LiberOctauus
octicinis ornnia. Differentia hec eſt: ꝙ ſquama excutit̉ctibus: iiſdem panibus flos ſponte cadit. Eſt alteꝝ geaus ſquame ſubtilius ex ſūma ſcꝫ lanugine decuſſum:qqͥ ſcꝫ ſtomoma vocant. Squama aūt ⁊ flos in patiniscictilibꝰ aut ereis vrūtur: deinde. vt ſupͣ. ad eoſdem vſꝰlauātur: Amplius ⁊ nariū carnoſa tollit vitia. Iterūqꝫſedis: at grauitates auriū: ꝑ fiſtulas in eas flatu impulſaivuas alias vlcera oris aufert admota farina. ⁊ toſilſas cū melle. Fit autē et ex ere candido cypreo. ſquamalonge inefficacior. ¶ Iſidorꝰ vbi ſupͣ. Eris flos fit ſeuiguitur ꝯflationibꝰ ere reſoluto ac reliquato aqua friida ſuꝑfuſa. repentina quippe denſatione tanꝙͣ de ſucco reꝑatur flos. ¶ Auicēna vbi ſupͣ. Flos eris ſtipticꝰeſt: corroſiuus et mordicatiuus carnē additam corroditQuod ex eo albū eſt: tritū et in aureꝫ ſufflatū delet ſurnitatem antiquā. Et ex eo tingitur palatum cum melleꝓpter apoſtemata gule ⁊ vue. Soluit aūt humorē groſſum ⁊ aquā citrinā. Et poītur in exiccatiuis emorroidarū et exituraꝝ ani. ¶ Coſtantinꝰ vbi ſupra. Flos eriscalidus eſt ⁊ ſiccꝰ in quarto gradu. Carnes ſuꝑfluas cōſumit: ⁊ viſum clarificat.¶. XXX.¶ De ipſius rubigine vel erugine.¶ Plinius vbi ſupraRa exterſa celerius ſentire rubiginē ꝙͣ neglecta tradūt: niſi oleo ꝑungantur. ſeruari aūt optime in liquida pice tradūt. ¶ Iſidoruſ. Eruginē quoqꝫ es creat. Nā eree lamine ſuꝑ vas aceti aſperrimi ſuꝑponūtur. atqꝫ ita diſtillātibus qd̓ ex eis ceciderit in ip̄m acetū teritur ⁊ cribratur. ¶ Plinius vbi ſupra: Eruginis quoqꝫ magnus eſt vſus: Sed illa fit modis pluribus. Nam et ē lapide ex quo coquitur es deraditur. et ere candido ꝑforato: atqꝫ in cadis ſuꝑ acetumſuſpenſo: ereo obturatumqꝫ operculo: multo ꝓbatior ēqua ſi hoc idem ſquamīs fiat. Quidā ip̄a vaſa cādidieris in aceto fictilibus ꝯdūt: ac decima die radūt. Aliivinaceis tegunt: totidemqꝫ poſt dies radunt. Alij de limatam eris ſcobem aceto ſpargunt: verſātqꝫ ſpatis ſepius die: donec abſumatur. Eādem ſcobem alij vero inmortariis ereis ex aceto malunt terere. Ociſſime verocoronariuꝫ cōtrahit eruginem reciſamentis in acetumadditis. Adulterāt autem marmore trito maxime rhodiam erugineꝫ. Alii pumice aut gūmi. p̄cipue vero fallit atramento adulterata ſutorio. Cetera quippe dentecōprehendūtur ſtridentia in frēdendo. Exꝑimentum ēin batillo ferreo: nam que ſincera eſt colorē ſuū retinet:Que mixta atramento rubeſcit. Dep̄hēditur ⁊ papirogalla prius macerato: Nigreſcit em̄ ſtatim erugine illita. dep̄henditur et viſu maligne virens. Sed ſiue ſinceram ſiue adulterā: ſiccataꝫ eius aptiſſimū eſt vri ac verſari in patina noua: donec fiat fauilla: poſtea teritur etrecōditur. Nōnulli ⁊ thus maſculū admiſcent. lauaturaūt erugo ſicut cadmia: vis eius oculoꝝ colliriiſ eſt aptiſſima: et de lacrimationibꝰ mordendo ꝓficua. Sed ablui neceſſarium eſt penicillis calidis: donec rodere deſinat. Erugo cruda vulnerariis emplaſtriſ miſcetur. oriſetiā et gingiuaꝝ exulcerationē mirifice emendat. Et labioꝝ vlcera cū oleo. Quod et ſi addatur cera purgat: ⁊ad cicatricem ꝑducit. Erugo et callum fiſtulaꝝ erodit:vitiorūqꝫ circa ſedem: ſuꝑ ſe ſiue cū hāmoniaco illita:vel collirii modo in fiſtulas adacta. Eademqꝫ cū reſineterebintine tercia ꝑte ſubacta tollit lepras. Eſt ⁊ alteꝝgenus eruginis in ere cypreo: quā ſcoleciā vocant. hoctrito alumine aut ſale aut nitro pari pondere cuꝫ acetoalbo ꝙͣ acerrimo: eſt medicine remedio. Nec fit hoc niſi diebus eſtuoſiſſimis circa ortū canis: Teritur aūt donec putridum fiat vel viride: cōtrahetqꝫ in ſe ceu vermiculoꝝ ſpeciē: vnde et nomē habet. Quod vitiū vt emendetur. due ꝑtes ꝙͣ fuere aceti vrina impubis pueri miſcentu . Idem aūt in medicamētis et ſanterna efficit: qͣ
diximus aurū ferrumminari. vſus vtriuſqꝫ eſt: qui eruginis. ⁊ ſcoletia fit ꝑ ſe raſa ab erario lapide dicto chalcite: de quo nunc reſtat dicere. ¶. XXXI.¶ De chalcite.Halcitis nāqꝫ lapis vocatur: de quo et ip̄m escoquitur diſtat a cadmia. ꝙ illa quideꝫ ſuꝑ terrā ex ſubſidialibꝰ ceditur petris. hic autē ex obrutis. Item ꝙ chalcitis friat ſe ſtatiꝫ mollis natura: vtvideatur lanugo cōcreta. Eſt ⁊ alia diſtinctio: ꝙ chalcitis tria genera cōtinet eris: et miſeos ⁊ ſorios de quibꝰinfra. Habet aūt venas eris oblongas. ꝓbatur melleicoloris gracili venaꝝ diſcurſu friabil̓ nec lapidoſa. putāt et recentē eſſe vtiliorē. qm̄ inueterata ſori fiat viſ eiꝰad creſcentia in vlceribꝰ ſanguinē ſiſtere. vuā gingiuaſtonſillas farina cōpe ſcere. Uulue quoqꝫ vitus in vellere reponitur. Cū ſuccō vero porri ⁊ verendoꝝ vitiis additur emplaſtris. Maceratur aūt in fictili: ex aceto circumlito fimo diebꝰ. xl. Et croci colorē trahit et cum admixto cadmie pari pondere: medicamentum ſoricon dictuꝫ efficit. Ꝙ ſi due ꝑtes chalcitis tercie cadmie temperentur: acrius hoc idem fiat. Acrius etiā nū et vehementius factuꝫ: ſi aceto ꝙͣ vino temꝑentur. Toſta verofit efficacior ad eadem omnia. Sori egiptium maximelaudatur: multū ſuperato ciprio: hiſpanienſi: et affricoquanꝙͣ oculoꝝ quoqꝫ curationi quidaꝫ vtilius cipriumputant. Sed in quacūqꝫ natione optimū: cui maximuꝫvirus olfactu: tritūqꝫ pīguiter nigreſcens: ⁊ ſpongioſūſtomacho res cōtraria in tantū vt quibuſdā oīfactū mōvomitiones foueat. Et egiptiū quidem tale eſt: Alteriꝰnationis contritū ſplendeſcit. Et miſi eſt lapidoſius. ꝓdeſt aūt ⁊ dentium dolori ſi cōtineatur atqꝫ colluat. Etoris vlceribꝰ grauibꝰ queqꝫ ſerpunt. Uritur carbonibꝰvt chalcitiſ. Miſi vero aliqui tradiderūt fieri exuſto lapide in ſcrobibus eius flore luteo miſcēte ſe ligni pine afauilla. porro reuera ex ſupradicto fit lapide concretuꝫnatura: diſcretūqꝫ ⁊ optimū in ciprioꝝ officinis: cuiusnote ſūt friati auree ſcīt ille: ⁊ cū teratur arenoſa naturaſiue terra chalcitidi ſimiliſ. Hoc aūt miſcent: qui auruꝫpurgant. Utilitas eius eſt: infuſi cum roſaceo auribuspurulentis et lana impoſiti capitis quoqꝫ vlceribꝰ. Extenuat etiā ſcabricias oculorum inueteratas: p̄cipueqꝫvtilis eſt tonſillis cōtraqꝫ anginas et ſupurata. Ratiovt. xvi. dragme in hemina aceti coquātur melle additodonec lenteſcat. Quotiens opus ſit molliri vim eiꝰ melaſꝑgitur. Erodit et callum fiſtulaꝝ ex aceto fouentiumet colliriis additur. Siſtit ⁊ ſanguineꝫ ⁊ vlcera que ſerpunt que ve putreſcūt. Abſumit etiam carnes excreſcētes peculiariter aūt virilitatis vitiis ꝓficit ac femīarūꝓfluuium ſiſtit: Soꝝ egiptium maxime laudatur ¶ Diaſcorides chalcitis eſt gleba naturalis: que in inſula cypro inuenitur in metallis: colore ſubauroſo: fragilis: intus venas diffuſas habens: etiā in modū ſtellaꝝ fulgētes guttas: optima eſt recens ⁊ mūdiſſima: et equaliterfragilis. Uirtus eſt ei ſtiptica: ⁊ termātica. ⁊ ſcaroticapurgans palpebras ⁊ oculos. Ignem ſacrū extinguit.⁊ herpetas: curat fauciū reumna impoſitū abſtinet: fluxumqꝫ ſanguinis matricis retinet. vulnera paſcentia ſaC XXXII.nat.¶ De chalcanto. Iſidorus libro xvi.Halcantum dicitur quia chaltitis eſt tymuꝫ iōeſt flos. vnde apud latīos eris flos appellaturolim in hiſpanie puteis vel ſtagnis id genꝰ aq̄habentibus eam decoquebant: ⁊ in piſcinaſ ligneas fūdebāt: appendentes ſuꝑ eas reſtes lapillis extentas. qͥbus limꝰ in ſimilitudine vitreis acinis adherebat. Sicqꝫ euectū ſiccabatur diebus. xxx. fit aūt nunc alibi ī ſpeluncis: quod liquide collectū: dehinc diffuſuꝫ in quoſdābotros ſolidatur. fit et in ſcrobibus cauatis: quoꝝ ē lateribus decidentes gutte coaleſcūt. fit et ſalis modo ex