: et ſilīgua tangatur horridū ſaporē. Conuenitqꝫ oculoꝝ medicamentis: quibuſcūqꝫ occurrēs vitiis valet et ad omnia ad que ſpondion. Hoc diſtat. ꝙ vis huiꝰ elutior eſtEt in emplaſtris additur: quibꝰ leuis refrigeratio et ſiccatio queritur: vtilior aūt ē ad omnia que vino eſt lotaSpōdios cypria eſt optima: fit aūt cadmia et erario lapide liqueſcētibus leuiſſime hec efflatur ⁊ ocius euolatqꝫ e fornacibꝰ tectiſqꝫ adhereſcit: a fuligine diſtans cādore. Qd̓ minus ex ea candiduꝫ eſt: immature fornacis

argumentū eſt. Quod vero rubicūdius eſt. acriorē vimhabet: adeo exulcerat vt cum lauatur excecet ſi oculosattingat. Eſt ⁊ ſpondios mellei coloris in qua plurimūintelligitur eris. Sed quodcūqꝫ genus lauādo fit vtilius. Purgatur ante pinna: deinde craſſiore lotura. digitis ſcabriciem exterūt. Media vis eiꝰ eſt que vino lauatur. Eſt ⁊ aliqua in genere vini differentia. leni etenimlota colliriis oculoꝝ vigiliis fatigatoꝝ putatur apta.Eademqꝫ efficacior eſt vlceribꝰ que manant: vel oris q̄madent: ⁊ omnibꝰ medicamētis que cōtra gangrenasparātur: fit ⁊ ī argenti fornacibꝰ ſpondium: quā lauriotin vocant: vt iliſſima cōfirmatur oculis: illa que fit ī aurariis. Nec ī alia ꝑte magis eſt mirari ingenia vite.¶ XXXv.¶ De difrige et antiſpondioN eiſdeꝫ officinis diſcernitur quā difrigē greci vocant: ab eo qd̓ bis torreatur. Cuius origotriplex inuenitur: fieri nāqꝫ traditur ex lapidepyrite in caminis cremato: donec in rubricam excoquatur. fit ⁊ in cypro ex luto cuiuſdā ſpecus priuſ arefactopaulatim mox circūdatis ſarmentis. Tercio fit modo īfornacibus eris fece ſubſidente: differentia eſt quidē ꝙes ip̄m in catino defluit: ſcoria extra fornaces. flos ſuꝑnatat. Difriges remanet. Quidā tradūt in fornacibuſglobos lapidis qui coquātur ferrūminari. circa hūc etferuere. Ip̄m vero nō ꝑcoqui niſi trāſlatuꝫ in alias fornaceſ. Et eſſe modū quendā materie: id quod excocto ſuperſit: dyaphriga vocant. Ratio eiꝰ in medicinis ſimilis eſt ſupͣdictis ſiccare: et excreſcentia ꝯſumere ac propurgare. ꝓbatur lingua: vt eam ſiccet tactu ſtatim: eriſqꝫ ſaporem reddat. Antiſpōdion vocāt cinerem fici arboris vel caprifici vel mirti folioꝝ: cū tenerrimis ꝑtibꝰramoꝝ. vel oleaſtri vel cytonti vel lentiſci. Item ex moris immaturis .i. candidis ī ſole arefactis: vel e buxi coma vel pſeudo cyperi vel rubi vel therebinti vel oenantis. vrūtur omnia ea fictili crudo in fornacibus: donefiglina ꝑcoquatur. In erariis officinis et ſmegma fitere iam liquato ac ꝑcocto: additis etiā carbonibus parlatimqꝫ accēſis: ac repente flatu vehemētiori expuiturpala quedā eris. ſolū autem quo excipiatur ſtratuꝫ eſſedebet.¶ De aurichalco. ¶ Iſidorus..XXXVI.Urichalcū dicitur eo ꝙ ſplendorem auri et duriciem eris poſſideat. Eſt aūt nomen ꝯpoſitumex liguā latina ⁊ greca. Es em̄ grece chalco vocatur: fit aut ex ere ⁊ igne multo. ac medicaminibus adaureū coloreꝫ ꝑducitur. ¶ Pliuiꝰ li. xxxiiii. In egiptovt dictū eſt ſuꝑ. fuit eris inuentio pͥma. Moxqꝫ vilitaſeius p̄cipua: in alijs terris p̄ſtantiore reꝑto. maximeqꝫauricalco: quod ob p̄cipuam bonitateꝫ diu obtinuit admirationē. Sūma gloria in cardubenſi: qd̓ imitatur bonitatem aurichalci. ¶ Ex li. de naͣ. reꝝ: Ex ere fit aurichalcū: ſic dictum. quia ſplendorem habeat auri: vel qꝛde ip̄o fit auꝝ. dicit em̄ ph̓s in libro de lumine. Lumenquod ex vrina pueri ⁊ auricalco fit auꝝ optimū: Quodintelligendū eſt in colore: nō ī ſubſtātia. Dicit em̄ idemareſtotiles: ꝙ variatur color: ſed ſubſtātia manet. Hocaurichalcum frequentiꝰ ſcripture vocāt electꝝ. Et hocꝓpter colorem electro ꝓpe ꝯſimilem. ¶ Ex doctrina alchimie: Es aūt tranſmutatur in aurīchalcum: quod fitmediante tuchia. qꝛ fumus eius albificat. ⁊ habꝫ naturam ſpūs. ſtatimqꝫ cū puluis eius ꝓiicitur ſuꝑ es fuſuꝫvl̓ miſcetur cū laminis eris. In ip̄a eris fuſione tuchiacalefit: et fugam querit tanꝙͣ ſpūs: vnde apparet ꝙ eiꝰfuga fit ꝑ eris corpus fuſum. ſicqꝫ ficcat ip̄m: qꝛ rumeius eſt temꝑate albus: et albū huiuſmōi mixtum cū rubeo repͥmit rubedinem: ⁊ fit citrinū ⁊ ita aurichalcum..XXXVII.¶ De ſtanno Iſidorus.